آخرین خبرها

ترانه های هفت اقلیم تورک / Yeddi Türk İqlimi Yırları

۱۴۰۰.۰۷.۲۸, ۰۷:۳۶
ترانه های هفت اقلیم تورک / Yeddi Türk İqlimi Yırları

Gunaz.tv

 

گوناز تی وی : سایت گوناز تی وی تصمیم گرفته است تا دریچه ای به روی ترانه های جهان بزرگ تورک بگشاید

سایت گوناز تی وی در نظر دارد روزانه یک ترانه از گوشه و کنار جهان بزرگ تورک منتشر کند

ترانه ی زیر یک ترانه ی زیبای کودکانه (لالایی) به تورکی نوقای است. نوقای ها از تورکان قیبچاق است که در قفقاز شمالی پراکنده شده اند. آنان خود را میراثدار امپراتوری آلتین اوردا می دانند. سمبل این ملت یک گرگ بالدار است. تورکی نوقای با تورکی قزاقی و قرقیزی همریشه است در عین حال به زبان تورکی آزربایجانی نیز نزدیک است.بیشترین جمعیت نوقایها در قفقاز شمالی  در جمهوری خودمختار قاراچای-چرکس در فدراسیون روسیه ساکن است در جماهیر داغستان ، چچن و اینگوش ، آستاراخان و ... نیز این این جمعیت به صورت پراکنده زندگی می کنند

قیبچاق ها ترکهای زرد مو و چشم آبی بودند که در زبانهای مختلف با نام هایی چون "قبچاق" ، "کومان" نامیده شده اند که همگی به معنای زرد مو و چشم آبی می باشد. هم اکنون نیز بسیاری از ترک های اروپای شرقی از نژاد قبچاق ها می باشند این گروه ترک در آزربایجان جنوبی نیز حظور داشته اند بویژه دولت ترکی "ائل دنیز" ها در آزربایجان یادگاری از تمدن قبچاق می باشد و نیز وجود نامهای جغرافیایی بسیار در آزربایجان جنوبی و لغات بسیار ترکی قبچاقی در زبان ترکی آزربایجانی که مخلوطی از ترکی اوغوز با آن می باشد حاکی از گستردگی تمدن آنها در این سرزمین می باشد.

قبچاقی زبانی ترکی است که با تاسیس دولت های ترک در مصر (مملوکان مصر) ، اروپا (باشکورتی ، تاتاری ، نوقای ، بلغاری ، کیریم تاتاری، قرقیزی ، آلتایی ، قزاقی ، کارائیمی ، اورومی ، کوموکی ، کارکالپاکی ، بالکاری ، و...) و آسیای مرکزی گسترش یافته است. این زبانها از زبانهای ادبی ترکی می باشند که در طول هزاره ی گذشته نگاشته شده اند.

ییرYır  در زبانهای تورکی قیبچاقی به معنای ترانه می باشد  که در لهجه های مختلف این شاخه به صورت های IR , CIR , JIR تلفظ می شودYırşı  به معنای مغنی و خواننده است این لغت در زبان تورکی آزربایجانی به صورت İR , İRÇİ  می تواند وجود داشته باشد

متن این ترانه به دو الفبای لاتین و کیریل شرح زیر است

Aydiy-aydiy eter bu, Ose-ose yeter bu, Ose-ose yetken soñ, Apıl-tapıl basar bu.

Apıl-tapıl baskan soñ, Altın tilin aşar bu, Altın tilin aşkan soñ, Ayagın berk basar bu.

Ayagın berk baskan soñ,  Mektebke barar bu, Mektebke bargan soñ, Okuv-yazuv biler bu.

Okuv-yazuv bilgen soñ, Askerlikke barar bu, Askerlikke bargan soñ, Yavga kırgın salar bu.

Аьйдий-аьйдий этер бу, Оьсе-оьсе етер бу, Оьсе-оьсе еткен сонъ, Апыл-тапыл басар бу.

Апыл-тапыл баскан сонъ, Алтын тилин ашар бу, Алтын тилин ашкан сонъ, Аягын берк басар бу.

Аягын берк баскан сонъ,  Мектебке барар бу, Мектебке барган сонъ, Окув-язув билер бу.

Окув-язув билген сонъ, Аьскерликке барар бу, Аьскерликке барган сонъ, Явга кыргын салар бу.

 

گوناز تی وی

MA

اخبار منتخب

Most Read