چرا اشغالگران کرد از کرکوک فرار کردند؟!

چرا اشغالگران کرد از کرکوک فرار کردند؟!

نیروهای دولتی عراق روز دوشنبه، 24 مهرماه، در عملیاتی سریع و برق آسا شهر کرکوک و میادین نفتی آن را از دست اشغالگران کرد که در سال 2014 با کمک پشتیبانی نیروی هوایی کشورهای ائتلاف تصرف کرده بودند، آزاد کردند.

 

نیروهای پیشمرگه طی دو روز اخیر علاوه بر کرکوک از مناطق مورد مناقشه دیگری مانند خانقین، سنجار"شنگال"، گوار، مخمور و سنون با دیدن قدرت ارتش عراق و ترس از تلفات سنگین پا به فرار گذاشتند.

 

در حقیقت شهر کرکوک که بیش از 9 میلیارد بشکه ذخایر نفتی دارد، اهمیت حیاتی برای اقلیم کردستان عراق داشت که رویاهای مسعود بارزانی با آزادی این شهر به تاریخ پیوست.

 

مسعود بارزانی از جنگ دولت عراق با گروه تروریستی داعش سوء استفاده کرده و با فرصت طلبی بر کرکوک و برخی دیگر مناطق عراق مسلط شده بود. بارزانی با تسلط بر مناطق نفت خیز کرکوک منابع نفتی آن را سرقت کرده و به خارج صادر می کرد و درآمد حاصل از آن را نیز تصاحب می کرد.

 

بارزانی برای توجیه شکست خود از ارتش عراق نیروهای اتحادیه میهنی کردستان عراق را متهم به خیانت کرد. در حالیکه آنها هم می گویند نیروهای وابسته به بارزانی نتوانستند مقاومت کنند و شهر را ترک کردند.

 

بارزانی با عدم پایبندی به قانون اساسی عراق دستور جنگ با نیروهای عراق را صادر کرده بود که در ساعات اولیه نیروهای پیشمرگه که در نظر آنها به شکست ناپذیری معروف شده بودند، به پیش فراری تبدیل شده و از ترس و فشار نیروهای عراق پا به فرار گذاشتند.

 

هیمن هورامی، مشاور ویژه مسعود بارزانی در این باره گفت: نیروهای عراقی به سمت کرکوک حمله کردند و ما دستور دادیم تا نظامیان از شهر خود دفاع کنند.

 

در همین راستا وستا رسول دو روز پیش از فرماندهان پیشمرگ اقلیم کردستان در کرکوک در گفت‌وگو با رادیو نوا با تایید این خبر اعلام کرد: پیشمرگ‌ها در کرکوک توان دفاع نداشتند و از پایگاه K1 عقب نشینی کردند.

 

وی افزود: در نبرد میان پیشمرگ‌ها و نیروهای عراقی 7 پیشمرگ جان خود را از دست دادند و 17 نیروی پیشمرگ مفقود شدند.

 

این عدم توان مقاومت در برابر ارتش عراق در حالی است که سیروان بارزانی فرمانده نیروهای پیشمرگه اقلیم کردستان در گفتگو با شبکه الحدث وابسته به عربستان سعودی عراق از آمادباش این نیروها در داخل کرکوک و عدم عقب نشینی از این استان خبر داده بود.

 

بعد از حدود 48 از حمله ارتش عراق به اشغالگران در کرکوک و مناطق اطراف آن ارتش عراق اعلام کرده به اهداف مورد نظر خود در حمله به کرکوک دست یافته است. نیروهای بغداد در عملیاتی 48 ساعته در سه استانی که کنترل بخشهایی از آنها طی سه سال گذشته به دست داعش افتاده بود، مناطق مورد نظر را این بار از نیروهای کرد بازپس گرفتند و نیروهای اقلیم کرد را تا مرزهای سال 2003 عقب راندند.

