استان اردبیل با یکی از جدی‌ترین بحران‌های سلامت در سال‌های اخیر روبه‌روست و داده‌های رسمی دانشگاه علوم پزشکی، این استان را دارای بالاترین نرخ ابتلا به سرطان معده در کشور ایران و حتی در خاورمیانه معرفی می‌کند. روند رو به افزایش سرطان در اردبیل موجب نگرانی‌های جدی شده و شواهد میدانی و علمی نقش آلودگی‌های زیست‌محیطی را در تشدید این بحران پررنگ‌تر کرده است.

به گزارش "صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی"،

بر اساس گزارش‌های رسمی، سالانه بیش از ۱۶۵۰ بیمار سرطانی جدید در استان شناسایی می‌شود. پنج سرطان شایع در اردبیل شامل معده، پستان، پروستات، کولورکتال و مری است و آمارها نشان می‌دهد سرطان معده در صدر ابتلا قرار دارد. در میان مردان نیز سرطان‌های پروستات، روده بزرگ، ریه و پوست پس از معده بیشترین شیوع را دارند.

در کنار این آمار نگران‌کننده، آلودگی رودخانه آراز که در مسیر از مرز ارمنستان میگذرد و وارد آذربایجان می‌شود، طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی تبدیل شده است. تحقیقات و گزارش‌های منتشرشده حکایت از وجود فلزات سنگین و آلاینده‌های صنعتی در این رودخانه دارد؛ آلودگی‌هایی که می‌توانند وارد زنجیره غذایی مردم شوند. با وجود انکارهای بعضی مسئولان درباره آلودگی‌های ناشی از نیروگاه اتمی ارمنستان، تشکیل کارگروه مشترک ایران و ارمنستان برای بررسی بحران آلودگی آراز، جدیت این تهدید را نشان می‌دهد.

در شرق اردبیل نیز رودخانه قره‌سو وضعیت مشابهی را تجربه می‌کند. این رودخانه سال‌هاست میزبان فاضلاب شهری و پساب‌های صنعتی شده و به‌عنوان یکی از منابع آبیاری زمین‌های کشاورزی منطقه، آلودگی خود را مستقیم وارد محصولات غذایی می‌کند. کارشناسان و برخی نمایندگان مجلس هشدار داده‌اند که تداوم این روند می‌تواند به افزایش بیماری‌های گوارشی و سرطان منجر شود، اما اقدام عملی مؤثری برای حل این بحران دیده نمی‌شود.

رابطه میان آلودگی‌های زیست‌محیطی و افزایش نرخ سرطان در اردبیل در چند سطح قابل بررسی است؛ ورود فلزات سنگین به آب و خاک کشاورزی، انتقال این آلاینده‌ها از طریق محصولات غذایی به بدن انسان، و ضعف نظارت و نبود سیستم پایش مستمر که موجب تشدید بحران شده است. نبود مدیریت کارآمد در کنترل منابع آلوده‌کننده و بی‌توجهی نهادهای مسئول به هشدارهای علمی موجب شده سلامت مردم در معرض تهدید جدی قرار گیرد.

در حالی‌که اردبیل با موج بی‌سابقه‌ای از سرطان‌های مرتبط با آلودگی مواجه است، کارشناسان بر ضرورت اقدام فوری در پاکسازی رودخانه‌ها، ایجاد سیستم پایش معتبر کیفیت آب و خاک و همکاری جدی با ارمنستان در زمینه آلودگی‌های مرزی تأکید می‌کنند. با این حال، بی‌عملی و انکار برخی مسئولان، روند مقابله با این بحران را با مانع روبه‌رو کرده است.

امروز اردبیل بیش از هر زمان دیگر در معرض سرطان تحمیلی قرار دارد و آینده سلامت مردم این استان نیازمند تصمیم‌گیری شفاف، علمی و فارغ از نگاه‌های تبعیض‌آمیز است.

گوناز تی وی

E. Y