از نقطه نظر تاریخی چرا 24 آوریل 1915 برای آذربایجانی ها مهم است؟ - دکتر توحید ملک زاده

۱۴۰۰-۰۲-۰۳ ۱۲:۴۰

جار و جنجال رسانه ای ارامنه همراه با خصومت صلیبی وار بوقهای تبلیغاتی اروپا و آمریکا سبب می شود هر سال اوایل اردیبهشت موضوع به اصطلاح قتل عام ارامنه موضوع روز شود. ولی واقعا چرا این موضوع برای ما آذربایجانی ها مهم است؟ اجازه دهید نگاهی به ماوقع این موضوع بیاندازیم.

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

1288 شمسی الی 1290 شمسی کل آذربایجان به اشغال تدریجی روسیه تزاری در می آید. کشتارها در تبریز و شهرهای دیگر شروع شده و بساط انجمنها و مشروطه خواهی توسط روسها برچیده می شود. روسها مواضع خود در آذربایجان- دقیقا پشت مواضع عثمانی – را مستحکم می کنند تا چند سال بعد از آن استفاده کنند.

 

سه سال بعد یعنی 1293 شمسی جنگ جهانی اول شروع می شود. دو دولت بزرگ روسیه و عثمانی هم در جنگ بین الملل وارد می شوند. عثمانی اشغال آذربایجان همسایه اش و در واقع شرق مملکتش توسط دشمن را برنتابیده، رسما از ایران تخلیه روسها از مناطق مرزی با خود را می خواهد. دولت ایران ضعیفتر از آن بود که بتواند حرفی از تخلیه بزند. بدین ترتیب جنگ به داخل آذربایجان کشیده می شود وعثمانی ها روسها را از مناطق غربی آذربایجان عقب می رانند. دست به دست شدن آذربایجان خصوصا اورمیه، ساوج بولاغ ( مهاباد امروزین) سلماس و خوی چند بار اتفاق می افتد.

 

در این جنگ مسیحیان هم ایران دوره قاجاری - درآذربایجان - وهم شرق عثمانی دست به دعای پیروزی روسیه بودند و مسلمانان دست به دعای پیروزی عثمانی. روسها برای درگیرکردن مردم عثمانی با دولتشان از مسیحیان ارمنی و نسطوری استفاده کرده و اینها به دولتشان اعلان جنگ کردند. تدبیر عثمانی برای مقابله با شورش داخلی مسیحیان، دور کردن ارامنه از جبهه های جنگ بود ولی نسطوری ها به سبب دارا بودن سیستم عشیرتی در جنگ شکست خورده سیل پناهنده ها به آذربایجان رسید که در اینجا جیلو نامیده شدند. فجایع بوجود آمده اینها در اورمیه و سلماس نیز جیلولوق نامیده شد.

 

 اما مساله ارامنه به سبب داشتن پیشینه قوی سیاسی از زمان سلطان عبدالحمید و رسوخ در تارو پود عثمانی و داشتن مناصب عالی دولتی تا حد صدراعظمی موضوعی بسیارحساس بود. برای جلوگیری از صدمه دیدن ارامنه در این جنگ قانون «تهجیرارامنه» تصویب شد.

 

 براساس این قانون بایستی تمام خانوارهای ارمنی موجود در ولایات هم مرز با روسیه در وان، ارضروم، قارص و ... به مناطق داخلی ترعثمانی کوچانده شوند. در این نقل و انتقال متاسفانه جمعی از انسانها تلف شدند.  جمعی نیز در اثر حمله تروریستهای ارمنی به قافله مهاجرین کشته شدند.

 

ارامنه قاچاق و جیلوهای نسطوری همراه با ماجراجویان وطنی اواخر سال 1296 درصدد کنترل غرب آذربایجان بخصوص اورمیه و سلماس برآمدند که این ماجراجویی آنها به قتل عام بیش از یکصد و پنجاه هزار ترک آذربایجانی منجر شد. بدین خاطر موضوع 24 آوریل 1915 نیز برای آذربایجانی ها مهم شد.

