احضار، تهدید ،بازداشت، محکومیت به حبس ،محرومیت از امتیازات اجتماعی و ممانعت از کسب و کار فعالین حرکت ملی آذربایجان و فعالان مدنی در حوزه های اجتماعی، فرهنگی،محیط زیست،فعالان دانشجویی،فعالان کارگری و اصحاب رسانه و سرکوب سیستماتیک علیه ملت آذربایجان از آغاز سال ۱۴۰۴ تا به امروز همانند سالهای گذشته از سوی حکومت جمهوری اسلامی ایران ادامه دارد.

 

به گزارش "صفحه اطلاع‌رسانی عباس لسانی"،

از آغاز سال ۱۴۰۴ تاکنون تهدید، احضار، بازداشت، زندان، تبعید، تفتیش منزل و ضبط وسایل شخصی، ضرب‌وشتم، اختلال در کسب‌و کار سهم فعالان حرکت ملی آذربایجان و شهروندان معترض به سیاست های تبعیض آمیز حکومت بوده است.

 

 

در ابتدای گزارش لازم به تاکید است که به علت فشار نهادهای امنیتی و تهدید نزدیکان فعالین مدنی در خصوص اطلاع‌رسانی وضعیت بستگانشان به احتمال قریب به یقین آمار نقض حقوق بشر در آذربایجان به مراتب بیشتر از موارد عنوان شده در این گزارش است. اسامی ذکر شده در این گزارش نیز تنها بخش کوچکی از فشارهای اعمال شده از سوی نهادهای امنیتی- قضایی علیه فعالین ملی- مدنی آذربایجانی است که صفحه مذکور توانسته است پس از راستی‌آزمایی ثبت کند.

 

سرکوب و بازداشت گسترده فعالان ملی و شهروندان آذربایجانی از همان آغاز سال جاری کلید خورد.نیروهای امنیتی در جهت سرکوب تظاهرات و راهپیمایی عظیم شهروندان اورمیه علیه ادعاهای ارضی گروههای تروریستی کردی که با نفوذ گروه ناجی زیندشتی کارتل مواد مخدر و شاخه ترور بین الملل جمهوری اسلامی دست به اقدامات تحریک آمیز در غرب آذربایجان می زدند، تعداد زیادی از فعالان آذربایجانی را بازداشت کردند.

 

فرماندهی انتظامی استان آذربایجان غربی تعداد افراد بازداشت شده در زمان تجمع اعتراضی ۲ فروردین ماه و پس از آن را ۲۲ نفر برشمرده بود که صفحه مذکور موفق به احراز هویت امیر ابراهیم لو_سهیل دئیری_میلاد مختاری_علی ولیزاده_حسین علیزاده و طاهر غیبی شده بود، این فعالین پس از بازداشت به اتهام اجتماع و تبانی جهت اقدام علیه امنیت ملی تفهیم اتهام شده و با تودیع قرار کفالت تا پایان مراحل دادرسی به صورت موقت آزاد شدند.

 

اولدوز قاسمی و امیر ستاری زوج آذربایجانی از جمله فعالانی بودند که پس از شرکت در این تظاهرات به هنگام بازگشت به تبریز در ایست بازرسی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده و پس از پایان بازجویی با تودیع وثیقه آزاد شده بودند.

 

در سال جاری شاهد احضار به نهادهای امنیتی،ضرب و شتم و بازداشت گسترده فعالین مدنی و هواداران تیم فوتبال تیراختور آذربایجان در شهرهای مختلف به دلیل برپایی جشن قهرمانی و سردادن شعارهای ملی در خیابانها بودیم.

محمد عزیززاده_حامد نویدی_امیر نویدی در تبریز، یوسف کاری_سجاد قربانی_احمد سیفی_رامین نجف وند در اردبیل،مهدی خلیل زاده_میلاد باباخانی_علی خسروی در ملکان،مصطفی اکرامی در خیاو از جمله افرادی بودند که از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

کاظم صفاپخش لیدر مشگین شهری به همراه سامان بیدار لیدر اردبیلی تیم تیرااختور نیز روز جمعه ۱۲ اردیبهشت به هنگام ورود به استادیوم سردار آزادگان شهر قزوین بازداشت شده و با عناوین اتهامی اخلال در نظم عمومی و عضویت در گروههای تجزیه طلب تفهیم اتهام شده و پس از چندین روز بازداشت با تودیع قرار وثیقه تاپایان مراحل دادرسی از زندان قزوین آزاد شدند.