 

بعد از شکست سنگین کردها که مدام ادعا می کردند بر سر کرکوک با ارتش عراق خواهند جنگید و هزاران نیرو را جهت جنگ به این شهر اعزام کرده بودند، حیدر العبادی نخست وزیر همه پرسی استقلال کردستان را باطل اعلام کرد و عصر سه‌شنبه 25 مهر ماه در نشستی خبری گفت: موضوع همه‌پرسی موضوعی تمام‌شده و به تاریخ‌پیوسته است.

 

فواد معصوم، رئیس جمهوری عراق نیز در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که برگزاری همه‌پرسی عامل آغاز عملیات نظامی عراق در کرکوک بوده است. فواد معصوم، که خود نیز کرد است، گفت که "برگزاری همه پرسی استقلال اقلیم کردستان از عراق اختلاف نظر شدید بین دولت مرکزی و دولت کردستان را برانگیخت و باعث شد نیروهای امنیتی دولت فدرال کنترل کرکوک را در دست بگیرند."

 

با آزادی کرکوک از دست نیروهای کرد، حکومت محلی اقلیم کردستان یک منبع عمده درآمد خود را از دست داد. با این اقدام رویای توسعه طلبانه بارزانی و کردهای عراق به تاریخ پیوست. بارزانی قصد داشت با تصاحب کرکوک و مناطق نفت خیز اطراف آن بر در آمد آن بیافزاید و گروه های تروریستی کردی در منطقه را از درآمد نفتی کرکوک تقویت بخشد که بطور جبران ناپذیری از ارتش عراق و نیروهای مردمی شکست خورد.

 

در حقیقت اشتباه استراتژیک مسعود بارزانی در برگزاری همه‌پرسی که از جاه‌طلبی‌های شخصی بارزانی برای ثبت استقلال این منطقه به نام خود در تاریخ، در درچه اول تحمیل رفراندوم برحاک تاریخی  ترکمن ها کرکوک بدون در نظر گرفتن پیشینه تاریخی و اهمیت آن برای ترکمن ها با هدف ضمیمه و اشغال آن به خاک اداره محلی کرد، عدم اطلاعات کافی از قدرت نظامی دولت مرکزی عراق، نادیده گرفتن واقعیت‌های ژئوپلیتیک منطقه‌ای و شرایط بین‌المللی وروحیه اشغال طلبی با سواستفاده از شرایط و بینظمی موجود باعث ناکامی کردها در این جنگ شد که به بلندپروازی های اشغالجویانه آنان در عراق پایان داد.

 

بسیاری از مدیای فارسی زبان که می گویند پیشمرگه ها داوطلبانه این منطقه را ترک کرده اند، کذب محض بوده در حالیکه بنا به اعتراف بسیاری از فرماندهان نیروهای پیشمرگه دربسیاری مناطق درگیری هایی رخ داده که نیروهای کرد با دادن تلفات زیاد محل را ترک و به مناطق اقلیم کردستان گریخته اند. پس در حقیقت توان و قدرت زیاد نظامی عراق و نیروهای مردمی بوده که آنها را فراری داده است. بارزانی که قبل از جنگ با غرور و تکبر که می گفت "امیدوارم بر سر کرکوک با نیروهای عراقی نجنگیم"، همان اقتدار سیاسی قبلی را از دست داد. این شکست همچنین باعث قوی تر شدن اراده برخی ملت ها بویژه ترک های آذربایجان جنوبی در غرب این منطقه در برابر گروه های تروریستی کرد شد که مدام ادعا می کنند که غرب آذربایجان را اشغال خواهند کرد.

 

با این شکست سنگین کردها و عدم توجه بارزانی به خواست جامعه بین المللی انتظار می رود در آینده این اقلیم با از دست دادن چاه های نفتی و فرار سرمایه های خارجی بیش از پیش با بحران اقتصادی مواجه شود. از لحاظ سیاسی هم با عدم حمایت جامعه بین المللی مواجه شده و در صورت نداشتن تمکین و پایبند نبودن به قانون اساسی دولت عراق به احتمال زیاد منزوی تر خواهد شد.  

 

ائلچین حاتمی

 

 


بیشتر بخوانید

بیشتر بخوانید