زنوزی: پول خرج نمی‌کنیم که هم خودمان و هم قوم ما فحش بخورند
گردوچینی در همدان؛ ۴ کشته و ۳۲۶ مصدوم بر اثر سقوط از درخت
سازمان لیگ فوتبال ایران ورود مردان به مسابقات فوتبال زنان را ممنوع کرد
پرونده فحاشی طرفداران تیم ملوان به کمیته انضباطی ارجاع شد
واکنش رسمی تراختور و مالک باشگاه به توهین‌های نژادپرستانه
لغو بازی ملوان و تراختور پس از شعارهای نژادپرستانه علیه بازیکنان تراختور و هویت تورک‌های آذربایجان جنوبی
تعیین تکلیف کالاهای بی‌صاحب با مجوز ولی فقیه؛ آیفون‌های ۱۸ بیرون‌کشیده‌شده از تنگه هرمز را پس دهید
دروازه‌بان تراختور نامزد بهترین بازیکن مرد سال ۲۰۲۶ آسیا شد
تنش میان سپاه و پژاک؛ دو طرف یکدیگر را تهدید کردند
مصر و امارات در آستانه ورود به جنگ یمن؟
یعقوب احمدوند، شاعر برجسته آذربایجان‌جنوبی درگذشت
فریدریش مرتس: آلمان همچنان در کنار اسرائیل ایستاده است
شورای همکاری خلیج عربی: اقدامات تهران امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را هدف می‌گیرد
مهرداد اخلاقی وزیر دفاع ایران شد
ونس: جنگ با ایران باید برای جلوگیری از احیای برنامه هسته‌ای تهران ادامه یابد
شش سال از آزادسازی خداآفرین از اشغال ارمنستان می‌گذرد
حمله اعضای تیم کُرد «روناهی» به اعضای تیم «امیدآفرین» قوشاچای
بازگشت بی‌سروصدای ماشین‌آلات معدنی به جنگل‌های حسنو؛ این بار شرکت فولاد اردکان یزد و سازمان انرژی اتمی ایران به جان جنگل‌های قاراداغ افتادند
قهرمان پاورلیفتینگ تورک آذربایجانی به سه سال حبس محکوم شد
نتانیاهو: رژیم ایران سرطانی است که اگر از آن خلاص نشویم، بازمی‌گردد
وزیر دفاع اسرائیل: کارمان با ایران تمام نشده؛ این‌بار همه تاسیسات انرژی را هدف قرار خواهیم داد
وزیر خارجه یمن: تسلیحات خود را از یمن خارج کنید و در امور کشورمان دخالت نکنید
مرز زمینی ایران با پاکستان بسته شد
یادبود حمله موشکی به گنجه؛ انتشار پیام مهربان علیوا در ششمین سالگرد این حمله
مراسم بزرگداشت پروفسور محمدتقی زهتابی در دانشگاه آنکارا برگزار می‌شود
ترامپ از توافق هسته‌ای میان آمریکا، روسیه و چین خبر داد
نماینده مجلس ایران: مذاکرات با آمریکا ادامه دارد
ششمین سالگرد آزادسازی فضولی از اشغال
تعطیلی ۸ مدرسه ابتدایی اقلیت تورک در تراکیه غربی یونان
جوان نروژی مامور به قتل برای شبکه تبهکاری مرتبط با ایران به ۲۰ سال زندان محکوم شد
دیدار فعالین آذربایجانی با «سیامک میرزایی» پس از آزادی با وثیقه ۱۰ میلیاردی
قطع و فروش درخت ۸۰۰ ساله روستای زگلیک اهر با هماهنگی بخشداری برای تأمین هزینه ساخت سرویس بهداشتی؛ در کنار بزرگترین معدن مس خاورمیانه!
