در آذربایجان جنوبی در ارومیه و سلماس و خوی و قره داغ بنا به نوشته سید احمد کسروی 120 هزار و اما به نوشته جناب پروفسور جواد هئیت در هفته نامه نوید آذربایجان بیش از 200 هزار نفر از طرف ارامنه و آسوریان مورد قتل و عام قرار میگیرند بنا به نوشته آقای هئیت که  دقیق به نظر می رسد چون پدر ایشان مرحوم حاجی علی هئیت از کسانی بوده که از تبریز در ترکیب هئیتی از سوی محمدحسن میرزا که ولیعهد بوده جهت مذاکرات لازم با طرفین درگیر به ارومیه اعزام شده بوده وبنابراین  مرحوم علی هئیت از کم و کیف موضوع اطلاع کافی داشته و قطعا در نوشته های جناب پروفسور هئیت  بی تاثیر نبوده است.

رشد جنبش های ملی غیرفارس درایران دردهه های اخیرمباحث جدیدی را وارد گفتما نهای سیاسی کرده است و بسیاری از گروهها وشخصیتهای سیاسی دریافته اند که بدون توجه به حل مساله ملی درکشور چند فرهنگی ایران ، هرگونه تلاش سیاسی برای استقرار دموکراسی بی نتیجه می ماند.دموکراسی نمی تواند مساله ملی راحل کند زیرااز نظر جامعه شناسی حل مساله ملی درهرجامعه ای مقدم براستقراردموکراسی است ونه برعکس.

گوناذتی وی: در طول قرن بیستم ناظران ومحققین تهرانی و خارج از ایران عموما هر نوع  خواسته جدی در مورد احقاق حقوق فرهنگی زبانی را از سوی جنبشهای مختلف  اذربایجانی یا سایر گروههای قومی در ایران به عنوان تجزیه طلبی ویا نتیجه  دخالتهای خارجی تفسیر و معرفی میکردند.این گونه تفسیر از مطالبات اقوام  منجربه غیر مشروع جلوه دادن مطالبات اقوام غیر فارس شده است.(برندا شیفر)

میانه از جمله مهاجرفرست ترین شهرهای آذربایجان جنوبی میباشد که بنا به آمارهای رسمی سرشماری نفوس و مسکن ، جمعیت آن از رقم حدود 238 هزار نفر در سال 1365 به  رقم191 هزار نفر در سال 1385 رسیده است.

  سسیمی اوجالتمیشدیم ،عصبلریم پوزقون ایدی ،سوسوب! باخیشی ایله اولوملو ائتکی لری بوراخماقدا چوخ باجاریقلی ایدی، "بیز سرگی­نی آلاجاییق " دئدی...باشیمی ترپتمکله هه دئدیم. سونرالار بیلدیم اونون "بیز بو ایشی گوره جه ییک " جمله لری اورگییمین درین لیگینده بئله اینام قازانمیشدی کی.

همگی دانشجویان بازداشت شده اخیر (مهرداد کرمی، روزبه سعادتی،مهدی حمیدی شفیق، افشین شهبازی و محمد احدی) از اعضای فعال کانون آذربایجانشناسسی این دانشگاه میباشند .این کانون طی سالهای گذشته و بعد از لغو مجوز کانون ادبی سهند و کلیه نشریات متعلق و منتسب به جنبش ملی در آذربایجان

حدود 5 ماه از دستگیری و زندانی شدن مهدی حمیدی شفیق دانشجوی ترم آخر رشته جامعه شناسی دانشگاه تبریز که در تاریخ 2-ام شهریور ماه امسال-1390- به همراه سی نفر دیگر از فعالین حرکت ملی آذربایجان در محله قوم تپه تبریز توسط ماموران اداره اطلاعات تبریز بازداشت شدند می گذرد.

نیروی انسانی یکی از عوامل مهم و موثر در تولید اقتصادی و رشد اجتماعی است. انسان با آگاهی از آن در طول تاریخ تلاش کرده تا با شناخت قابلیت ها، ظرفیت ها و آموزه های خود رفاه فردی و همگانی را گسترش دهد و بالاتر ببرد.

