سال۱۴۰۳ سال: لوی/ نهنگ ایلی ( سال نهنگ) میباشد - دکتر توحید ملک زاده
وقتی گرانی کار خدا و فرشتههاست؛ فرار از پاسخگویی با توجیهات مذهبی
در رأیگیری مجازی انتخاب وزیر دفاع ایران؛ برخی نمایندگان اینترنت نداشتند
زنوزی: پول خرج نمیکنیم که هم خودمان و هم قوم ما فحش بخورند
گردوچینی در همدان؛ ۴ کشته و ۳۲۶ مصدوم بر اثر سقوط از درخت
سازمان لیگ فوتبال ایران ورود مردان به مسابقات فوتبال زنان را ممنوع کرد
پرونده فحاشی طرفداران تیم ملوان به کمیته انضباطی ارجاع شد
واکنش رسمی تراختور و مالک باشگاه به توهینهای نژادپرستانه
لغو بازی ملوان و تراختور پس از شعارهای نژادپرستانه علیه بازیکنان تراختور و هویت تورکهای آذربایجان جنوبی
تعیین تکلیف کالاهای بیصاحب با مجوز ولی فقیه؛ آیفونهای ۱۸ بیرونکشیدهشده از تنگه هرمز را پس دهید
دروازهبان تراختور نامزد بهترین بازیکن مرد سال ۲۰۲۶ آسیا شد
تنش میان سپاه و پژاک؛ دو طرف یکدیگر را تهدید کردند
مصر و امارات در آستانه ورود به جنگ یمن؟
یعقوب احمدوند، شاعر برجسته آذربایجانجنوبی درگذشت
فریدریش مرتس: آلمان همچنان در کنار اسرائیل ایستاده است
شورای همکاری خلیج عربی: اقدامات تهران امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را هدف میگیرد
مهرداد اخلاقی وزیر دفاع ایران شد
ونس: جنگ با ایران باید برای جلوگیری از احیای برنامه هستهای تهران ادامه یابد
شش سال از آزادسازی خداآفرین از اشغال ارمنستان میگذرد
حمله اعضای تیم کُرد «روناهی» به اعضای تیم «امیدآفرین» قوشاچای
بازگشت بیسروصدای ماشینآلات معدنی به جنگلهای حسنو؛ این بار شرکت فولاد اردکان یزد و سازمان انرژی اتمی ایران به جان جنگلهای قاراداغ افتادند
قهرمان پاورلیفتینگ تورک آذربایجانی به سه سال حبس محکوم شد
نتانیاهو: رژیم ایران سرطانی است که اگر از آن خلاص نشویم، بازمیگردد
وزیر دفاع اسرائیل: کارمان با ایران تمام نشده؛ اینبار همه تاسیسات انرژی را هدف قرار خواهیم داد
وزیر خارجه یمن: تسلیحات خود را از یمن خارج کنید و در امور کشورمان دخالت نکنید
مرز زمینی ایران با پاکستان بسته شد
یادبود حمله موشکی به گنجه؛ انتشار پیام مهربان علیوا در ششمین سالگرد این حمله
مراسم بزرگداشت پروفسور محمدتقی زهتابی در دانشگاه آنکارا برگزار میشود
ترامپ از توافق هستهای میان آمریکا، روسیه و چین خبر داد
نماینده مجلس ایران: مذاکرات با آمریکا ادامه دارد
ششمین سالگرد آزادسازی فضولی از اشغال
تعطیلی ۸ مدرسه ابتدایی اقلیت تورک در تراکیه غربی یونان
جوان نروژی مامور به قتل برای شبکه تبهکاری مرتبط با ایران به ۲۰ سال زندان محکوم شد
دیدار فعالین آذربایجانی با «سیامک میرزایی» پس از آزادی با وثیقه ۱۰ میلیاردی
قطع و فروش درخت ۸۰۰ ساله روستای زگلیک اهر با هماهنگی بخشداری برای تأمین هزینه ساخت سرویس بهداشتی؛ در کنار بزرگترین معدن مس خاورمیانه!