 

 به هر حال وقایع تلخ جنگ جهانی اول هم برای مسلمانان و هم برای مسیحیان مخصوصا برای اهالی مناطق غرب آذربایجان بایستی بسیار عبرت آموز باشد. تا وقتی که ارامنه و اخیرا ماجراجویانی از عشایر فریب قدرتهای خارجی را نخورند آذربایجان بسیار وسیعتر از آن است که برای قومی تنگتر باشد.

 

برای اطلاع بیشتر از این وقایع تلخ مراجعه شود به کتاب من: آذربایجان در جنگ جهانی اول یا فجایع جیلولوق، انتشارات اختر تبریز. 

 

گوناز تی وی

SH.A

Post | Gunaz article thumb

به اشتراک بگذارید :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
gun az article

پخش کتاب‌های تُرکی آذربایجانی در بین کودکان در کرج - ویدئو و تصویر

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

صدور قرار جلب به دادرسی برای فعال ملی آذربایجان؛ «نادر صادقیان»

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

توهین بی شرمانه نویسنده و کارگردان فارس‌زبان به استاد شهریار + عکس

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

دیوار نویسی در تبریز؛ "روزبه پیری را آزاد کنید"

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

«روز ملی شعر و ادب ایران» كه به «روز شعر و ادب فارسی» تبدیل شد! – مهندس حسن راشدی   

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

واکنش نماینده ورزقان به گستاخی نماینده کرمان: زمان بی عدالتی و ظلم ۴۲ سال پیش به پایان رسیده!

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

واکنش نماینده تبریز به گستاخی نماینده کرمان: معدن سونگون آذربایجان ارث پدری شما نیست!

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

اعتراضات دوم مرداد آذربایجان؛ صدور قرار «جلب به دادرسی» برای شاهین برزگر

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

یاوه گویی امام جمعه اردبیل علیه جمهوری آذربایجان + ویدئو

۱۴۰۰-۰۶-۲۸

gun az article

صدور قرار جلب به دادرسی برای فعال ملی آذربایجان؛ «محمد مردی»

۱۴۰۰-۰۶-۲۷

gun az article

مدارس در هریس توسط خیرین ساخته می‌‎شود/ حکومت ایران بودجه نمی‌ دهد

۱۴۰۰-۰۶-۲۷

gun az article

وقوع آتش سوزی در باغات الموت قزوین

۱۴۰۰-۰۶-۲۷

gun az article

دریاچه ارومیه به بدترین وضعیت سه سال گذشته خود رسید

۱۴۰۰-۰۶-۲۷

gun az article

نماینده کرمان: اجازه نمی دهیم پول مس را خرج تیم ورشکسته تراکتور کنند! + فیلم

۱۴۰۰-۰۶-۲۷

gun az article

نماینده ورزقان: ارزش ذخایر معدن مس سونگون آذربایجان معادل ۱۰ سال صادرات ایران است

۱۴۰۰-۰۶-۲۷

gun az article

«زیبیللری یغماغینان طببعتینن دوست اولاق» اقدام زیست محیطی شهروندان آزربایجانی + ویدئو

۱۴۰۰-۰۶-۲۶

gun az article

نقاشی‌های ناصرالدین شاه قاجار رونمایی شد + عکس

۱۴۰۰-۰۶-۲۶

gun az article

صادرکننده بارنامه به کامیونهای ایرانی عازم خانکندی از عوامل اطلاعاتی ایران است + سند

۱۴۰۰-۰۶-۲۶

gun az article

«همراه دانشور» شاعر تورک قشقایی درگذشت

۱۴۰۰-۰۶-۲۶

gun az article

روستاییان راه تاراجگران معدن طلای خان کندی آذربایجان را بستند + فیلم

۱۴۰۰-۰۶-۲۶