 

بازداشت فعالین حرکت ملی آذربایجان از سوی نیروهای امنیتی در شهرهای مختلف با اتهامات واهی تا به امروز ادامه داشته است.

 

علی بابایی فعال آزربایجانی ساکن تبریز روز  ۶ اردیبهشت پس از حضور در شعبه دوم دادگاه انقلاب تبریز جهت تعویض وثیقه خود در پی اتلاف وقت عمدی توسط کارکنان دادسرا و شعبه دوم دادگاه انقلاب به دلیل عدم اتمام مراحل اداری تعویض وثیقه موقتا بازداشت و روانه زندان مرکزی تبریز گردیده و آزاد شده بود.

 

ابوالفضل رنجبری، وکیل آذربایجانی و مدرس رشته حقوق در دانشگاه در روز ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده و پس از اتمام مراحل بازجویی به زندان مرکزی تبریز منتقل گردیده و با کارشکنی مسئولان قضایی علی رغم تبدیل قرار بازداشت به قرار وثیقه همچنان بلاتکلیف در زندان به سر می برد.

 

هوشنگ نقی زاده_بهزادپاشازاده فعالین ساکن اورمیه در تاریخ ۱۷ اردیبهشت در منزل شخصی و محل کسب و کار خود توسط نیروهای امنیتی به اتهام توهین به قومیت و اخلال در نظم عمومی بازداشت شده و پس از انتقال به زندان اورمیه به قید وثیقه تا پایان مراحل دادرسی آزاد شده بودند.

 

بابک اسدی پزشک و فعال آذربایجانی ساکن هریس روز ۵ خردادماه توسط نیروهای امنیتی بازداشت و پس از انتقال به زندان مرکزی تبریز به قید وثیقه آزاد شده بود‌.

 

روز چهارشنبه ۷ خرداد سال جاری نیروهای امنیتی در تبریز به منزل پدری فاطمه_داداش_زاده هنرمند آذربایجانی یورش برده و پس از بازرسی و تفتیش منزل،وسایل شخصی از جمله تلفن همراه وی را ضبط کردند.این هنرمند و فعال مدنی ساکن تبریز پیشتر به دلیل اعتراض به خشک شدن  دریاچه ارومیه احضار و بازجویی شده بود

 

علی قیپچاق‌شاهی نویسنده و کارگردان تئاتر آذربایجانی شامگاه روز۴ تیرماه سال جاری توسط نیروهای اطلاعات سپاه در سولدوز(نقده) بازداشت و پس از پایان مراحل بازجویی در تاریخ ۲۲ تیر ماه با تودیع قرار وثیقه ۴۰۰ میلیون تومانی از زندان شهر سولدوز(نقده) آذربایجان غربی آزاد گردید.

 

محسن محسن زاده و بهزاد دشتی دو تن از فعالین ساکن اردبیل در روز ۱۳ تیرماه به هنگام صعود به قلعه بابک در کلیبر مقارن با هفته قورولتای سالانه بابک قالاسی از سوی نیروهای امنیتی بازداشت و پس از ضبط وسایل شخصی آزاد شده بودند.

 

ییلماز مهرعلی بیگلی وکیل و فعال آذربایجان ساکن شهر جلفا در تاریخ ۳۰ تیرماه به اتهام تبلیغ علیه نظام و تشویش اذهان عمومی از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده و پس از پایان مراحل بازجویی پس از دوهفته با تودیع قرار وثیقه تا پایان مراحل دادرسی از زندان آزاد شد.

 

۴ فعال محیط زیست آذربایجانی روز شنبه ۲۵ مرداد که برای بیان دغدغه های زیست محیطی آذربایجان ازجمله خشکانده شدن دریاچه اورمیه و عدم توجه مسئولین دولت و نهادهای مربوطه به این مسئله به استانداری آذربایجان شرقی مراجعه کرده بودند، توسط عوامل امنیتی بازداشت شده بودند که تاکنون تنها هویت دکتر شکارلو ازفعالین محیط زیست احراز گردیده و کماکان هویت سه تن دیگر احراز نگردیده است.