حزبالله از نیروهای امنیتی لبنان خواست ۴۵۰ کیلو موادمنفجره توقیفی را پس بدهد؛ اختلافهای علنی بالا گرفت
ترامپ: از تمام کارهای مقامهای ایرانی خبر داریم و تمام حرفهایشان را میشنویم
سنتکام: فشار اقتصادی بر ایران به حدی رسیده که سپاه حقوق نیروهایش را نمیدهد و نیابتیها پولهای دریافتی را پس میدهند
حزب دموکرات کردستان ایران بار دیگر ادعای ارضی علیه آذربایجان جنوبی مطرح کرد
بلومبرگ: انتشار گزارش حمله به مدرسه میناب تا پس از انتخابات آمریکا به تعویق میافتد
شهروند ترکیه به دلیل دعوت به کودتا در آذربایجان تحت تعقیب بینالمللی قرار گرفت
لیبرمن: نتانیاهو برای حفظ قدرت بهدنبال اقدام نظامی علیه ایران است
اینترنت در ایران گران شد؛ افزایش ۴۰ درصدی تعرفهها
نتانیاهو در دومین سالگرد کشته شدن سنوار: خامنهای، هنیه و نصرالله را هم از میان بردیم
سال۱۴۰۳ سال: لوی/ نهنگ ایلی ( سال نهنگ) میباشد - دکتر توحید ملک زاده
تقویم بسیار قدیمی حیوانات که در ایران بطور رسمی کاربردی حداقل ششصد ساله دارد پایهای ترکی دارد. قدیمی ترین اثر دال بر استفاده از این سیستم تقویمی در سنگنوشته های ترکی « اورخون» نوشته شده به زبان ترکی قدیم در ۱۳۰۰ سال قبل، موجود است. پس از اسلام در آثار ابوریحان بیرونی نیز به این سیستم تقویم اشاراتی شده ولی شرح آن به طور کامل در کتاب مشهور دیوان لغات الترک محمود کاشغری به شرح زیر آمده است: يكي از خاقانهاي ترك ميخواهد كه تاريخ وقوع جنگي را بداند، ولی ممكن نميشود. از اينروي با ملتش مشورت ميكند و در قورولتای اعلام ميدارد كه همانطور كه ما درباره تاريخ وقوع اين جنگ دچار سردرگمي شديم آيندگان نيز سردرگم خواهند شد. بنابراين ما اكنون به تعداد دوازده (ماه و) برج آسمان دوازده سال را نامگذاري ميكنيم، تا سالهایمان را از گذر اين تقویم بفهميم. اين در ميانمان يادگاري باشد. ملّت هم پيشنهاد خاقان را تأييد ميكند.
خاقان به اين مناسبت به شكار ميرود و فرمان ميدهد كه حيوانات را به سوي رود «ايلا» برانند. مردم حيوانات را به تنگنا انداخته به سوي رودخانه ميرانند. بعضي از اين حیوانات را شكار ميكنند و تعدادي از آنها خود را به آب ميزنند. دوازده حيوان از آن ميان از آب ميگذرند. نام هر يك از اين حيوانات به سالي داده ميشود. نخستين اين حيوانات سيچان (موش) بوده ... نام نخستين سال «سيچغان ييلي» (سال موش) گذاشته ميشود. بعد نام حيواناتي كه يكي بعد از ديگري از آب گذشته بودند به ترتيب به سالها داده ميشود: «اود ييلي» (سال گاو) و ...
تركمنها نیز روايت پندآميزي در مورد پيدايش سالشمار حيواني دارند. روزي تمامي حيوانات به پيشواز سال جديد ميروند. شتر كه به قد و بالاي خودمغرور شده بود گفت: «حتماً پيش از همه سال جديد را خواهم ديد.» امّا موش كوچك با زرنگي تمام روي سر شتر جهيده و پيش از همه، سال جديد را مي بيند. شتر كه مات و مبهوت مانده بود، از تمامي دوازده حيوان دوره كه موفق به مشاهده سال جديد شده بودند عقب ميماند و بدين ترتيب غرور شتر باعث مي شود كه جايي در دوره سالها نداشته باشد .اين روايت به مدد مايه اخلاقي و پندآميز آن كه نهي از غرور است، در ميان تركمنها نسل اندر نسل نقل شده و بصورت ضربآلمثل درآمده است: «دويه بوينونا بويسانيپ ييلدان كور قاليپدير!» يعني (شتر به علّت مباهات به گردنش از مشاهده سال جديد محروم ماندهاست).
عموما اعتقاد بر این است که سالها با ویژگی هر یک از حیوانات همراه می باشد.