حزب‌الله از نیروهای امنیتی لبنان خواست ۴۵۰ کیلو موادمنفجره توقیفی را پس بدهد؛ اختلاف‌های علنی بالا گرفت
ترامپ: از تمام کارهای مقام‌های ایرانی خبر داریم و تمام حرف‌هایشان را می‌شنویم
سنتکام: فشار اقتصادی بر ایران به حدی رسیده که سپاه حقوق نیروهایش را نمی‌دهد و نیابتی‌ها پول‌های دریافتی را پس می‌دهند
حزب دموکرات کردستان ایران بار دیگر ادعای ارضی علیه آذربایجان جنوبی مطرح کرد
بلومبرگ: انتشار گزارش حمله به مدرسه میناب تا پس از انتخابات آمریکا به تعویق می‌افتد
شهروند ترکیه به دلیل دعوت به کودتا در آذربایجان تحت تعقیب بین‌المللی قرار گرفت
لیبرمن: نتانیاهو برای حفظ قدرت به‌دنبال اقدام نظامی علیه ایران است
اینترنت در ایران گران شد؛ افزایش ۴۰ درصدی تعرفه‌ها
نتانیاهو در دومین سالگرد کشته شدن سنوار: خامنه‌ای، هنیه و نصرالله را هم از میان بردیم
آمریکا مجوز تراکنش‌های مالی «بانک توسعۀ عراق» با ایران را لغو می‌کند
دیدار پزشکیان با پاشینیان در ارمنستان
در شرایط افزایش تنش‌ها پیرامون ایران، تحلیلگران معتقدند که تنها فشار نظامی راه‌حل بلندمدت نیست. به‌عنوان یک رویکرد جدید، پیشنهاد می‌شود با استفاده از تنوع قومی و سیاسی داخل کشور، ایران در آینده به سمت مدلی کمتر متمرکز یا فدرال هدایت شود.
در این رابطه، دیدگاه کارشناسی در اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا (Council on Foreign Relations) منتشر شده است.
در این مقاله آمده است که سیستم «ولایت فقیه» که پس از سال ۱۹۷۹ اجرا شد، کشور را در عرصه بین‌المللی منزوی کرده و سیاست «محور مقاومت» را در منطقه تقویت کرده است. اما تداوم این مدل با تردیدهای جدی روبه‌رو است: «فشار نظامی به‌تنهایی ایدئولوژی “ولایت فقیه” را خنثی نخواهد کرد. راهبرد هوشمندانه‌تر، استفاده از شکاف‌های قومی و سیاسی داخل کشور و هدایت ایران به‌سوی یک سیستم فدرال در دوران پس از آیت‌الله‌هاست.»
نویسنده به تورکیه نیز اشاره می کند و در اینباره می نویسد: «در جریان سفری در سال ۲۰۲۰، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور تورکیه، چند بیت شعر خواند که در آن از جدایی تورک‌های آذربایجان و ایران توسط رود ارس ابراز تاسف کرد. وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اردوغان، به حملات در رسانه‌های اجتماعی روی آورد. رسانه‌های دولتی ایران برای تضعیف تأثیر او، به اردوغان به عنوان «سلطان توهم» حمله کردند. آنها می‌دانستند که میلیون‌ها ایرانی آذربایجانی می‌توانند به باکو نزدیک‌تر از تهران باشند، همچنان که سایر گروه‌های اتنیکی به سرزمین‌های اجدادی خود تعلق خاطر دارند.»
نویسنده تأکید می‌کند که جمعیت ایران از یک ساختار قومی واحد تشکیل نشده و ممکن است فارس‌ها کمتر از نیمی از جمعیت کشور را تشکیل دهند. آذربایجانی‌ها، کردها، بلوچ‌ها، عرب‌های اهواز و دیگر گروه‌ها نقش مهمی در ساختار اجتماعی و سیاسی کشور دارند. در این چارچوب، افزایش نارضایتی‌های داخلی جلب توجه می‌کند.
به‌ویژه منطقه خوزستان از اهمیت راهبردی برخوردار است. در مقاله تأکید شده است:
«۸۰ درصد ذخایر نفت ایران و ۶۰ درصد ذخایر گاز این کشور در خوزستان قرار دارد. این منطقه سرزمین عرب‌های اهواز است. رضا شاه پهلوی که در سال ۱۹۲۱ قدرت را به دست گرفت، در سال ۱۹۲۴ امارت خودمختار آنها را لغو کرد. نارضایتی ناشی از این تصمیم هرگز به‌طور کامل از بین نرفته است.»
موج‌های اعتراضی سال‌های اخیر نیز به‌عنوان نشانه‌ای از تنش‌های داخلی کشور ارزیابی می‌شود. از سال ۲۰۰۹ تاکنون، اعتراضات سراسری در مناطق مختلف ثبت شده است.
بر اساس این تحلیل، راهبرد جایگزین برای کشورهای غربی می‌تواند تقویت صدای اقلیت‌های قومی از طریق رسانه‌ها، جامعه مدنی و بسترهای دیپلماتیک باشد.
«واشینگتن به‌دنبال یک اپوزیسیون واحد است، اما از آنجا که جامعه ایران یکپارچه نیست، اپوزیسیون آن نیز یکپارچه نیست.»
در این مقاله همچنین آمده است که تصمیم‌گیری درباره ساختار سیاسی آینده ایران باید توسط ملت‌های ساکن در داخل کشور انجام شود، نه قدرت‌های خارجی: «اینکه این روند به یک دولت فدرال واحد یا چند دولت مستقل منجر شود، باید توسط ملت‌های محلی تعیین شود، نه واشینگتن یا تهران.»