۲۸ مرداد استانداری آذربایجان شرقی طی اطلاعیه ای از آزادی بازداشت شدگان در روزهای آتی خبر داده بود که تا لحظه تنظیم گزارش خبری از آزادی این فعالین مخابره نگردیده است.

 

حجت پام فعال رسانه ای_میثم رشیدی خبرنگار_رحیم بقال اصغری تصویرگر و نویسنده_حسین حاجی زاده_مرتضی احمدی_ناصر حشمتی_مهدی دیهمی_مرتضی حقیر انتظار_نوریه لوح_سیما علیپور_فرزانه دانیار_آشقین امامی فعال حوزه هنر_علی پروین فعال دانشجویی_ولی اله ظهرابی_حسن رحیمی دیگر فعالانی هستند که طی ماههای اخیر از سوی نیروهای امنیتی احضار و یا بازداشت گردیده اند و صفحه اینستاگرامی برخی از این فعالین مسدود شده است.

در سال جاری همانند سالهای قبل فشار بر فعالین فرهنگی آذربایجان و مراکز نشر کتابهای تورکی نیز ادامه داشته است.

 

دفتر انتشارات «یایلیق» در اردبیل، یکی از معدود مراکز تخصصی چاپ و نشر آثار ترکی و نسخ خطی مرتبط با فرهنگ آذربایجان که از آذرماه ۱۳۹۸ با مجوز رسمی با مدیریت سعدالله دنیوی موغانلی به فعالیت می پردازد در روز ۲۰ اردیبهشت ماه مقارن با دهه کتاب در ایران توسط اداره‌کل اطلاعات استان اردبیل پلمپ و مدیر مسئول آن تهدید به بازداشت گردید.

 

امسال شاهد حذف بی سابقه نسخه های کلاسیک و هویت ساز دده قورقود از غرفه های مربوط به ناشران آذربایجانی در نمایشگاه بین المللی تهران بودیم، که این اقدام از سوی برگزار کنندگان نمایشگاه با دستور عوامل حکومتی به نظر ناشران کتب تورکی،نمایانگر چهره ی آشکار مهندسی هویتی و پروژه آسمیلاسیون ملت تورک آذربایجان در ایران است.

 

تحمیل انحصاری شاهنامه به جای فرصت برابر برای دده قورقود نشان از نگاه تبعیض آمیز سیاستگزاران حکومتی به مسئله هویت،فرهنگ و زبان دارد.

 

در سال‌های اخیر، فشارها بر ناشران و نویسندگان آذربایجانی در ایران تشدید شده، دفاتر نشر در تبریز، اردبیل، ارومیه و زنجان با محدودیت‌یا تعطیلی مواجه شده‌اند، و نهادهای فرهنگی مستقل عملاً از فعالیت آزادانه محروم مانده‌اند. این اقدامات نه تنها ناقض آزادی بیان و حق دسترسی به فرهنگ است، بلکه با تعهدات بین‌المللی جمهوری اسلامی در زمینه حمایت از تنوع فرهنگی و حقوق اقلیت‌های ملی در تعارض آشکار است.

 

علاوه بر احضار و بازداشت گسترده فعالین آذربایجانی توسط نهادهای امنیتی و فشار بر ناشران در سال اخیر تعداد زیادی از فعالین نیز جهت دفاع از اتهامات انتسابی به دادگاهها احضار شدند.

 

۱۳ تن از فعالین آذربایجانی طی خردادماه سال جاری جهت دفاع از اتهامات انتسابی به شعبه دو دادگاه عمومی و انقلاب تبریز احضار شده و در جلسه رسیدگی دادگاه حضور یافتند.

 

آقایان آیت‌(یوروش) مهرعلی بیگلو،داود شیری،آراز ابراهیم نژاد، مهرداد قادری فراوان،  و حامد یگانه‌پور، محمدرضا موحد القندیس، امیر حسین آقایی، علی بابایی، جواد سودبر، مرتضی نور محمدی نظریان، حسین آزادی، ناصر رزمجو و ابراهیم عوض‌زاده ۱۳ فعال آذربایجانی هستند که در خصوص اتهامات انتسابی «عضویت در جمعیت‌های معارض کشور» و «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخلی و خارجی» در شعبه مذکور احضار شدند.

