گوناز تی وی : زبان تورکی دارای میراث بسیار بزرگی است

به گزارش گوناز تی وی زبان تورکی در طول هزاره های گذشته از زبان های دیگر تاثیر گرفته است و در عین حال بر روی زبان های دیگر تاثیر به سزایی داشته است

در تحقیقات جدید سازمان زبان تورکی در تورکیه (فرهنگستان زبان تورکی) فرهنگ لغت تورکی که در سال 2005 منتشر شد در برگیرنده ی 104.481 لغت بود. اما این تحقیقات بسیار ناقص و سطحی بوده با استاندارد های جهانی مطابق نبوده است زیرا به عنوان مثال در تدوین فرهنگ لغات انگلیسی اسامی خاص نیز نوشته می شوند بویژه آنکه اسامی یی که از زبان های دیگر وارد انگلیسی شده و در طول زمان به عنوان بخشی از آن در آمده اند نیز مد نظر قرار داده شده است. یا لغاتی که در طول زمان به دو شکل نوشته و تلفظ شده اند نیز وارد فرهنگ لغات انگلیسی شده است.

بر این اساس سازمان زبان تورکی تصمیم گرفت تا فرهنگ لغات جدیدی با دربرگیری همه ی لغات موجود در زبان تورکی را تدوین نماید. با روش جدید منطبق بر استاندارد های جهانی ، جدیدترین فرهنگ لغات تدوین شده در برگیرنده ی 616 هزار و 767 لغت است.

بر این اساس مشخص شده است که میزان لغات بیگانه که به زبان تورکی وارد شده و به بخشی از آن تبدیل شده اند تنها حدود11% تا  14% از زبان تورکی را تشکیل می دهد. بر همین اساس لغات فرانسوی وارد شده در زبان تورکی 6.5% و لغات عربی وارد شده در زبان تورکی 5% از گنجینه ی لغات تورکی را تشکیل می دهند. درصد لغات موجود در زبان تورکی که از زبان فارسی وارد شده است تنها 1.3% از کل لغات تورکی را تشکیل می دهد در رتبه های بعدی نیز لغاتی از زبانهای ایتالیایی ، روسی ، یونانی ، انگلیسی ، لاتین ، آلمانی ، اسپانیایی و ارمنی وارد زبان تورکی شده اند که در مجموع بین 1 تا 2 درصد از لغات موجود در زبان تورکی را تشکیل می دهند.

در مقام مقایسه باید گفت که مدون ترین فرهنگ لغات زبان آلمانی به نام فرهنگ دودن تنها دربردارنده ی 120 هزار لغت آلمانی می باشد که نشان می دهد زبان تورکی تا چه اندازه به لحاظ دارا بودن لغات غنی می باشد.

از سوی دیگر لغات بسیار زیادی از زبان تورکی وارد زبانهای دیگر شده است به عنوان مثال تعداد لغاتی که از زبان تورکی وارد زبانهای زیر شده است بدین گونه می باشد :

زبان صربی : 8995 لغت تورکی را در بر دارد

زبان بلغاری : 3490 لغت تورکی را در بر دارد

زبان یونانی : 2984 لغت تورکی را در بر دارد

زبان فارسی : 2969 لغت تورکی را در بر دارد (در این مورد تحقیقاتی که در ایران صورت گرفته است تعداد لغات تورکی در زبان فارسی را نزدیک به 11 هزار لغت نشان می دهد. اما در این نوشته تحقیقات سازمان زبان تورکی تورکیه مد نظر گرفته شده است زیرا این تحقیقات در مورد ورود لغات تورکی لهجه ی تورکیه به سایر زبان ها است)

زبان آلبانی : 2622 لغت تورکی را در بر دارد

زبان رومانی : 2780 لغت تورکی را در بر دارد

زبان روسی : 2476 لغت تورکی را در بر دارد (لغت وارد شده از زبان تورکی قبچاقی به روسی مد نظر قرار نگرفته است)

زبان عربی : 1990 لغت تورکی را در بر دارد

زبان مجاری : 1982 لغت تورکی را در بر دارد

زبان اوکراینی : 800 لغت تورکی را در بر دارد (لغت وارد شده از زبان تورکی قبچاقی به روسی مد نظر قرار نگرفته است)

زبان انگلیسی  : 480 لغت تورکی را در بر دارد

زبان چینی : 289 لغت تورکی را در بر دارد

زبان چک : 248 لغت تورکی را در بر دارد

زبان اوردو : 227 لغت تورکی را در بر دارد

زبان آلمانی : 166 لغت تورکی را در بر دارد

زبان ایتالیایی : 146 لغت تورکی را در بر دارد

زبان فنلاندی : 155 لغت تورکی را در بر دارد

نکته ی مهم : تاکید می شود که این ارقام مربوط به لغات با ریشه ی تورکی تورکیه می باشند که وارد زبانهای دیگر شده است به عبارتی با توجه به این که در تورکیه مبنای زبان تورکی لهجه ی این کشور ، تورکی اوغوزی می باشد لغات تورکی از شاخه های اوگور ، قیبچاق و ... در نظر گرفته نشده است. به عنوان مثال در زبان تورکی آزربایجانی لغاتی مانند "هاچان؟" ، "ها؟" ، "یاخشی" ، "کئشیر" ، "نمنه" و ... دارای ریشه های غیر اوغوز می باشند و متعلق به شاخه های دیگر زبان تورکی (لهجه ی قیبچاقی) است. سازمان زبان تورکیه این گونه از لغات تورکی را که زبانهایی مانند روسی و سایر شاخه های اسلاوی ، زبانهای اروپای شرقی ، مرکزی ، و زبانهای ژمن را به شدت تحت تاثیر قرار داده اند را محاسبه نکرده است.)

به عنوان مثال لغات زیر متعلق به زبان تورکی اند که در زبانهای دیگر بسیار استفاده می شوند :

bıçak: Macarca "bicska"

cacık: Yunanca "tzatziki"

çaprak: Almanca "Schabracke"

dilmaç (çevirmen): Almanca "Dolmetscher" دلماج دلمانج

dolma: İngilizce "dolma", Yunanca "dolmadaki" دلمه

köşk: Slavca, Almanca "Kiosk" کیوسک

ordu: Almanca, İngilizce ve Fransızca "Horde"

yelek: İngilizce ve Fransızca "gilet", İspanyolca "gileco, jaleco, chaleco", Arapça "jalikah" جلیقه

yoğurt: İngilizce "yoghurt", Fransızca "yaourt", Almanca "Joghurt", İspanyolca "yogur"

گوناز تی وی

MA