در روز دوشنبه ۲۸ ژانویه ۱۹۴۶ میلادی مصادف با دوشنبه، ۸ بهمن ۱۳۲۴ جعفر پیشه‌وری نامه ای به مجمع عمومی سازمان ملل ارسال کرد.

 

نامه ارسالی به شرح ذیل است:

 

«یکی از قدیمترین خلق ساکن در ایران که از دیرباز در این سرزمین زندگی کرده و صاحب این مرز و بوم بوده اند، آذربایجانیها هستند.

 

آنان در کشمشکهای تاریخی توانسته اند زبان ، فرهنگ و آداب و رسوم خودشان را حفظ کنند.

 

رژیم ظالم ایران با اشغال آذربایجان ، بی امان در حال استعمار ِدارایی های این خاک بوده است.

 

در نتیجه شهرها و روستاهای آذربایجان که در حال شکوفا شدن بودند عملا قدم در نابودی گذاشتند.

 

سیاست تمامیت خواهی و شونیستی حاکمان ایران ، در تلاش برای حذف و انکار هویت آذربایجانیها عمل نموده است.

 

زبان و فرهنگشان را نابود ساخته و برای تحقیر آنان از هیچ عملی دریغ نکرده اند. با توجه به همه اینها مردم آذربایجان حتی برای یک روز هم ، مجادله برای آزادی را ترک نکردند.

 

از نمونه های درخشان در تاریخ مبارزات خلق آذربایجان ، حرکتهای خیابانی، ستارخان و باقرخان و .. بوده است.

 

این انسانهای جسور، رهبرِ حرکات و هم شهدای این راه بوده اند.

 

مبارزه مردم دنیا بر علیه فاشیسم خونین(حکومت نازی آلمان) و پیروزی دولت های دموکراتِ متفق بر آنها، فرصت و شرایطی جدید برای خلق آزربایجان ایجاد کرد.

 

بدون توجه به مقاومت حکومت تهران، در ۲۱ آذر امسال، مبارزه برای آزادی ملت آذربایجان که از عصرهای گذشته شروع شده بود به ثمر نشست.

 

مطابق با منشور آتلانتیک، مجلس ملی، با تشکیل حکومت ملی آزربایجان به نتیجه رسید.

 

حکومت ملی آذربایجان بر اساس استانداردهای دموکراتیک تشیکل شد و فعالیت خود را بر تمام دنیا اعلام کرد. بیش از پنج میلیون آذربایجانی با تکیه بر زبان ملی، تاریخ، و مدنیت خود، خودش را به عنوان خلقی مدرن، درک کرده و دیگر هیچ زمان زیر یوغ رژیم ظالم فارس اسیر نخواهد شد و به تسلط زبان فارسی بر دیگر ملتهای غیر فارس در ایران اجازه نخواهد داد.

 

این خلق مثل یک فردِ انسانی حاضر است تا جان خود را برای آزادی ملی و دولت خود فدا کند.

 

حکومتِ جدیدِ دموکراتِ آذربایجان در اندک زمان تشکیل خود توانسته است؛ در حوزهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تغییرات زیادی را انجام داده و امنیت داخلی را به طور کامل به ارمغان آورده است.

 

در سایه فعالیتهای حکومت ملی جدید، انسانهایی که سالیان سال زیر ستم و استعمار حکومت ستمگر زندگی می کردند ، به شرایط عادی و انسانی زندگی خویش دست یافته اند و این توانایی آنان برای برقراری و اداره دولت خویش را نشان می دهد.

 

براساس اراده خلق آذربایجان و مطابق با منشور پیمان آتلانتیک یعنی مطابق با وعده های کشورهای بزرگ دموکرات، حکومت تشکیل یافته آزربایجان دیگر واقعیتی غیرقابل انکار است.

 

ما خلق آذربایجان از مجمع کشورهای سازمان ملل می خواهیم که واقعیت حکومت ملی آذربایجان را به رسمیت شناخته و بدون مداخله خارجی حق و اراده تامین سرنوشت خویش یه دست خودشان داده شود.

 

«میرجعفر پیشه وری» رئیس حکومت دموکرات آذربایجان

۲۸ ژانویه۱۹۴۶»

 

گوناز تی وی

E. Y