جنگ و انسانیت - عیسی عزیزی

۱۳۹۸-۰۱-۱۴ ۰۹:۱۵

"به مناسبت ۳۱ مارس سالروز نسل‌کشی آذربایجانی‌ها"

وقتی تاریخ را درمدرسه می‌آموزیم در واقع نه تاریخ بشر بطور‌ کل تمدن‌بشری بلکه اغلب تاریخ جنگ‌های بشر را می‌آموزیم. اگرچه خوانش امروزه که از تاریخ می‌شود مبتنی بر جنگ‌هاست و در این خوانش می‌توان گفت جنگ‌ها به نوعی تاریخ‌ساز هستند.

 

اما به هر روی جنگ‌ها نه در بستر تاریخ بلکه در زمان حال خویش همواره ویرانگر و نابودگر بوده‌اند و هستند. گاها جنگ برای یک انسان، یک جامعه یا کشور تنها گزینه‌ی موجود می‌باشد و اجبار جنگ ناگزیر می‌نماید، اما هر چقدر هم که جنگ گریز ناپذیر و ناخواسته باشد و هر دلیلی که به‌توان برای توجیه آن آورد، باز چیزی از غم و اندوه جنگ دیدگان و فلاکت آن نمی‌کاهد. رویاهای تصور نشده و آینده‌ی تجربه نشده، ارزش‌های لگد مال شده، امیدهای بر باد رفته، خشونت افسار گسیخته و انسان‌هایی که در چنگ این خشونت گرفتار شده‌اند، کودکان و زنانی که مورد سو استفاده قرار می‌گیرند، مردانی که تمام غرورشان زیر چکمه‌ها گل آلود می‌شود، خون‌هایی که ریخته می‌شوند همه و همه‌ چنان تاثیر مخربی بر جوامع جنگ‌زده دارند که تا چندین نسل آثار شوم آن همچنان باقی می‌ماند. دو سرباز ناشناس که یکدیگر را هدف گرفته‌اند. شاید اگر در خیابان هم‌دیگر را می‌دیدند لبخندی هم به لب می‌آوردند، اما چیزی وجود دارد که آن دیگری را نفرت انگیز می‌کند. چیزی که هیچ‌کدام قادر به درک آن نیستند و فقط حس نفرت را درک می‌کنند حسی چنان قوی که انسانی با قلب رئوف را می‌تواند قادر به قتل انسانی دیگر که هرگز ندیده است بکند. قتل انسانی که احتمالا پدر باشد یا آرزوهایی برای آینده‌ی خود داشته باشد یا دل در گرو شخصی دیگر داشته باشد شخصی که هر روز منتظر خبری از وی است و هزاران امکان دیگر که بی‌دلیل و فقط از روی نفرت ممکن است در چند ثانیه به دست انسانی ناشناس نابود گردد. زمانی که نفرت از دیگری تبدیل به ارزشی جمعی می‌شود و جامعه‌ی مقابل به کل نفرت‌انگیز و تهدید محسوب می‌شود.

 

وقتی نه دولت‌ها بلکه ملت‌ها از دید یکدیگر دشمن تصور می‌شوند، جنگ خشن‌ترین چهره‌ی خود را نشان می‌دهد. کشتار بی‌گناهان اغلب زمانی رخ می‌دهد که صرف تعلق به گروه انسانی خاص گناهی نابخشودنی تلقی گردد. تلقی‌ای که برای قدرت‌طلبان همواره روشی کارآمد جهت اخلال تفکر و هم‌سویی انسان‌ها با خود با تکیه بر احساسات منفی می‌باشد.

 

تاریخ کم نیست از چنین وقایع تلخ، وقایعی شرم‌آور که انسانیت باید در قبال آن پاسخ‌گو باشد، چرا که تمدن بشر پس از هزاران سال کماکان نتوانسته مرزهای دست‌ساز خود در زمینه‌های مختلف را مهار کند. مرزهایی که باید رنگ‌ها را از هم جدا می‌کردند تا هر یک زیبایی خود را به‌نماید اما بندهایی شده‌اند که انسانیت را به بند کشیده‌اند. مخلوق‌هایی که خالق خود را به کام مرگ می‌کشند. کشتار انسان‌های بی‌گناه و فاقد دفاع با هر توجیه ممکن و تحت هر شرایطی عملی است شنیع و خارج از دایره‌ی انسانیت، عملی که انسان‌ها کم مرتکب آن نشده‌اند.

 

آذربایجان در طول تاریخ کم جنگ تجربه نکرده است. سرزمینی که در گذرگاه تمدن‌ها قرار دارد و همواره برای قدرت‌طلبان جذاب و وسوسه‌انگیز بوده است. مردم آذربایجان در طول تاریخ با چنین جنایاتی به کررات مواجه شده‌اند. نسل‌کشی گسترده مردم آذربایجان در سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۰خاطرات تلخی هستند که هنوز یادآوری آنها آزار دهنده و درد‌آور می‌باشد. کشتار مردم مظلوم و بی‌دفاع به صرف تورک‌ بودن و مسلمان بودن و تلاش برای پاک‌سازی منطقه از آذربایجانی‌ها مصداق بارز نسل‌کشی می‌باشد. تمام این جنایت‌ها، تمام کودکانی که در گورهای دسته جمعی خوابیده‌اند، تمام انسان‌هایی که جان‌شان را از دست داده‌اند تنها گناه‌شان تورک بودن بود. افرادی که اشباع شده بودند از حس نفرت علیه تورک‌ها و هر شخص را به جرم تورک بودن مستحق مرگ می‌دانستند، هیچ تفاوتی ندارند با آنان که با حس نفرتی که از یهودیان داشتند کوره‌های آدم‌سوزی راه انداختند یا آنان که نسل‌کشی رواندا را به راه انداختند.

