Azərbaycan ərazisində tapılan bəzi yazı nümunələrini türk dilinin ən qədim yazı və qrafik növü hesab etmək olar. Buna eradan əvvəl IX-VIII əsrlərə aid Manna yazısını örnək göstərə bilərik.

Bundan öncəki yazımızda İranın nüvə proqramının nəyə görə bu qədər mübahisə mövzusu olduğuna dair suallara aydınlıq gətirməyə çalışmışdıq.

Bəllidir ki, pan-İranizmin Azərbaycana baxışının formalaşmasında tarixçi Seyid Əhməd Kəsrəvi-Təbrizinin “Azəri,ya zəbane bastane Azərbayqan” adlı kitabının mühüm rolu oldu.

“İranın Farslaşması”, “Ermənistanın Erməniləşməsi”, ya da “Britaniyanın İngilisləşməsi”, yəni bu ölkələrdə uyğun hakim etnosların məskunlaşması məsələsi məhdud sayda elmi-akademik araşdırmaların mövzusu olmuşdur.

1997-ci ildə Məhəmməd Xatəminin prezident seçilməsi İran xarici siyasətində Rəfsancaninin “praqmatik sülh” anlayışının yerinə “demokratik sülh” düşüncəsini  gündəmə gətirdi.

Son dövrlərdə İran xarici siyasət anlayışı və bu çərçivədə atdığı addımlar davamlı beynəlxalq gündəmin diqqət mərkəzində olub.

İranın nüvə proqramı ilə bağlı problem artıq uzun müddətdir ki, “müharibə müstəvisində” davam edir.

Azərbaycan , coğrafi və siyasi ad olaraq, yaşı iki min ildən artiqdir. Lakin yaşayış məskəni və sivilizasiya beşiyi kimi ömürü bir neçə dəfə bundan çoxdur. Burada məqsəd yalnız ”Azərbaycan” sözünü toponim olaraq araşdırmaqdır,bu ərazinin daha ilkin adlarının araşdırması ardıcıl məqalələrdə veriləcəkdir.

Rəsmi tarixçilik onillərlə indi “İran” adlanan coğrafiyada yeganə qurucu elementin Farslar olduğunu və Fars elementinin “üstün keyfiyyətlərini” vəsf etmişdir.

GUNAZTV:İranda öz tarixi torpaqlarında yaşayan 35 milyondan çox Azərbaycan türkü var. Onlar da farslar kimi ölkə vətəndaşı hesab olunsalar da, hakim millətdən fərqli olaraq bir çox hüquqlardan məhrumdurlar. Bu ölkənin əhalisinin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edən azərbaycanlılara hələ də ana dilində məktəb açmağa, milli mədəniyyətini inkişaf etdirməyə, övladlarına türk adları qoymağa, hətta futbol yarışlarında türk dilində şüar yazmağa icazə verilmir. Halbuki İranda milli azlıq hesab olunan ermənilərin ana dilində məktəbləri var. 

AXARSU - 2012

GUNAZTV: Kimligin düşünüb, onun üzərinə çalışmalardan dolayı suçlandın. Kimliklərin əriməsinə qarşı oldun. Don dəyişdirməmək için dumanlı durumlardan, aydın günəşi aradın. Oxuduqca maraqlandın, bildikcə düşündün, düşündügünü yaydın. Indisə, günəş siz bir yerdə, içində yanan günəşlə soyuq yellərin qarşısında dirən. Bulduğun "öz düşüncə" önəmlidir. Önəmli olmasaydı indi sən orada olmazdın.

Pəhləvilər dövründə biçimlənmiş İranın rəsmi ideologiyası tarixə pərçimləndi, tarixçilk özü isə ifrat şəkildə siyasiləşdirildi.

Fransanın ən məşhur siyasi icmalçısı və dünyanın tanınmış siyasi şərhçilərindən biri Aleksandr Adler, Fransanın sözdə erməni soyqırımı ilə bağlı qəbul etdiyi qərardan bəhs edən məqalə qələmə alıb.

1960-70-ci illərdə Güneydə milli məsələlərlə maraqlanan kəsim arasında başlıca müzakirə mövzuları əsasən iki kitabda – Təbrizli Əlinin “Ədəbiyyat və milliyyət” və Əlirza Nabdilin “Azərbaycan və milli məsələ”  adlı əsərlərdə öz əksini tapdı.

İslahatçı kimi tanınan Məhəmməd Xatəminin 1997-ci ildə prezident seçilməsindən sonra “inqilabın ixrac”ı prinsipləri və Xomeyninin daxili dövlət quruluşu konsepsiyasının bəzi əsas müddəalarına yenidən baxılması cəhdləri müşahidə olunmuşdur.

İranı modernləşdirmək və onun varlığını qorumaq adı altında bu ölkədə Türklük XX yüzil boyu hədəfə alındı.

1979-cu ilin fevralındakı İslam inqilabından sonra İranda İslami əsaslara dayandığını elan edən yeni rejim quruldu.

İlk yazımızda İran və terror əlaqəsi barədə ümumi fikirlərimizi sizinlə bölüşmüş və inqilab dövründə rejim tərəfindən həyata keçirilmiş terror aksiyalarından nümunələr də vermişdik.

Bakı Dövlət Universitetinin professoru Cəmil Həsənli Amerikanın Səsi radiosuna müsahibəsində keçmiş SSRİ-nin ikinci dünya müharibəsində iştirakının 70-ci ildönümü, ikinci dünya müharibəsinin Azərbaycan üçün tarixi dərsləri, Azərbaycanın faşizmi üzərində qələbədə verdiyi töhfələr, Şimali və Cənubi Azərbaycanın birləşməsi üçün yaranmış tarixi şərait, qərbin İranın bölünməsinə münasibəti ilə bağlı  bir neçə ay əvvəl verdiyi müsahibəni 21 Azər haqqında digər bir müsahibəsinin videosu ilə təqdim edirik.

Bir zaman Səid Mətinpur yazdı: Hər bir ilkəl və təbii haqlarını əldə etmək üçün Azərbaycanlı aktivist yaxalandıqdan sonra “səssizliyi pozmaq üçün yeni bəhanəmız olur və beləcə bizi daimi səssizliyə dəvət edən insanların umudlarını kəsirik”. Səid bəy, söyləyir, 

2011-ci ilin sonlarında region və dünya gündəmində yer alan iki mövzu İran baxımından terrorizmdən vasitə kimi istifadəni yenə gündəmə gətirdi.

İrana qarşı BMT və AB tərəfindən qəbul edilmiş sanksiyalar bu ölkənin nüvə texnologiyalarının inkişaf etdirilməsi adı altında Kütləvi Qırğın Silahlarına çıxışını önləmək məqsədi ilə elan edilib.