این فعالین آذربایجانی در بازه های زمانی مختلف از شهریور ماه تا آبان ماه سال ۱۴۰۲، توسط نهادهای امنیتی اکثرا به صورت خودسرانه بازداشت و تا ۱۰۰ روز در بازداشتگاه انفرادی وزارت اطلاعات در تبریز تحت بازجویی قرار گرفته بودند

 

درسال جاری شاهد صدور احکام علیه برخی از فعالین بازداشتی بودیم.

 

علیرضا فرشی فعال حرکت ملی آذربایجان که با پایان دوره محکومیت ۴ ساله خود ۱۹ بهمن ۱۴۰۱ از زندان اوین آزاد شده و به حکم محکومیت ۲ سال اقامت اجباری در شهرباغملک استان خوزستان تمکین نکرده بود در پرونده ای جدید از سوی شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران به اتهام تبلیغ علیه نظام به ۸ ماه حبس محکوم گردید که این حکم در شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران عینا تائید شد. 

این فعال آذربایجانی طی یک نامه نیابت قضایی از شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای شهرستان بهارستان استان تهران به دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان مرند برای اجرای محکومیت خود را باید به زندان مرند معرفی کند.

این فعال آذربایجانی در تاریخ ۲۹ مرداد جهت تحمل حبس پس از معرفی خود به شعبه اجرای احکام به زندان مرند منتقل شد.

 

ابراهیم رشیدی، فعال رسانه‌ای آذربایجانی در دو حکم مجزا توسط دادگاه انقلاب وشعبه ۱۰۳ دادگاه کیفری دو مشکین‌شهر،به اتهام نشر اکاذیب جهت تشویش اذهان عمومی مجموعا به ۲۵ میلیون تومان جزای نقدی محکوم شد. حکم جزای نقدی دادگاه انقلاب، بدل از سه ماه حبس علیه آقای رشیدی صادر شده است.

 

توحید امیر امینی و یوسف کاری دوتن از فعالین حرکت ملی آذربایجان که به ترتیب پیش از این دوره محکومیت ۵ ساله و ۲ ساله خود را در زندانهای اوین و اردبیل سپری کرده بودند، از سوی شعبه ۱۰۴ دادگاه کیفری دو شهر اردبیل به مجازات حبس و شلاق و جزای نقدی محکوم شدند.

 

شعبه ۱۰۴ داگاه کیفری دو شهر اردبیل آقای توحید امیر امینی را از بابت اتهام نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی به وسیله سامانه‌های رایانه‌ای از طریق ارسال فیلم اخلال در نظم و آسایش عمومی از طریق ایجاد هیاهو و جنجال آقای یوسف کاری به شبکه گوناز ودیگرکانال‌های تلگرامی به ۳ ماه و ۱ روز حبس تعزیری و پرداخت مبلغ ۳۰۰ میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت محکوم کرد و آقای یوسف کاری را از بابت اتهامات نشر اکاذیب و اخلال در نظم و آسایش عمومی از طریق ایجاد هیاهو و جنجال مجموعا به پرداخت ۶۲۲ میلیون ریال جزای نقدی بدل از حبس و شلاق در حق صندوق دولت محکوم کرد.

 

در سال جدید بسیاری از فعالین آذربایجانی که در تاریخ ۱۶ ، ۱۷ و ۱۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۲ در شهرهای بناب، رشت، اسلامشهر، آستارا، کرج، مراغه، اردبیل، مغان، اورمیه و تبریز بازداشت شده بودند علی رغم سپری شدن بیش از ۱۹ ما از زمان بازداشت و شرایط خاص از جمله بیماری برخی از بازداشتی ها و بمباران زندان اوین امکان دریافت مرخصی پیدا نکرده و کماکان در زندان اوین دوران محکومیتشان را سپری میکنند. که «آیاز سیف خواه» به ۱۴ سال ، «آراز امان زرین‌آباد» به ۱۳ سال، «باقر حاجی‌زاده مزرعه» به ۱۳ سال، «کرم مردانه مستعلی بیگلو» ۱۱ سال، «طاهر نقوی» به ۶ سال، «سالار طاهر افشار» به ۵ سال محکوم شده که پرونده ای دیگر نیز در رابطه با وی در جریان می باشد که به قید وثیقه ۳۰۰میلیون تومانی در جریان این پرونده از زندان تبریز به صورت موقت آزاد شده بود ، «مرتضی پروین جدا» به ۶ سال، «حسن ابراهیمی» به ۳ سال که دو سال از حکم صادره به صورت تعلیقی می باشد ، «فاطمه آتش خیاوی» به۵ سال که سه سال از حکم صادره به صورت تعلیقی می باشد، «ودود اسدی» به ۴ سال و در پرونده ای دیگر از سوی دادگاه انقلاب رشت به ۵ سال و۶ماه حبس محکوم گردید ، «عبدالعزیز عظیمی قدیم» به ۶ سال، «حسین پیری» به ۵ سال، «کمال نوری» به ۳ سال، - «سلیمان محمدی»

