Yaponiya Urmu gölünün qurumasının qarşısını almaq üçün İran hökuməti ilə əməkdaşlıq edəcək

2021-02-19 09:11

Bundan öncə Yaponiya Urmu gölünün qurumasının və ekoloji fəlakətin qarşısını almaq üçün İran hökumətinə əməkdaşlıq təklif etmişdi. Bununla razılaşmayan İran hökuməti sonunda gölün çox hissəsi quruyandan sonra Yaponiya ilə əməkdaşlığa razılıq verdi.

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

Təbrizin “azaranjoman” xəbər saytının verdiyi bilgiyə görə, İran və Yaponiya Urmu(Urmiya) gölünün qorunması üçün daha 3 illik ortaq əməkdaşlıq barədə anlaşma imzalayıblar.


Anlaşmaya əsasən İran və Yaponiya 7 illik əməkdaşlığın davamı olaraq Urmu gölünün yenidən qurulması üçün görülən işlərin möhkəmləndirilməsi məqsədi ilə daha 3 il əməkdaşlıq edəcək.


Qeyd edək ki, 2014-cü ildən Yaponiya mütəxəssisləri Urmiya gölünün qurumasının qarşısını almaq üçün lazımi işlər görməyə çalışır. Yeni imzalanmış 3 illik ortaq əməkdaşlıq çərçivəsində yaponiyalı mütəxəssislər İranın Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, Fars və Xuzistan əyalətlərindəki göllərin qorunması və reabilitasiyası üçün də işlər görəcək.


Urmu gölü İranda ən böyük göl hesab olunur. Sahəsi təqribən 5000-6000 kv.km, hövzəsində suyun həcmi 20-24 milyard kubmetr olub, eni 40 km, uzunluğu 130 km-dir. Dəniz səviyyəsindən 1274 m yüksəklikdə yerləşən bu su hövzəsinin dərinliyi orta hesabla 5 m-dir. Ən dərin yerinin isə 7 m olduğu bildirilir. Qədim türk dilində bu gölün adı «suda yaşayış yeri» anlamını verir.


Gölə Acıçay, Sofiçay, Leylançay, Qalaçay, Üsküçay, Tufarqançay, Dərəçay, Sınıxçay çaylarının suyu tökülür. Elmi mənbələrdə göstərilib ki, bölgəyə yağıntının ən az düşdüyü illərdə belə Urmu gölündə suyun səviyyəsi aşağı düşməyib, buna səbəb isə gölə yeraltı çayların axmasıdır.


Qışın ən sərt vaxtlarında belə gölün suyu donmur ki, bunun da səbəbi suyun tərkibində duzluluğun miqdarının çox olmasıdır. Urmu gölündə irili-xırdalı 102 ada var, adaların ümumi sahəsi 33,640 hektardır. Hazırda adalarda yaşayanlar əsasən əkinçilik, maldarlıq, gülçülük, bağçılıq, xalçaçılıqla məşğul olurlar. Ərazidə limanlar var və bölgə turizm üçün çox əlverişlidir.


Urmu gölü və onun palçığı artiroz, əsəb, traxoma, müxtəlif dəri xəstəlikləri, böyrək, həzm sistemi, qadın xəstəliklərinin müalicəsi uçun əhəmiyyətli hesab olunur.


1967-ci ildə Urmu gölü qoruq elan olunub və UNESCO-nun qorunan təbii ərazilər siyahısına salınıb.


Demək olar ki, Urmu gölünün qurudulması prosesinə 1999-cu ildən başlanıb. Belə ki, gölə tökülən çaylar üzərində su anbarlarının tikintisinə start verilib, “kənd təsərrüfatında inqilab” adı altında tikilən su anbarları ilə gölə çayların tökülməsinin qarşısı alınıb.