در پایان، مقاله تأکید می‌کند که آینده ایران بیش از آنکه در قالب یک حکومت دینی متمرکز دیده شود، در یک مدل غیرمتمرکز یا فدرال قابل تصور است و این تغییر می‌تواند بر پایه پویایی‌های داخلی شکل بگیرد.
نویسنده این مقاله، اد حسین، عضو ارشد بخش خاورمیانه اندیشکده «شورای روابط خارجی» است.
تاریخ: 1 می 2026
مقاله را می‌توانید از اینجا بخوانید:
[https://www.cfr.org/articles/iran-is-not-a-monolith-the-case-for-exploiting-the-countrys-internal-fractures]
اکونومیست: گروه‌های نیابتی ایران در خاورمیانه از تهران فاصله میگیرند
فورچون: حتی مجتبی خامنه‌ای هم از بحران اقتصادی در وحشت است
جروزالم پست: یک جبهه متحد علیه ملاهای ایران و رژیم بیرحم آنها ایستاده است - دیدگاه
جروزالم نیوز: در موضوع مذاکرات ایران و آمریکا، به دوحه اعتماد نکنید - دیدگاه
اسرائیل سپر دفاعی یونان را میسازد
آمریکا به مواضع سپاه در جنوب ایران حمله کرد
آیا حمله زمینی روسیه به کییف نزدیک است؟
نتانیاهو: ایران قصد کشتن یکی از پسرانم را داشت
تلویزیون ایران به کشتن پسر ترامپ فراخوان داد
روسیه دیگر در مدیترانه حضور نظامی ندارد
گزارش تکاندهنده از تعرض جنسی به زنان در زندانهای ایران
واکنش معنادار رئیس پارلمان عراق به قالیباف: خلیج «خلیج العربی» است
از همکاری تا رویارویی؛ چرا اسرائیل و ترکیه مقابل هم ایستادهاند؟ | تحلیل
افشای پشت پرده یک کانال محرمانه میان ترامپ و سپاه
ناو هواپیمابر دیگری از ژاپن به خاورمیانه اعزام می‌شود
زیادهخواهی احزاب کردی و موانع اصلی ائتلاف بین ملل غیر فارس در ایران- جروزالم پست
مجتبی خامنه‌ای در اسفندماه مرده است - لیساک
توافق مکه؛ آیا یک پیمان دفاعی جدید، معادلات امنیتی خاورمیانه را تغییر میدهد؟ - تحلیل
یک مداح حکومتی ربوده و کشته شد
رئیسجمهور لبنان در سفرش به ترکیه به آتاتورک ادای احترام کرد
فاکسنیوز: ارتش آمریکا راهنمای شناسایی نیروهای زمینی ایران را منتشر کرد
اعلام جرم علیه یک بلاگر در تهران به دلیل تقلید صدای خامنه‌ای
وقتی ملاهای عراق هم نگران پوشش دانشآموزان آذربایجان میشوند!
سفر پزشکیان به تبریز لغو شد
کارگران معترض در ایران ۷۴ ضربه شلاق خوردند
نماینده مازندران به صداوسیما: نام این دریا خزر است، نه کاسپین!
حدود ۱۸ میلیون نفر در ایران تاکنون ازدواج نکردهاند!
صدمین سالروز تولد سهند در ازمیر؛ گرامیداشت شاعر ملی آذربایجان جنوبی با محوریت زبان مادری و حافظه تاریخی
پنج فعال ملی مدنی آذربایجان به حبس و تبعید محکوم شدند
آغاز انتشار بین‌المللی «توروک»؛ مجله علمی مستقر در کانادا در آذربایجان و کانادا چاپ شد
«آذربایجان جنوبی» در کتابهای درسی جدید ترکیه؛ معرفی تبریز به‌عنوان قلب آذربایجان جنوبی
شهروند ترکیه به دلیل دعوت به کودتا در آذربایجان تحت تعقیب بین‌المللی قرار گرفت
حزب دموکرات کردستان ایران بار دیگر ادعای ارضی علیه آذربایجان جنوبی مطرح کرد
روایت کارگردان تبریزی از مهاجرت کارگران به ترکیه در جستوجوی کار
وزیر کشور ایران وارد جمهوری آذربایجان شد
مراکز دینی وابسته به قم علیه آذربایجان وارد عمل شدند
رئیسجمهور جمهوری آذربایجان با رئیسجمهور اسرائیل دیدار کرد
ترامپ احتمال درخواست کمک از اردوغان را مطرح کرد