 

و «عبدالله واحدی» هر کدام به ۳ سال که دو سال از حکم صادره به صورت تعلیقی می باشد و که آقایان محمدی و واحدی پس از گذراندن قسمتی از دوران محکومیتشان به ترتیب با دریافت آزادی مشروط برای آقای محمدی و پابند الکترونیکی برای آقای واحدی از زندانهای اوین و رشت آزاد گردیده اند. همچنین دیگر فعال آذربایجانی این پرونده به نام «سعید مینایی قشلاق» به ۵ سال حبس تعزیری محکوم گردیده است.سعید مینایی همچنین در پرونده ای جداگانه بدلیل شکایت کارخانه کاوه سودا در تیر امسال جهت دفاع از اتهام انتسابی ، انتشار اکاذیب از طریق رسانه به قصد تشویش اذهان عمومی در شعبه ۱۵۰ دادگاه کیفری دو شهرستان مراغه حاضر شد.

 

فعالین آذربایجانی محبوس در زندان اوین پس از حمله اسرائیل به این زندان در طی جنگ دوازده روزه در شرایطی غیر انسانی به زندان تهران بزرگ منتقل شده و در زندان تهران بزرگ به دلیل آمار بالای زندانیان در وضعیت بسیار بدی نگهداری میشدند. 

ویدئویی که از این زندان به بیرون درز کرده بود حکایت از نبود جای مناسب برای خواب و امکانات لازم برای تهیه غذا و شرایط دور از شان و منزلت انسانی زندانیان داشت.

 

زندانیان آذربایجانی طی بیانیه ای اعتراض خود را به وضعیت نامناسب زندان ابراز داشته بودند که در زمان بازگردانده شدن به زندان اوین با هجوم کادر و گارد ویژه زندان مورد هجوم و ضرب و شتم شدید قرار گرفته و متحمل جراحات شده بودند.

 

«پرویز سیابی گرجانی» دیگر فعال آزربایجانی که روز ۱۸ آبان‌ماه ۱۴۰۱ بازداشت و جهت تحمل محکومیت ۶ سال خویش به بند ۱۶ زندان مرکزی اردبیل منتقل شده بود هم اکنون بصورت رای باز در حال سپری نمودن دوران محکومیت خویش می باشد.

 

کریم اسماعیل‌زاده، فعال تورک آذربایجانی، اواخر خرادماه سال گذشته پس از تحمل نزدیک به چهار ماه بازداشت موقت، از زندان مرکزی تبریز آزاد شد. وی در تاریخ ۲۰ اسفندماه ۱۴۰۳ توسط نیروهای اداره اطلاعات تبریز بازداشت و پس از یک هفته، در ۲۷ اسفند، از بازداشتگاه این نهاد امنیتی به زندان مرکزی تبریز منتقل شده بود.

 

سیدمحمدرضا فقیهی، وکیل آزربایجانی که روز سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳ جهت تحمل دوران محکومیت پنج سال حبس خود به زندان اوین منتقل شده است کماکان همانند دیگر فعالین آذربایجانی از حق داشتن مرخصی محروم می باشد.

 

احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر آذربایجانی-سوئدی محکوم به اعدام، روز دوم تیرماه سال جاری پس از بمباران زندان اوین به همراه دیگر زندانیان به زندان تهران بزرگ منتقل شده بود در آخرین تماس خود از انتقال به مکانی نامعلوم خبر داده بود که به گفته همسر وی ویدا مهران نیا به خبرگزاریها از آن زمان تاکنون هیچ اطلاعی از وضعیت وی در دست نمی باشد و بی خبری مطلق از وضعیت وی بر نگرانی خانواده و فعالان حقوق بشری افزوده است.

 

 

 گوناز تی وی

E. Y