اؤنجه وورغولامالییام بو یازینین نه ­دنی کوتله آراسیندا دؤنه لرجه سؤیله نیلن و آرتیق اونلاردا ایناما چئوریلن بؤیله بیر سؤز اولموشدور: «بوردا گوونلیک هر یئردن آرتیق دیر، اوزگورلوک ایسه اؤزباشینالیق ،قارقاشالیق(هرج و مرج) و گوونلیک سیزلرله بیر قاپییا چیخیر. بو یازیدا اینسانلارین اؤزگورلوک دن چکینمه ­لرینین،گوونلیک باغرینا برک-برک سیغیندیقلارینین بیر سیرا نه­دنلرینی آچیقلاییر. اؤنجه بو سوزلرین آنلاملارینی آچیقلایالیم.

یازار: سیامک میرزایی

گوناذتی وی: فئمینیزم، یعنی قادین و کیشی آراسیندا مطلق ائشیت‌لیگی (برابرلیگی) اؤنرن ایدئولوژی، تاریخسل اولا‌راق اوچ دالغا ایله آچیقلانار. بو اوچ دالغا، خرونولوژی(تاریخسل دوزوم‌) اولا‌راق گئرچکلشمیش‌دیر. آنجاق بو اوچ دالغا عینی زاماندا پراکتیک و ایدئولوژیک فرق‌لی‌لیک‌لر گؤسترر. اؤزل‌لیکله ۲-جی و ۳-جو دالغا فئمینیست‌لر، ائیلم‌لی‌لیک‌لری (ائیلم: داورانیش، عمل)، توپلوما موداخیله‌لری و فیکیرسل فرقلیلیکلریله فئمینیست حرکت ایچینده فرق‌لنیرلر. 

حاضیرلایان: رامین جبارلی

ايدئولوگييا و ايدئولوق سؤزلري ايلک اولاراق 1796-جي ايلده فرانسيز آيدينلانماجي دوشونر دئستوت دئ تراسي Tracyطرفيندن ايش‌لري حاقدا قوللانيلميشدير. تراسي اوس‌سال[عقلانی]پسيخولوگييادان قوپوشو ايفاده ائتمک اوچون ايشله‌تميش و «فيکيرلرين بيليمي» اولاراق تعريف ائتميشدير. داها سونرا تراسي‌نين «عنصرلر» Elements آدلي اثري‌ني اوخوموش اولان مارکس و ائنگئلس ايدئولوگييانين..

  آخارسو - 2012  & 1390 قیش

گوناذتی وی:  کيمليگين دوشونوب، اونون اوزرينه چاليشمالاردان دولايي سوچلاندين. کيمليکلرين اريمه‌سينه قارشي اولدون. دون دييشديرمه‌مک ايچين دومانلي دوروملاردان، آيدين گونشي آرادين. اوخودوقجا ماراقلاندين، بيلديکجه دوشوندون، دوشوندوگونو يايدين. اينديسه، گونش سيز بير يئرده، ايچينده يانان گونشله سويوق يئللرين قارشيسيندا ديرن. بولدوغون  «اؤز دوشونجه»  اؤنمليدير. اؤنملي اولماسايدي ايندي سن اورادا اولمازدين. 

در مبارزه ملت آزربايجان براي رهايي از اشغال وطنمان آزربايجان در قسمت جنوبي آن اولين مرحله ، رهايي قسمت جنوبي از اشغال دولت راسيست فارس است . يعني به نوعي حتي مي توان گفت تفكر آزربايجانچيليق نيز خود به دو مرحله آزادي آزربايجان جنوبي و مرحله اتحاد دو آزربايجان شمالي و جنوبي تقسيم مي شود . با اين توضيح كوتاه حال

فریاد زبان بریده

با بريدن زبانش وادارش كرديم كه خفقان را بپذيرد. ما زبان را براي او بدل به خاطره يي درمغز كرديم. و او را زنداني ويرانه هاي بي زبان يادهايش كرديم. به او ياد داديم كه شقاوت ما را فقط در مغزش زنداني كند. هرگز نتواند از آن، چيزي بر زبان بياورد. ...با بريدن زبانش، او را زنداني خودش كرديم. او زندانبان زندان خود و زنداني خود گردي...د. او را محصور در ديوارهاي لال، ديوارهاي بي مكان، بي زمان و بي زبان كرديم. «به او گفتيم كه فكر نكند و اگر مي كند، آن را بر زبان نياورد. چرا كه او ديگر زبان ندارد. زباني كه در دهانش مي چرخيد و كلمات را با صلابت و سلامت و انديشه و احساس تمام، از خلال لب ها و دندان ها بيرون مي داد، از بيخ بريده شد و زبان بريده پوشيده به خوني، ... (رضا براهني مترجم (از فارسي به فرانسه): كتايون شهپرراد 430 صفحه انتشارات Fayard ، پاريس)

