گوناز تی وی ۲ آبان ۱۳۹۹: برندا شیفر: تهران نگران پیشروی آذربایجان و کاهش مرز مشترک ایران ـ ارمنستان است

۱۳۹۹-۰۸-۰۲ ۱۹:۳۱

برندا شیفر: تهران نگران پیشروی آذربایجان و کاهش مرز مشترک ایران-ارمنستان است

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

 

برندا شیفر: تهران نگران پیشروی آذربایجان و کاهش مرز مشترک ایران-ارمنستان است

پروفسور برندا شیفر، استاد علم سیاست و آذربایجان شناس مشهور آمریکایی با انتشار مقاله ای تحت عنوان «فاکتور ایران در مذاکرات میان ایالات متحده، آذربایجان و ارمنستان»، به ناراحتی و نارضایتی ایران نسبت به شکست ارمنستان و پیشروی ارتش آذربایجان و بازپس گیری سرزمین های اشغالی خود از اشغالگران ارمنی و واقعیت استراتژیک جدید در منطقه پرداخته است.

شیفر با اشاره به تظاهرات گسترده در آذربایجان جنوبی در اعتراض به سیاست های ضد آذربایجانی حکومت ایران، از سیاستمداران آمریکایی از جمله مایک پومپئو، وزیر خارجه ایالات متحده می خواهد در دیدار روز جمعه، یعنی امروز خود با وزرای خارجه آذربایجان و ارمنستان به عامل ایران، آذربایجان جنوبی و واقعیت استراتژیک جدید در منطقه که در نتیجه بازپس گیری مناطق هممرز با ایران توسط ارتش آذربایجان ایجاد شده است توجه کند.

او در ابتدای این مقاله که در وبسایت «بنیاد دفاع از دموکراسی ها» منتشر شده است چنین می گوید: وزیر امور خارجه مایک پمپئو روز جمعه در واشنگتن میزبان وزرای خارجه جمهوری آذربایجان و ارمنستان بوده و ظاهرا بطور جداگانه درباره مناقشات بین دو کشور بحث و گفتگو خواهد کرد. این نشست ها فرصتی برای واشنگتن فراهم می کند تا تاثیرات بالقوه این مناقشه بر بی ثبات سازی ایران را ارزیابی کند، ایرانی که اخیراً با اعتراضات گسترده شهروندان آذربایجانی خود در حمایت از آذربایجان شمالی روبرو شده است.

این استاد دانشگاه جرج تاون می افزاید در طی هفته گذشته، بیشتر درگیری ها در مناطقی متمرکز شده بود که در نزدیکی مرز ایران قرار دارند. آذربایجان مناطقی را که ارمنستان در طی جنگ 1992 تا 1994 اشغال کرده بود، بازپس گرفت. حالا بیشتر مرز بین المللی مشترک آذربایجان با ایران به کنترل نیروهای آذربایجانی برگشته و یک واقعیت استراتژیک جدیدی را برای ایران ایجاد کرده است. مطبوعات و رسانه های ایران علناً گزارش داده اند که تهران نسبت به تاثیرات منفی تغییر مرز ایران و آذربایجان بر امنیت ایران نگران است، تغییری که بر اثر پیشروی آذربایجان و بازپس گیری مناطق اشغال شده خود ایجاد شده است.

پژوهشگر ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی ها ادامه می دهد که ایران کشوری چند ملیتی است که 50 درصد جمعیت آن را اقلیت های غیرفارس تشکیل می دهند. بزرگترین اقلیت قومی در ایران آذربایجانی ها هستند که تقریباً یک سوم جمعیت کشور را تشکیل می دهند و بیشتر آنها در استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل زندگی می کنند که با ارمنستان و آذربایجان و مناطقی که جنگ در آنها در جریان است هم مرز هستند.

روز یکشنبه، آذربایجانی ها در چندین شهر ایران که اکثریت آنها را آذربایجانی ها تشکیل می دهند، از جمله در تبریز و ارومیه، تظاهرات کردند و خواستار توقف نقل و انتقال تجهیزات از ایران به ارمنستان شدند. این اعتراضات، علیرغم دستگیری اخیر صدها فعال آذربایجانی و استقرار نیروهای امنیتی رژیم تهران به ویژه در تبریز، در تلاش برای محدود کردن دامنه ناآرامی ها، صورت گرفت.

به موازات آن، صدها آذربایجانی در ایران روز یکشنبه در امتداد مرز مجاور مناطق تازه بازپس گرفته شده جمع شدند تا سربازان آذربایجانی را تشویق کنند. این صحنه های شدیدا احساسی یادآور دوره دسامبر 1989 تا ژانویه 1990 بود که دو جامعه آذربایجان شمالی و جنوبی برای اولین بار پس از حدود یک قرن در جریان فروپاشی شوروی به وصال هم رسیدند و بار دیگر با یکدیگر دیدار کردند.

برندا شیفر در ادامه می نویسد: این تحولات در حالی در آذربایجان جنوبی رخ می دهد که ایران با یک حرکت اعتراضی گسترده سراسری هم مواجه است. از نوامبر 2017 تظاهرات سراسری تداوم پیدا کرد که به دلیل شیوع ویروس کووید 19 روند این اعتراضات متوقف شد. ایران در سال های اخیر موج تظاهرات بی سابقه ای را تجربه کرده است که در آن معترضان موجودیت رژیم را به چالش کشیده اند. در صورتیکه درگیری قاراباغ منجر به گسترش اعتراضات در میان آذربایجانی ها شود، می تواند جنبش براندازی رژیم در ایران را تسریع کند. در واقع، آذربایجانی های ایران در حال برنامه ریزی برای برگزاری تظاهرات جدید و اقدامات دیگر بر ضد رژیم ایران هستند.  

