Mayın 12-i, Atəşkəs müqaviləsinin imzalanmasının 18-ci ildönümüdür. Bundan öncəki yazıda da qeyd etdiyimiz kimi, Azərbaycan cəmiyyəti üçün  atəşkəs kifayət qədər mübahisəli bir termin və mövzudur.

May ayı Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalı problemi (Qarabağ problemi) baxımından ən kritik hadisələrin yaşandığı aylardan biridir.

Bütöv Azərbaycan uğrunda mübarizə aparan güneyli və quzeyli soydaşlarımız, milli  mubarizəmizin  daha da mütəşəkkil və uğurla getməsinə çalışırlar.

İran hakimiyəti bütün var olan gücüylə Güney Azərbaycan milli fəallarına basqı və təzyiqlərini  sürdürür

Bu şəraitdə həyata keçən İran səfərində Ərdoğan nüvə proqramı ilə bağlı bir neçə mesaj verib.

İstanbuldakı nüvə danışıqları ilə İranın nüvə proqramı ətrafında yaranmış gərginliyin həlli istiqamətində növbəti mərhələ başlamış oldu.

İran ilə 6-lar (“5+1”) arasındakı son nüvə danışıqları aprelin 14-də İstanbulda baş tutdu.

Türkiyə və İran dünyadakı isbatlanmış qaz ehtiyatlarının təxminən 72 fazinin və isbatlanmış neft ehtiyatlarının təxminən 73 faizinin yerləşdiyi  və qlobal siyasətin ən mühüm rəqabət yerlərindən sayılan Yaxın Şərq və Xəzər bölgələrinin çox önəmli qonşu ölkələridir.

Hər il aprelin 24-də keçirilən yalançı erməni soyqırımı iddiasına qarşı Batı Azərbaycanda türk dövlətinin yaradılması tələbləri qoyulmalıdır.

1978-ci ildə İran büdcəsindəki böyük açıqlar Şah rejimini nüvə proqramına yenidən baxmağa məcbur etdi.

İran-ABŞ münasibətlərinin ən mühüm mövzusu bu ölkənin nüvə programı və ABŞ-ın bundan keçirdiyi narahatçılığı təşkil etməkdədir.

1980-ci illərin ikinci yarısında Bakıda keçirilən nümayişlər Sovet İmperiyası içərisində Azərbaycanın müstəqillik mübarizəsi xarakteri ilə yanaşı "Cənubi Azərbaycan" şüarına da sahib idi

Düz 100 il öncə Məmməd Əmin Rəsulzadə “Türk yurdu” dərgisində çap etdirdiyi məşhur “İran Türkləri” silsilə məqalələrində İran Türklərinin farslasmasından bəhs edərək, bu prosesdə iki amilin – Fars dili və Şiəliyin xüsusi rol oynadığını bildirmişdir

Təbrizin fəthindən sonra Səfəvi hakimiyyətini yerlərə yaymaq vəzifəsi qarşıda dururdu. Ağqoyunlu hakimiyyətinin legitim varisləri Əlvənd Mirzə ilə Murad Mirzə hələ də sağ idilər və revanş qazanmaq üçün hazırlaşırdılar

Çaldıran şokunu yaşamış Şah İsmayıl ömrünün sonunadək içinə qapandı, fəal dövlət quruculuğu işindən vaz keçdi. Onun hökmdar nüfuzu Qızılbaşlar arasında yüksək olaraq qalmaqda idi, siyasi sabitlik onun şəxsi nüfuzunun hesabına qorunmaqda idi

Son illərin ən uzun serialı olmağa namizəd olan İranın nüvə proqramıyla bağlı müzakirələr deyəsən nəhayət ki, yekunlaşmağa doğru gedir.

Yüzillərlə Azərbaycandakı məktəblərdə Fars şairləri Sədi və Hafizin əsərləri ilə yanaşı Əbülqasim Firdovsinin (934-1020) Şahnaməsi də dərslik kimi öyrədilmiş, yeni oxumuş kəsim bu şairlərin zövqü ilə tərbiyələnmiş, onların fikirlərinin təsiri altında qalmışdır.

Gürcüstan da yaşayan türk-müsəlman topluluğu olduqca dərin milli kimlik sorunu yaşayır.

(“Azərbaycan İmperatorluğu” kitabından bir parça)

Xll əsrdə Azərbaycanın tarixində mühüm rol oynamış sülalələrdən biri də əslən yerli müsəlman qıpçaqlardan olan Şəmsəddin İldəgizin qurduğu İldəgizlər (Eldənizlər, Atabəylər) sülaləsi idi.

Türkün oxunmamış bəlgələri: Nüvədi-Qarqadaşı kitabəsi Azərbaycan xalqının əzəli torpaqlarından olan Zəngəzur mahalı ən qədim mədəniyyət beşiklərindən biridir.