اسلام حقه بازي اخلاقي است؛ بشر دوستي اسلام را نمي توان باور كرد. معيار هاي بشر دوستي اسلامي هنوز هم تاب مقاومت در برابر ايرادهاي ماترياليسم و ديالكتيكي را ندارد كه آنها را حفظ كرده و ياد گرفته ايم. اسلام همشكل استعمار شرقي است و صرفاً مي تواند به عنوان يكي از انواع استعمار محسوب شود.

زنجان شهری آرام با مردمانی که به یتیم زبانی تبدیل شده اند،سبزه میدانی فارسزده با مردمی الینه شده از هویت و تاریخ خود،شهر دانشگاهی ایران که زبان رسمی شهرفارسی است در مقابل شهری که زنگان است،شهری که به کابوس شوونیسم تبدیل شدهاست،مردمی که سکوت خود را شکسته اند،سبزه میدانی که تعدد ماموران ضد شورش آن گویای بر باد رفتن آرزوهای چندین ساله ی قاتلان فرهنگی آن است...

شاید تقدیر چنین بود که در دوران دانشگاه با خانواده کرمی آشنا شوم و شاید باز تقدیر چنین بود که به واسطه همین آشنایی شهر زنگان را برای ادامه حیات انتخاب کنم، اگر چه امروز وقتی این رنجنامه را برای عزیزان می‌نگارم مصادف باشد با دومین سال حضورم در زنگان!...

یازار: اؤلمز قوشابولاق

17/10/1390

1- بعضاً شعر دینجلیک دیر. شاعیر شعره سیغیندیقدا دینجه لیر. دئمه لی شاعیرین شعرلرینده دینجلیک روحو اولور. بو دینجلیک، رامیز رؤوشنین شعرلرینده قاباری حالدا گؤرونور...

1- هله موسکووانین دوستاغیندایدی، دوستاقدان چیخاندان سونرا نه ائده جه یینی دوشوندوکده دوستاق چتین لیک لرینی یادیندان چیخاردیردی. "گؤر نئجه سورعتله گلیرم باکیم" دئیه باکیدا نه ایشلر گؤره جه یینی دوشونوردو.دوستاقدا اولدوغو زامان اوزون چکسه یدی گؤره جه یی ایشلرینی دوستاقدا باشلاردی.خلیل رضا "داوام ائدیر37"کیتابینی اوزون موددت دوستاقدا قالدیغی زامان یازیر...

عقب گردی به سالهای نه آنچنان دور تلنگریست بر حافظه گرد و خاک گرفته مان تا به یاد آوریم که " چه خبرها شد که خبرمان نشد". عقده های تل انباشت شده از هزار سال حکومت تورکان بربخش مهمی از خاورمیانه، زیر دستی های همسایه وحامیان اروپایی آنها را برآن داشت تا دست ملت گرایی کور را بر چنگ سیاست بنوازند تا بدینسان آهنگ ناموزونی بنام "ایران پرستی بر مبنای فارسگرایی" پدید آید! دریغا که پدران ما خواب بودند....

الکساند آدلر برجسته ترین مفسر سیاسی فرانسه : می دانیم که فرق است بین نسل کشی 1945-1941 (هولوکوست) وعمل دولت عثمانی که هرگزکشتار ارامنه رابه منطقه غربی بویژه شهراستانبول که درآن زمان جامعه ارمنی نسبتا مهمی درآن ساکن بود گسترش نداد . 

من مهرداد کرمی نن بیر ایل بوندان اونجه تبریز بیلیم یوردونون « آذربایجان تانیتیم اوجاقینین » سوروملوسو اولاندا تانیش اولدوم . بیرینجی گوروشوموزده اونو سارسیلماز بیر میللتچی ساندیم . ضیالی اینسانلار تک اوخویوب ، اوخویوب – اوخویوردو و اوخویارکن بیلگیلرینی پایلاشاردی . چوخلو گئجه لر بیرلیکده اولاراق سوزوموز بیته نده مهرداد بیین الینده کیتاب گورمه ک ، کی  بیر دینج یئرده اوتوروب اوخویور ، منه بیر تانیش داورانیشیدی . 

یازار : ایبراهیم نوری (ایتگین)