بیانیه ۳۲ سال پیش عفو بین‌الملل حاکی از «اطلاع مقامات» ایران از اعدام‌های ۶۷ است

۱۳۹۹-۰۵-۳۱ ۰۸:۴۷

رها بحرینی،‌ پژوهشگر سازمان عفو بین‌الملل، روز چهارشنبه ‌۲۹ مردادماه تصویر بیانیه‌ای تاریخی از این سازمان را منتشر کرد که از «اطلاع مقامات» جمهوری اسلامی از وقوع اعدام‌های گسترده سال ۶۷ در ایران حکایت دارد.

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

بنا بر برخی از برآوردها گفته می‌شود که در تابستان سال ۱۳۶۷ حدود پنج هزار نفر از زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق و گروه‌های چپگرا مانند فداییان خلق و حزب توده در زندان‌های ایران اعدام شدند.

 

محل دفن اکثر اعدام‌شدگان معلوم نیست، ولی طی سال‌های اخیر تخریب برخی از گورهای جمعی قربانیان این اعدام‌ها در تعدادی از شهرهای ایران در رسانه‌ها مطرح شده است.

 

در بیانیه‌ای مورخ ۱۶ اوت ۱۹۸۸ که تصویر آن را خانم بحرینی در توئیتر منتشر کرده و از جمله خطاب به آیت‌الله موسوی اردبیلی، رئیس وقت شورای عالی قضایی، نوشته شده، از وقوع این اعدام‌ها ابراز نگرانی شده است.

 

این تاریخ مطابق است با ۲۵ مردادماه سال ۶۷.

 

 

 

بیانیه مذکور به برخی از همین اعدام‌ها اشاره می‌کند که بنابر گزارش‌ها، تابستان ۶۷ در زندان اوین رخ داده بود،‌ از جمله اعدام سه عضو ارشد حزب توده و یک عضو سازمان فداییان خلق ایران.

 

رها بحرینی در توئیت خود نوشته است: «اقدام فوری ۱۶ آگوست را در آرشیو عفو بین‌الملل پیدا کردیم. کشف تکان‌دهنده‌‌ای بود و نشان می‌داد که مقامات دولتی و قضایی و همین طور سفرای جمهوری اسلامی، دست‌کم از ‌۲۵ مرداد، در جریان اعدام‌ها قرار گرفته‌اند، اما سیاست وزارت خارجه دولت موسوی انکار بود. و امروز در اوج بی‌اخلاقی می‌گویند نمی‌دانستند.»

 

در آن زمان که مصادف بود با نخست‌وزیری میرحسین موسوی در ایران،‌ عبدالکریم موسوی اردبیلی ریاست قوه قضائیه و ریاست شورای عالی قضایی را بر عهده داشت.

 

میرحسین موسوی که از سال ۸۹ به دلیل اعتراض به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ در حصر خانگی است، در بحبوبه انتخابات در واکنش به اعدام‌های تابستان ۶۷ گفت: «بنده به هیچ وجه نه نقشی داشتم نه اطلاعی.»

 

همچنین یک فایل صوتی از آقای موسوی در سال ۱۳۸۹ منتشر شد که در آن می‌گفت: «زمانی که این اتفاق افتاد، چند روز گذشته بود که در جلسه سران، آقای خامنه‌ای اطلاع دادند». وی با این حال در همین فایل اضافه کرد که «آن وقت موظف بودم از کلیت نظام به عنوان نخست‌وزیر دفاع کنم.»

 

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، که در سال ۶۷ عهده‌دار مقام ریاست‌جمهوری بود، آذر آن سال در روزنامه رسالت درباره اعدام‌ها گفت: کسانی که اعدام شدند «مستحق» اعدام بودند.

 

ضمن آن‌که در مرداد سال ۶۷، اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس وقت مجلس، و عبدالکریم موسوی اردبیلی در خطبه‌های نمازجمعه از اعدام‌ها حمایت کردند و محمد موسوی خوئینی‌ها، دادستان کل وقت ایران، نیز در ۳۰ دی همان سال گفت: «ما از بالا رفتن آمار اعدام‌ها واهمه‌ای نداریم.»