Dr.İŞIQ SÖNMƏZ: ANA DİLİNİN ÖNƏMİ VƏ İSTEMAR
bir çoxlarıanadilini bir araç və vəsilə deyə qələmə aldıqlarına baxmayaraq anadili hər hanki uşağın şəxsiyətinin gəlişməsində önəmli rol oynayar.

Onillərlə Azərbaycanın bölünməsi deyilən milli faciəmizin tarixi təhrif edilmiş, bu tarixin varislərində doğru-düzgün tarix şüurunun yaranmasına mane olunmuşdur.

Hadisələrin məntiqi göstərir ki, yaxın aylarda bizi dramatik gəlişmələr gözləyir. Belə getsə, hadisələr həmişə olduğu kimi bizi qabaqlayacaq, biz də onun dalınca yüyürə-yüyürə, ona çatmağa çalışacağıq.

İlk məqalədə qeyd olunanlar fonunda İsrail-Türkiyə münasibətlərinin pisləşməsi əslində elə də məntiqli görünmür.

İranla ABŞ  arasındakı münasibətləri dört əsas mövzu çərçivəsində qiymətləndirmək mümkündür.

İran-ABŞ münasibətləri mövzusu hazırda beynəlxalq sistemin ən mühüm və aktual məsələlərindən birinə çevrilib. Məsələnin bu qədər əhəmiyyət qazanması problemin tərəfləri, coğrafiyası və mövzusu ilə birbaşa əlaqəlidir.

Birçoxları anadilini bir araç və vəsilə deyə qələmə aldıqlarına baxmayaraq anadili hər hanki uşağın şəxsiyətinin gəlişməsində önəmli rol oynayar.

Qacar İranından qopardılanda Quzey Azərbaycan feodal-xanlıq  bölünmüşlüyünü yaşamaqda idi, hələ millətləşmə sürəci başlamamışdı, bütöv vətən anlayışı yox idi.

Azərbaycanda milli ideologiyanın əsas dirəklərindən ikisi – Türkçülük və Azərbaycançılıq haqqında nə qədər yazılırsa da – azdır. Yetər ki, doğru-düzgün yazılsın. Qatıb-qarışdırılmasın.

İlk öncə, Qaracalı-nın Türk millətinin (Azərbaycan, Türkiyə, və ...) dəğrlərindən və simvollarından olan Bozqurda qarşı sərsəmləmə, təhqir etmə və cəfəngiyyat dolu saldırısını, bir Azərbaycan Türk-ü olaraq qınayıb pisləyirəm. Bu sayqısızlığa qarşı Azərbaycan Türk-ü olaraq, cavab verməmiz lazımdır. 

Qacar xanədanına aid quzey bölgələrin Rusiya tərəfindən işğal edilməsindən üzü bəri Quzey Azərbaycan yaxlaşıq 200 ildir xanədanlıq, şahlıq-padşahlıq idarəsinin nə olduğunu da unutmuşdur.

XIX əsrin ikinci yarısında milli ideyaların rüşeymlərinin və milli ideologiyamızın yaranması prosesində Həsən bəy Zərdabi (1842-1907) və onun «Əkinçi» qəzetinin müstəsna əməyi olmuşdur.

Bölgəmizdə gedən proseslər içərisində son illərdə maraqla izlənənlərdən biri də Türkiyə-İsrail münasibətləridir.

Azərbaycan tarixi araşdırmalarında bir sorun bu günə qədər cavabsız qalıb, o da əskı çağlarda Azərbaycan xalqına aid xətt və yazı nümunələrinin tapılmamasıdır.

Azərbaycan ərazisində tapılan bəzi yazı nümunələrini türk dilinin ən qədim yazı və qrafik növü hesab etmək olar. Buna eradan əvvəl IX-VIII əsrlərə aid Manna yazısını örnək göstərə bilərik.

Bundan öncəki yazımızda İranın nüvə proqramının nəyə görə bu qədər mübahisə mövzusu olduğuna dair suallara aydınlıq gətirməyə çalışmışdıq.

Bəllidir ki, pan-İranizmin Azərbaycana baxışının formalaşmasında tarixçi Seyid Əhməd Kəsrəvi-Təbrizinin “Azəri,ya zəbane bastane Azərbayqan” adlı kitabının mühüm rolu oldu.

“İranın Farslaşması”, “Ermənistanın Erməniləşməsi”, ya da “Britaniyanın İngilisləşməsi”, yəni bu ölkələrdə uyğun hakim etnosların məskunlaşması məsələsi məhdud sayda elmi-akademik araşdırmaların mövzusu olmuşdur.

1997-ci ildə Məhəmməd Xatəminin prezident seçilməsi İran xarici siyasətində Rəfsancaninin “praqmatik sülh” anlayışının yerinə “demokratik sülh” düşüncəsini  gündəmə gətirdi.

Son dövrlərdə İran xarici siyasət anlayışı və bu çərçivədə atdığı addımlar davamlı beynəlxalq gündəmin diqqət mərkəzində olub.