 

نام‌گذاری روز ۳۱ مارس به‌عنوان سال‌روز نسل‌کشی آذربایجانی‌ها بهانه‌ایست تا با یادآوری مجدد آن وقایع تلخ، دوباره از خود بپرسیم که چه‌چیز انسان‌ها را به این شکل دچار جنون می کند. بهانه‌ایست تا فراموش نکنیم که هر شخص به صرف انسان بودن لزوما انسانیت را درک نمی‌کند. زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره کشته‌شدگان نسل‌کشی آذربایجانی‌ها توسط داشناک‌های ارمنی نه برای باز تولید نفرت و ادامه‌ی این مسیر خون‌آلود بلکه برای دانستن واقعیت و آمادگی برای عدم تکرار چنین وقایع تلخ می‌باشد. آنان که از هم‌اکنون اراضی آذربایجان را ملک ازلی خود می‌نامند، اشخاصی که از هر طریقی نفرت نسبت به تورک‌ها را ترویج می‌دهند، تمام این اشخاص قابلیت این را دارند که روزی دسته‌های داشناک دیگری به راه بی‌اندازند. این ما هستیم که باید هشیار باشیم که تجربه‌ی تلخ یک قرن پیش را دوباره تجربه نکنیم وگرنه آنان که تخم کینه و دشمنی می‌کارند، همیشه هشیارند که این نفرت به خوبی رشد یابد.

 

عیسی عزیزی - کانون آذربایجان‌شناسی دانشگاه تبریز

 

Post | Gunaz article thumb

به اشتراک بگذارید :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
دیدگاه‌ها
نوشتن دیدگاه
gun az article

ویدئوی گوگل از فاجعه 40 سال اخیر دریاچه ارومیه

۱۴۰۰-۰۱-۲۷

gun az article

«حبس، جریمه و ممنوع‌الکار شدن» سهم خبرنگار زنجانی به دلیل انتشار خبر فساد در شهرداری

۱۴۰۰-۰۱-۲۷

gun az article

ریشه کنی زبان مادری غیرفارس‌ها؛ صدور مجوز جدید تاسیس مهدکودک متوقف شد

۱۴۰۰-۰۱-۲۷

gun az article

شکایت فدراسیون فوتبال هند به دلیل پست نژادپرستانه باشگاه پرسپولیس ایران

۱۴۰۰-۰۱-۲۷

gun az article

گوناز تی وی ۲۶ فروردین ۱۴۰۰ـ سؤزوموز: ایران و توران شاهنامه‌ده

۱۴۰۰-۰۱-۲۷

gun az article

گوناز تی وی ۲۶ فروردین ۱۴۰۰ـ دوشونمه یه چاغیریش: تاریخی قهرمانلاریمیز مسئله‌سی

۱۴۰۰-۰۱-۲۷

gun az article

آیدین مرادخانی؛ دانشمند جوان آذربایجانی موقتا آزاد شد

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

اعزام دوباره «حمید منافی نادارلی» به بهداری؛ وضعیت نگران کننده بند ۴ و ۸ زندان اوین

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

اعلام رنگ‌بندی جدید کرونایی در ایران؛ وضعیت سیاه اعلام شد

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

قطع گسترده درختان جنگلی قاراداغ + ویدئو

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

«اکیزلر» به فینال جشنواره فیلم کبک کانادا راه یافت + فیلم

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

تساوی تراکتور آذربایجان مقابل پاختاکور ازبکستان در لیگ قهرمانان آسیا

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

گوناز تی وی ۲۵ فروردین ۱۴۰۰ : میخی یازیلاردان ائتدییم ترجومه‌لر یالانمی، حقیقتمی؟

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

گوناز تی وی ۲۵ فروردین ۱۴۰۰ ـ گؤروش: نطنزده پاتلاییش و سپاهین بیابیرچی‌لیقی

۱۴۰۰-۰۱-۲۶

gun az article

فعال ملی آذربایجان؛ «یوسف کاری» به بند خود بازگردانده شد

۱۴۰۰-۰۱-۲۵

gun az article

محرومیت روستاهای قزوین از راه جاده ای مناسب و آسفالت شده

۱۴۰۰-۰۱-۲۵

gun az article

جاسازی 213 هروئین در بار سیب زمینی ایران به مقصد جمهوری آذربایجان + ویدئو

۱۴۰۰-۰۱-۲۵

gun az article

دریچه سدها به‌ روی دریاچه ارومیه بسته شده است

۱۴۰۰-۰۱-۲۵

gun az article

فعال ملی آذربایجان؛ «سجاد شهیری» به زندان بازگشت

۱۴۰۰-۰۱-۲۵

gun az article

درگیری اهالی روستای «یولقون آغاج» تکاب با معدنکاران اصفهانی + عکس

۱۴۰۰-۰۱-۲۵