Su anbarlarının tikintisinin başladığı vaxtdan etibarən yerli azərbaycanlılar bununla bağlı İran rəsmi orqanlarına müraciətlər etsələr də, heç bir nəticə əldə edilməyib. İranda 2009-cu ildə keçirilmiş prezident seçkiləri ərəfəsindəki kampaniya zamanı namizədlər Mirhüseyn Musəvi və Mehdi Kərrubi də Urmu gölü problemindən danışıblar.


2009-cu ildə prezident seçkisindən öncə Mahmud Əhmədinejadın başçılığı ilə keçirilən iclasda Urmu gölünün problemlərinin araşdırılması ilə bağlı dövlət komissiyasının yaradıldığı elan olunsa da, indiyə qədər bu komissiyanın heç bir əməli fəaliyyəti olmayıb.


İranın indiki prezidenti Həsən Ruhani də seçki platformasında Urmu gölünün qorunmasına yer verib. O, azərbaycanlılara prezidentliyi dövründə bu problemi həll edəcəyi ilə bağlı söz verib. Ancaq bu günə kimi bu vədlərin heç biri yerinə yetirilməyib.


Bununla yanaşı hər dəfə parlament seçkiləri ərəfəsində Şərqi və Qərbi azərbaycandan olan namzədlər əhalinin səsini qazanmaq üçün gölün reabilitasiyası üçün məsələ qaldıracaqlarını desələrdə, nəticəsi hiss olunan hansısa əməli addım atmadıqları üçün umud yaponlara qalıb.

 

C.E
 

Post | Gunaz article thumb

Paylaş :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
gun az article

Urmuda saxlanılan fəallar polis bölməsində döyülüb

2021-07-25

gun az article

Abbas Lisaninin telefon danışığına qadağa qoyulub

2021-07-25

gun az article

Milli fəal Siyamək Kuşi saxlanılıb

2021-07-25

gun az article

Təbrizli fəal etiraz aksiyasında həbs olunub

2021-07-25

gun az article

Brukseldə ərəb fəallar azərbaycanlı məhbuslara dəstək aksiyası keçirib

2021-07-25

gun az article

Təbrizdə milli fəal Məhəmməd Mahmudi həbs olunub

2021-07-25

gun az article

Təbriz aksiyasında milli fəal Səməd Ladvəndi həbs olunub

2021-07-24

gun az article

Təbrizli milli-mədəni fəal Ulduz Qasimi saxlanılıb

2021-07-24

gun az article

Təbrizdə elektrik kəsildi- Aksiyada milli hökumətin qurulmasına çağırış edildi-VİDEO

2021-07-24

gun az article

Xiyav şəhərinə çox sayda texnika və polis qüvvələri yeridilib-FOTO

2021-07-24

gun az article

Hökumət Təbrizdə kəşfiyyat dronlarını havaya qaldırdı-VİDEO

2021-07-24

gun az article

Ərdəbildə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirildi-FOTO

2021-07-24

gun az article

Təbrizdə polis etirazçıları dağıtmağa çalışır-VİDEO

2021-07-24

gun az article

Güney Azərbaycan şəhərlərində etiraz aksiyaları başladı-VİDEO

2021-07-24

gun az article

Güneydə daha iki fəal saxlanılıb, bir fəalın isə taleyindən xəbər yoxdur

2021-07-24

gun az article

Xiyavın Əhmədabad kəndində bir neçə tarixi əsər aşkar edilib

2021-07-24

gun az article

Güneydə milli fəallara təzyiqlər başlandı: Müctəba Əbduli saxlanıldı

2021-07-24

gun az article

Beynəlxalq mədəniyyət və elm təşkilatları Güney azərbaycanlı alimlə bağlı çağırış etdi

2021-07-24

gun az article

Soyuqbulaqda 760 hektar qamışlıq ərazidə yanğın baş verib

2021-07-24

gun az article

Behnam Şeyxinin şərti azadlığa buraxılması ilə bağlı müraciəti qəbul olunub

2021-07-24