 

عدم پاسخگویی حکومت ایران

عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای هم که پنجم شهریور پارسال به مناسبت روز جهانی «قربانیان ناپدیدسازی اجباری» منتشر کرد گفته بود که مقام‌ها و مسئولان ایرانی همچنان به طور سازمان‌یافته درباره اعدام هزاران زندانی سیاسی در جریان اعدام‌های مخفیانه و فراقضایی در سال ۱۳۶۷ پنهان‌کاری می‌کنند.

 

این سازمان آذرماه ۹۷ هم با انتشار گزارشی به‌مناسبت سی‌سالگی «اعدام‌های تابستان ۶۷»، اعلام کرد که در آن زمان این سازمان شانزده نامه درخواست اقدام فوری برای ایران ارسال کرده بود اما دولت ایران به هیچ یک از نامه‌ها پاسخ نداد.‌‌‌

 

سال ۹۵ یک فایل صوتی از دیدار و گفت‌وگوی آیت‌الله حسینعلی منتظری، جانشین برکنارشده بنیانگذار جمهوری اسلامی، با حسینعلی نیری، حاکم شرع در آن زمان، مرتضی اشراقی، دادستان وقت تهران و مصطفی پورمحمدی نماینده وقت وزارت اطلاعات در زندان اوین منتشر شد.

 

در این مکالمه آیت‌الله منتظری از کشتار دسته‌جمعی زندانیان سیاسی با عنوان جنایت یاد می‌کند.

رادیو فردا

 

گوناز تی وی

SH

Post | Gunaz article thumb

به اشتراک بگذارید :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
gun az article

فعالین زن آذربایجانی موقتا از زندان آزاد شدند

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

گوناز تی وی ۱ آبان ۱۳۹۹: مسیحیان آذربایجان: درگیری با ارامنه جنگ مذهبی نیست

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

کارگران پتروشیمی اردبیل «هفت ماه» حقوق نگرفته‌اند

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

گفتگوی احمد اوبالی با رادیوی آمریکا درباره حمایت آذربایجان جنوبی از ارتش آذربایجان

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

اسامی ۶۶ تن از بازداشت‌شدگان معترض به حمایت‌های ایران از ارمنستان اشغالگر

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

اسامی زنان آذربایجانی بازداشت شده معترض به حمایت های ایران از ارمنستان

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

فعالین ملی آذربایجان در زندان تبریز دست به اعتصاب غذا زدند

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

دیدار جمعی از فعالین ملی با «سجاد جولانی» پس از آزادی موقت وی از زندان اردبیل

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

خانم «حکیمه احمدی» با وجود تودیع وثیقه صدمیلیونی از دادگاه به زندان تبریز منتقل شد

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

جلسه دادگاه رسیدگی به اتهام فعال ملی آذربایجان «علی عزیزی» برگزار شد

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

گوناز تی وی ۳۰ مهر ۱۳۹۹: قاراباغ داواسی دونیا مئدیاسین‌دا، ایرانچیلار نه‌دن ارمنی‌لره دستک وئریرلر

۱۳۹۹-۰۸-۰۱

gun az article

گوناز تی وی ۳۰ مهر ۱۳۹۹: مصاحبه اختصاصی تلویزیون گوناز تی وی با دکتر پاتریک والش درباره جنگ قاراباغ

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

آزادی موقت فعال ملی آذربایجان «کریم حقیقی» با تودیع سنگین ۵۰۰ میلیون تومانی

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

تشکیل پرونده برای سه فعال آذربایجانی به جرم حمایت از آزادسازی قاراباغ اشغالی

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

سفیر آذربایجان در ژاپن: شواهدی دال بر استخدام تروریست‌های خارجی توسط ارمنستان در اختیار داریم

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

حامیان آزادسازی قاراباغ در رشت با تودیع وثیقه آزاد شدند

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

احضار فعال ملی آذربایجان «سجاد اسماعیل زاده» به دلیل حمایت از آزادسازی قاراباغ

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

بازداشت سه فعال ملی آذربایجان در تهران به دلیل اعتراض به حمایت ایران از ارمنستان اشغالگر

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

«هنر دختر آزادی است»؛ به بهانه بازداشت ۳ تن از هنرمندان آذربایجانی

۱۳۹۹-۰۷-۳۰

gun az article

بازداشت فعال ملی آذربایجان؛ «وحید بیگ زاده» در رشت

۱۳۹۹-۰۷-۳۰