نام سالهای دوازدهگانه حیوانی ترکی که در ایران به کار میرفته با تلفظ قدیمی، به ترتیب عبارت بوده است از:
سیچقان ایل (سال موش)
اود ایل (سال گاو)
بارس ایل (سال پلنگ)
توشقان ایل (خرگوش)
لوی ایل (سال نهنگ)
ایلان ایل (سال مار)
یوند ایل (سال اسب)
قوی ایل (سال گوسفند)
بیچین ایل (سال میمون)
تخاقوی ایل (سال مرغ )
ایت ایل (سال سگ)
تنغوز ایل (سال خوک)
این سیستم تقویمی از دوران صفویه رسما در تقویم ایران بکار رفت. در سال۱۳۰۴ شمسی با آغاز سلطنت پهلوی و در راستای مقابله با نشانه های ترکی در ایران، از تقویم رسمی خارج گردید. با اینحال هنوز هم بصورت غیررسمی براساس سنتی دیرین هر سال تقویم حیوانی در تقویمهای نجومی اعلام می گردد و اهالی آذربایجان و ایران برای تفال از این نامگذاری استفاده می کنند. لوی یا نهنگ ( ماهی بسیار بسیار بزرگ) در فرهنگ ترکان باستان نماد حیات، برکت و پرآبی می باشد.
۱۶اسفند ۱۴۰۲
گونازتیوی
SH.A
اکونومیست: گروههای نیابتی ایران در خاورمیانه از تهران فاصله میگیرند
فورچون: حتی مجتبی خامنهای هم از بحران اقتصادی در وحشت است
جروزالم پست: یک جبهه متحد علیه ملاهای ایران و رژیم بیرحم آنها ایستاده است - دیدگاه
جروزالم نیوز: در موضوع مذاکرات ایران و آمریکا، به دوحه اعتماد نکنید - دیدگاه
اسرائیل سپر دفاعی یونان را میسازد
آمریکا به مواضع سپاه در جنوب ایران حمله کرد
آیا حمله زمینی روسیه به کییف نزدیک است؟
نتانیاهو: ایران قصد کشتن یکی از پسرانم را داشت
تلویزیون ایران به کشتن پسر ترامپ فراخوان داد
روسیه دیگر در مدیترانه حضور نظامی ندارد
گزارش تکاندهنده از تعرض جنسی به زنان در زندانهای ایران
واکنش معنادار رئیس پارلمان عراق به قالیباف: خلیج «خلیج العربی» است
از همکاری تا رویارویی؛ چرا اسرائیل و ترکیه مقابل هم ایستادهاند؟ | تحلیل
افشای پشت پرده یک کانال محرمانه میان ترامپ و سپاه
ناو هواپیمابر دیگری از ژاپن به خاورمیانه اعزام میشود
زیادهخواهی احزاب کردی و موانع اصلی ائتلاف بین ملل غیر فارس در ایران- جروزالم پست
مجتبی خامنهای در اسفندماه مرده است - لیساک
توافق مکه؛ آیا یک پیمان دفاعی جدید، معادلات امنیتی خاورمیانه را تغییر میدهد؟ - تحلیل
یک مداح حکومتی ربوده و کشته شد
رئیسجمهور لبنان در سفرش به ترکیه به آتاتورک ادای احترام کرد
فاکسنیوز: ارتش آمریکا راهنمای شناسایی نیروهای زمینی ایران را منتشر کرد
اعلام جرم علیه یک بلاگر در تهران به دلیل تقلید صدای خامنهای
وقتی ملاهای عراق هم نگران پوشش دانشآموزان آذربایجان میشوند!
سفر پزشکیان به تبریز لغو شد
کارگران معترض در ایران ۷۴ ضربه شلاق خوردند
نماینده مازندران به صداوسیما: نام این دریا خزر است، نه کاسپین!
حدود ۱۸ میلیون نفر در ایران تاکنون ازدواج نکردهاند!
صدمین سالروز تولد سهند در ازمیر؛ گرامیداشت شاعر ملی آذربایجان جنوبی با محوریت زبان مادری و حافظه تاریخی
پنج فعال ملی مدنی آذربایجان به حبس و تبعید محکوم شدند
آغاز انتشار بینالمللی «توروک»؛ مجله علمی مستقر در کانادا در آذربایجان و کانادا چاپ شد
«آذربایجان جنوبی» در کتابهای درسی جدید ترکیه؛ معرفی تبریز بهعنوان قلب آذربایجان جنوبی
شهروند ترکیه به دلیل دعوت به کودتا در آذربایجان تحت تعقیب بینالمللی قرار گرفت
حزب دموکرات کردستان ایران بار دیگر ادعای ارضی علیه آذربایجان جنوبی مطرح کرد
روایت کارگردان تبریزی از مهاجرت کارگران به ترکیه در جستوجوی کار
وزیر کشور ایران وارد جمهوری آذربایجان شد
مراکز دینی وابسته به قم علیه آذربایجان وارد عمل شدند
رئیسجمهور جمهوری آذربایجان با رئیسجمهور اسرائیل دیدار کرد
ترامپ احتمال درخواست کمک از اردوغان را مطرح کرد