احمد اوبالی

۱۷ مارس ۲۰۲۶

 

گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که اومود مورتوضوف، شهروند آذربایجانی، در حمله موشکی بالستیک ایران به اسرائیل کشته شده است. همزمان، بنا به گزارش‌ها، ایران پس از حملات قبلی به فرودگاه بین‌المللی نخجوان و مدرسه‌ای در آذربایجان که چهار زخمی بر جای گذاشت، سومین حمله را علیه ترکیه انجام داده است. این حملات منفرد نیستند و الگوی گسترده‌تری از تشدید تجاوزگری رژیم ایران را تشکیل می‌دهند.

 

این حملات تنها بخشی از یک الگوی گسترده‌تر تجاوز هستند. سپاه پاسداران همچنین برای هدف قرار دادن کنیسه اشکنازی در باکو، سفارت اسرائیل، یک رهبر اجتماعی یهودی، خط لوله اصلی نفت که باکو، گرجستان و ترکیه را به هم متصل می‌کند، نقشه کشیده است و حتی تلاش کرده است چندین پل در باکو را منفجر کند تا هرج و مرج، ترس و بی‌ثباتی در جمهوری آذربایجان ایجاد کند.

 

خوشبختانه این توطئه‌ها خنثی شدند، اما روشن است که هدف آنها بی‌ثبات کردن منطقه و تهدید جان غیرنظامیان می‌باشد. من به عنوان یک آذربایجانی جنوبی، نمی‌توانم در مقابل این اقدامات بی‌ملاحظه و خطرناک رژیم ایران سکوت کنم. برای بسیاری از ما، این امر صرفاً یک مسئله مربوط به سیاست بین‌المللی نیست. این موضوع مربوط به امنیت جوامع ما، ثبات منطقه ما و تهدیدات مداوم رژیمی است که تمایل دارد خشونت را فراتر از مرزهای خود گسترش دهد.

 

مردم آذربایجان جنوبی یک جامعه قومی-نژادی متمایز در ایران را تشکیل می‌دهند، جامعه‌ای که از جهات مهمی با نظام سیاسی تحت سلطه فارس‌ها که بر کشور حاکم است، متفاوت است. ما با رژیم حاکم بر ایران زبان مشترکی نداریم و سنت‌های فرهنگی، تاریخ و هویت ما نه با روایت ملی‌گرایانه فارسی حاکم که توسط دولت ترویج می‌شود، بلکه با سنت‌ها، تاریخ و هویت آذربایجان در شمال رود ارس همخوانی نزدیک دارد.

 

آذربایجانی‌ها حداقل یک سوم جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند و بزرگترین اقلیت در این کشور هستند. این واقعیت جمعیتی به این معنی است که تورک‌های آذربایجان جنوبی موجودیت اجتماعی و سیاسی قابل توجهی در کشور دارند. سرزمین ما منطقه‌ای مهم و استراتژیک در شمال غربی ایران را در بر گرفته است که از غرب تهران تا مرز ترکیه و از همدان در جنوب تا مرز جمهوری آذربایجان امتداد دارد.

 

مبارزه آذربایجان جنوبی برای حقوق فرهنگی و خودمختاری منطقه‌ای

آذربایجان جنوبی مدت‌هاست که از جنبشی قوی برای حقوق اتنیکی و فرهنگی برخوردار  بوده است. بسیاری برای حق اولیه کار و تحصیل به زبان مادری خود مبارزه کرده‌اند و برخی بهای آن را با جان خود پرداخته‌اند، حقی که همچنان از آن محروم هستند. حتی امروز، اعضای جامعه ما صرفاً به دلیل حمایت از توانایی یادگیری و کار به زبان ترکی آذربایجانی، زندانی، شکنجه و به احکام طولانی حبس مدت محکوم می‌شوند.

 

پس از دهه‌ها سرکوب آشکار، آرمان‌های سیاسی در میان تورک‌های آذربایجان جنوبی تنوع پیدا کرده است. برخی اکنون طرفدار استقلال کامل هستند، در حالی که برخی دیگر به دنبال یک مدل فدرال برای ایران هستند که خودمختاری منطقه‌ای قابل قبولی را محقق کند، شبیه وضعیتی که کردستان عراق از آن برخوردار است.

 

تورک‌های آذربایجان جنوبی اغلب جمهوری آذربایجان را به دلیل روابط سازنده‌اش با غرب، اسرائیل و سایر نقاط جهان به عنوان یک الگو مد نظر قرار می‌دهند. بسیاری از تورک‌های آذربایجان جنوبی، مانند برادران ما در شمال، قویاً از حقوق زنان، حکومت سکولار و حقوق اولیه بشر حمایت می‌کنند و با سیاست‌های تهاجمی رژیم ایران نسبت به کشورهای همسایه مخالفند.