پیش از آغاز جنگ بین ارمنستان و آذربایجان در سال 1992، ایران مرز طولانی با جمهوری آذربایجان و مرز کوچکتر با ارمنستان داشت ولی در نتیجه اشغال نزدیک به 20 درصد از خاک آذربایجان در مرحله اول جنگ بین سال 1992 تا 1994 توسط ارمنستان، نیروهای ارمنستان تا این هفته در اکثر نقاط مرز مشترک با ایران حضور داشتند و جمعیت آذربایجانی را از مناطق مرزی اشغال شده اخراج کرده بودند. این وضعیت به نفع ایران بود که ترجیح می داد مرز مشترک و ارتباط مستقیم بین آذربایجانی های خود و جمهوری آذربایجان را به حداقل برساند.

پژوهشگر دانشگاه جرج تاون با اشاره به پروژه های مشترک رژیم ایران با ارمنستان در مناطق اشغال شده آذربایجان می افزاید: ایران با همکاری با مقامات اشغالگر ارمنی، پروژه های مشترک انرژی و انواع و اقسام دیگر همکاری ها را دنبال می کرد. ترجیح ایران برای داشتن یک مرز طولانی با ارمنستان و تداوم اشغال سرزمین های آذربایجان، با مخالفت قاطع و شدید تهران با طرح پیشنهادی وزارت امور خارجه ایالات متحده در سال 1992 موسوم به «طرح گوبل»، بیشتر علنی شد. به موجب این طرح پیشنهادی، قرار بود در مقابل اعطای یک کریدور زمینی از طریق خاک ارمنستان به آذربایجان برای دسترسی به نخجوان، آذربایجان هم یک کریدور زمینی برای دسترسی ارمنستان به قاراباغ بدهد.

برندا شیفر در پایان با اشاره به اینکه جلسات روز جمعه و استقبال از وزرای خارجه آذربایجان و ارمنستان، نشان از تمایل واشنگتن برای نقش آفرینی در تحولات جاری در قفقاز جنوبی دارد چنین نتیجه گیری می کند: واشنگتن در ارزیابی سیاست های خود در قبال مناقشه قاراباغ، باید توجه داشته باشد که نتایج این مناقشه بسیار متاثر از تعاملات قدرت های منطقه ای یعنی روسیه، ایران و ترکیه است. در مورد ایران، مناقشه قاراباغ همچنین دارای پیامدهای مهمی در عرصه ثبات داخلی و امنیت ملی ایران می باشد و این مساله باید عاملی در جهت گیری و سیاستگذاری واشنگتن در قبال مناقشه قاراباغ باشد.

 

احمد هاشمی، گوناز تی وی، واشنگتن

Post | Gunaz article thumb

به اشتراک بگذارید :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
gun az article

ترویج کلمات کُردی و پان ایرانیستی در شهرهای آذربایجان جنوبی و واکنش‌ها

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

گوناز تی وی ۱۳ آذر۱۳۹۹: تروریست های پ ک ک از سنجار اخراج می شوند

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

آزادی موقت دو فعال ملی آذربایجان؛ سعید سلطانی و بابک کیومرثی

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

طی یک هفته گذشته در اردبیل ۷۸ نفر بر اثر کرونا جان باختند

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

استاندار آذربایجان شرقی: بیش از ۷۰ درصد ناوگان اتوبوس‌رانی تبریز فرسوده است

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

مدیر جدید شرکت ریخته گری ماشین سازی، کارگران را تهدید به اخراج کرد

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

سرمربی تراکتور آذربایجان: باید پاسخگوی ۳۵ میلیون هوادار ترک باشم

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

گوناز تی وی ۱۲ آذر ۱۳۹۹: گونئی آزربایجان‌دا مدنی زیندانیلریمیز، قاراباغ آزادلیغینان سونرا ایرانین سیاستی

۱۳۹۹-۰۹-۱۳

gun az article

ویروس کرونا اینبار در کمین دو فعال ملی آذربایجان؛ ویدیویی از معرفی برادران واثقی

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

فعال ملی آذربایجان؛ « سعید سلطانی» به زندان مرکزی تبریز منتقل شد

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

 اقتصاد بحران زده ایران در کشاکش... ( خامنه ای در مقابل خامنه ای )َ

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

گوناز تی وی ۱۲ آذر۱۳۹۹: پرچم زیبای آذربایجان در لاچین، آخرین استان آزاد شده هم به اهتزاز درآمد

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

بحران کرونا در زندان اردبیل؛ دیوار نویسی گسترده در سطح شهر - تصویر

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

انتقال دانشمند آذربایجانی به زندان کرج برای اعدام به تعویق افتاد

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

فعال ملی آذربایجان؛ «بابک کیومرثی» به زندان مرکزی تبریز منتقل شد

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

نوجوان بااستعداد آذربایجانی: من ترکم و آروز دارم در گالاتاساری بازی کنم + فیلم

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

جان زندانیان سیاسی آذربایجان در خطر است – محمد رحمانی فر

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

برادران واثقی در تماس با خانواده؛ وضعیت بند ۲زندان اردبیل هم قرمز شد

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

۱۹ استاد دانشگاه تبریز در بین ۲ درصد برتر دانشمندان جهان

۱۳۹۹-۰۹-۱۲

gun az article

عباس لسانی و یوسف ‌کاری در بهداری زندان اردبیل بستری شدند/مرخصی درمانی در انتظار دستور دادستان !

۱۳۹۹-۰۹-۱۲