جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز دوشنبه (۲۲ آوریل) به خبرنگاران در لوکزامبورگ گفت که وزرای خارجه اتحادیه اروپا به توافق رسیدند که موشک‌ها و انتقال احتمالی آنها به کشورهای دیگر مانند روسیه و گروه‌های نیابتی در منطقه را ذیل تحریم‌های موجود علیه پهپادهای ایرانی تعریف کنند.

 

این اقدام پس از شلیک انتقام‌جویانه صدها پهپاد انتحاری و موشک از سوی ایران به سمت اسرائیل در تاریخ ۱۳ آوریل صورت می‌گیرد. بسیاری از دیپلمات‌های اروپایی نگران آن هستند که تنش بین ایران و اسرائیل به یک جنگ منطقه‌ای همه جانبه تبدیل شود.

 

اگرچه تولیدات ایران عمدتاً داخلی است، اما تهران همچنان به قطعات تکنولوژیکی ساخت خارج متکی است و می‌تواند ضمن جداسازی از آن‌ها در برنامه موشکی خود استفاده کند. ایران در این سال‌ها شبکه پیچیده‌ای از اپراتورها را برای به دست آوردن اقلام حساس با کاربرد دوگانه ایجاد کرده که می‌توانند هم برای اهداف نظامی و هم برای اهداف غیرنظامی مورد استفاده قرار گیرند. تهران به این ترتیب تلاش کرده است تا به نوعی با تحریم‌های طولانی مدت بین‌المللی مقابله کند.

 

گابریلیوس لاندسبرگیس، وزیر امور خارجه لیتوانی روز دوشنبه در سخنانی در لوکزامبورگ گفت که از آنجایی که موشک‌های ایران علیه اسرائیل استفاده شده است، اتحادیه اروپا باید انتقال قطعات مورد استفاده برای ساخت این موشک‌ها را محدود کند.

 

گروهی متشکل از ۹ کشور از جمله آلمان، فرانسه، هلند و لیتوانی ماه فوریه خواستار گسترش تحریم‌های موجود علیه صنایع پهپادی و موشکی ایران شدند.

 

سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا روی این درخواست کار کرده است، اما برخی از دیپلمات‌ها در محافل خصوصی گلایه کرده‌اند که پیشرفت آن بسیار کند بوده است.

 

بسیاری بر این باورند که سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا نگران به خطر افتادن مذاکرات بر سر برنامه هسته ای ایران است. یک مقام اتحادیه اروپا در سخنانی قبل از نشست روز دوشنبه این انتقاد را رد کرد و گفت که بین کشورهای عضو توافق وجود ندارد.

 

اتحادیه اروپا همچنان تحریم های سازمان ملل علیه موشک‌های بالستیک ایران را علیرغم پایان یافتن انقضای آنها در ماه اکتبر حفظ کرده است. این مقام اتحادیه اروپا گفت: «ما اکنون در مرحله‌ای هستیم که به معرفی نام‌ها و نهادها برای قرار گرفتن در فهرست تحریمی فکر می‌کنیم.»

 

چندین وزیر خارجه اروپایی روز دوشنبه استدلال کردند که مذاکرات هسته‌ای به دلیل «مانع‌تراشی ایران» تقریبا دیگر وجود ندارد.  لاندسبرگیس گفت: «من یکی از کسانی هستم که باور ندارم برجام آینده ای داشته باشد.»

 

همتای اتریشی وی، الکساندر شالنبرگ، جاه طلبی‌های هسته ای ایران را به یک «جعبه سیاه» مقایسه کرد. آقای شالنبرگ به خبرنگاران گفت: «واقعاً دیگر نمی‌توانیم در سطح بین‌المللی ببینیم که در [برنامه هسته‌ای ایران] چه اتفاقی افتاده است. نه اطلاعاتی هست، نه اعتمادی.»

 

اتریش علاوه بر ایفای نقش به عنوان مرکزی برای گفتگوهای دیپلماتیک درباره فعالیت های هسته ای ایران، محل استقرار آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین نیز هست.

 

بورل بدون ارائه جزئیات بیشتر گفت: «برنامه هسته‌ای ایران امروز روی میز نیست.»

 

پیش از برگزاری جلسه روز دوشنبه گفته شده بود که اقدامات اتحادیه اروپا علیه ایران احتمالا شامل قرار دادن «نمادین» سپاه پاسداران ایران در فهرست سازمان‌های «تروریستی» نیز خواهد شد. با این حال، وزرا هیچ حرکتی در جهت درج نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی انجام ندادند، ایده‌ای که از زمان سرکوب اعتراضات ضد حکومتی پس از مرگ مهسا امینی در ایران روی میز بوده است.

 

چنین تصمیمی ابتدا مستلزم تصمیم قضایی توسط یک مقام صالح در هر یک از ۲۷ کشور عضو است، که سپس به عنوان مبنای قانونی برای تصمیم گیری در سراسر اتحادیه اروپا استفاده می شود.

 

وزیران اروپایی همچنین گفتند که تلاش‌های خود برای یافتن راهی قانونی برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی را افزایش خواهند داد. این امر مستلزم تصمیم قانونی دادگاه اتحادیه اروپا است که زمانبر خواهد بود.

 

سپاه پیش از این نیز در چندین مورد از جمله حقوق بشر در فهرست تحریمی اتحادیه اروپا قرار گرفته است.

 

گوناز تی وی

E.Y