 

ترکیه عموما  به عنوان یک ملت برادر شناخته می‌شود، ملتی که تورک‌های آذربایجان جنوبی معتقدند در دوران سخت در کنار آنها خواهد ماند. تورک‌های آذربایجان جنوبی عموماً تحصیل‌کرده و از ژئوپلیتیک منطقه‌ای بسیار آگاه هستند. بسیاری معتقدند که هرگونه حمله به ترکیه یا جمهوری آذربایجان، در واقع به منزله حمله به خود آنها است. در صورت وقوع درگیری مسلحانه مستقیم بین ایران و جمهوری آذربایجان، اعتقاد عمومی بر این است که بسیاری از مردم آذربایجان جنوبی به جای جمهوری اسلامی، در کنار آذربایجان خواهند ایستاد.

 

وقتی ایران با پهپاد به فرودگاه بین‌المللی نخجوان و یک مدرسه آذربایجانی حمله کرد، الهام علی‌اف، رئیس جمهور آذربایجان، خواستار توضیح، عذرخواهی و پاسخگویی مسئولان این اقدام تروریستی شد. او هشدار داد که ایران از چنین اقداماتی پشیمان خواهد شد و به نیروهای مسلح آذربایجان دستور داد تا برای پاسخی مناسب به اقدامات گستاخانه ایران آماده شوند.

 

پس از این حادثه، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، به خاطر حمله به کشورهای مسلمان همسایه عذرخواهی کرد و قول داد که چنین حوادثی تکرار نشود. بسیاری از ناظران، این عذرخواهی را بازتاب نگرانی تهران در مورد پیامدهای احتمالی رویارویی با آذربایجان، ترکیه و جمعیت بزرگ آذربایجانی در ایران که حداقل یک سوم جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، تفسیر کردند. بنا بر گزارش‌ها، اظهارات او از سوی برخی‌‌ها در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مورد انتقاد قرار گرفت.

 

اگرچه تنش‌ها ادامه یافت و بنا بر گزارش‌ها، نیروهای ایرانی سایر بازیگران منطقه‌ای را هدف قرار دادند، اما نکته قابل توجه این است که آذربایجان از زمان آن عذرخواهی دیگر مورد حمله قرار نگرفته است. اومود مورتوضوف، اگرچه آذربایجانی بود، اما در حمله موشکی ایران به اسرائیل کشته شد و نه در داخل خاک آذربایجان، به این معنی که مرگ او را نمی‌توان حمله مستقیم به خاک آذربایجان دانست.

 

در آذربایجان جنوبی، ناامیدی از رژیم ایران به طور قابل توجهی افزایش یافته است. بسیاری از مردم آذربایجان جنوبی آشکارا حمله به نخجوان را محکوم کرده و با جمهوری آذربایجان ابراز همبستگی کرده‌اند. من به عنوان یک آذربایجانی جنوبی که از آذربایجان حمایت می‌کند، این حملات را به شدت محکوم می‌کنم و معتقدم که در صورت بروز درگیری گسترده‌تر، مردم آذربایجان جنوبی باید در کنار آذربایجان بایستند.

 

بسیاری در منطقه همچنین معتقدند که تداوم پیگیری برنامه‌های موشک‌های بالستیک و هسته‌ای توسط رژیم ایران، همراه با سیاست‌های منطقه‌ای تقابلی آن، تهدیدی جدی برای ثبات منطقه‌ای است. برخی استدلال می‌کنند که تغییر معنادار در ایران تنها از طریق تحولات سیاسی عمده ممکن است حاصل شود و مطالبات جوامع اتنیکی متنوع ایران باید بخشی از هرگونه راه حل سیاسی آینده باشد.

 

به همین دلیل، بسیاری معتقدند که جامعه بین‌المللی باید هنگام بررسی آینده ایران و ثبات خاورمیانه بزرگ، با اقلیت‌های اتنیکی ایران که اکثریت جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند و همچنین با فعالان جامعه مدنی، تعامل جدی‌تری داشته باشد.

 

۱۷ مارس ۲۰۲۶

احمد اوبالی؛ نویسنده یک روزنامه‌نگار مخالف آذربایجانیِ جنوبی و رئیس شبکه تلویزیونی «گوناز تی‌وی» است؛ یک شبکه تلویزیونی به زبان آذربایجانی جنوبی که در شیکاگو مستقر است.

لینک اصلی مقاله را از اینجا بخوانید. منبع :‌ https://www.jpost.com/opinion/article-890237

 

گوناز تی وی

R.G

 

۱۴۰۴.۱۲.۲۶, ۱۹:۰۶

درخواست یک مخالف رژیم اهل آذربایجان جنوبی از رئیس جمهور ترامپ

 

۱۴۰۴.۱۲.۱۴, ۱۶:۳۱

احمد اوبالی به بنیامین نتانیاهو مراجعت نمود — پیوستن آذربایجان جنوبی به «توافق ابراهیم» ...

 

۱۴۰۴.۱۱.۲۶, ۲۲:۳۴

لزوم ایجاد منطقه حائل در امتداد مرزهای ایران با ترکیه و آذربایجان

 

۱۴۰۴.۱۱.۰۹, ۲۱:۰۱

آمریکا ایران را این‌گونه متلاشی خواهد کرد - احمد اوبالی در گفت‌وگو با «ینی صباح»