هفته پایانی لیگ برتر فوتبال با لبخند و اشک های زیادی همراه بود، اما آنچه در این میان تلخ تر از قهرمان نشدن و سقوط به لیگ یک بود، شایعه بی اساس اما هدفمند بود که توسط یک منبع ناشناس در ورزشگاه «یادگار امام» شهر تبریز منتشر شد. هر چند که تا امروز منبع انتشار دروغ تلخ هفته پایانی لیگ برتر مشخص نشده است اما تامل در سخنان برخی از مسوولان دو تیم این گمانه زنی را تقویت می کند که حوادث 10 دقیقه پایانی بازی فوتبال تیم های تراکتور سازی تبریز و نفت تهران نمی تواند اتفاقی باشد.  برای اثبات این سخن بهتر است نگاهی به مصاحبه ی «منصور قنبرزاده» مدیرعامل باشگاه نفت تهران بعد از بازی داشته باشیم. وی که در جریان مسابقه 2 تیم تراکتور سازی و نفت تهران در ورزشگاه یادگار امام شهر تبریز حضور داشت به خبرنگاران گفت: در حالی ازطریق تلویزیون از داخل رختکن بازی های دیگر را پیگیری می کردیم که از دقیقه 87 بازی، شبکه های تلویزیونی، رادیویی و حتی تلفن همراه قطع شد و درست در همین دقایق بود که اعلام شد دیدار 2 تیم سپاهان اصفهان و سایپا کرج در اصفهان 2 بر 2 مساوی شده است. برای واکاوی شایعه در ورزشگاه یادگار امام لازم است به زوایای مختلف آن توجه شود: 1- یکی از مهمترین بازخورد های منفی شایعه در بازی تیم های تراکتور سازی تبریز و نفت تهران احتمال دخالت افراد غیر ورزشی در تعیین نتیجه بازی های لیگ برتر است. هر چند که تا این زمان دلیل خاصی برای اثبات تعیین نتیجه این بازی در پشت پرده وجود نداشته، ولی سلسله اتفاقات یک دهه ی گذشته فوتبال کشورمان و حضور برخی از چهره های غیرورزشی در مدیریت های کلان فوتبال، این گمانه زنی ها را تقویت می کند که نتایج ممکن است در جایی غیر از زمین بازی تعین شود.  یکی از نزدیک ترین مصداق های دخالت های غیرفوتبالی، برکناری «علی دایی» سرمربی وقت تیم ملی در فروردین ماه سال 1388 خورشیدی بود. وی چندی پیش در گفت و گوی تلفنی با برنامه تلویزیونی 90 با اشاره به درخواست های چهره های سیاسی از وی برای تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری دهم، گفت: برخی از افراد حاضر در دولت قبلی به من پیشنهاد دادند در ستاد انتخاباتی «محمود احمدی نژاد» فعالیت داشته باشم، اما من نرفتم و این عامل موجب شد که به راحتی من کنار گذاشته شوم.  اما دخالت چهره های غیرورزشی در ورزش تنها به عزل و نصب سرمربی تیم ملی منتهی نمی شود بلکه در چند سال گذشته ما شاهد یک سری کارهای تبلیغاتی از سوی برخی از اعضای هیات دولت و نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای انتقال یک تیم از تهران به دیگر استان ها بودیم که زمینه های نابودی برخی از تیم های بزرگ کشور همچون تیم «پاس تهران» را فراهم کرد. این تیم در حالی پس از انتقال به استان همدان در حالی به لیگ یک سقوط کرد که تا پیش از آن با کسب پنج عنوان قهرمانی لیگ و یک عنوان قهرمان در آسیا یکی از پرافتخارترین تیم های کشور محسوب می شد. 2- حوادث و شایعه های ورزشگاه یادگار امام تبریز شاید تا چند ماه یا یک سال دیگر به ظاهر به دست فراموشی سپرده شود ولی حس بی اعتمادی که ممکن است به دنبال این سری حوادث در جامعه ورزشی ما شکل گیرد هیچگاه از ذهن ورزش دوستان پاک نخواهد شد و این خود موجب می شود زمینه های بی اعتمادی در عرصه ورزش فراهم شود. زمانی که در طرفداران تیم های مختلف این ذهنیت شکل گیرد که ممکن است نتیجه مسابقه ها در جایی خارج از زمین فوتبال مشخص شود به یقین این تیم ها و طرفداران آن دچار سرخوردگی می شوند. این حس یکی از مهمترین آفت هایی است که در صورت رواج در جامعه می تواند به برخی دیگر از جنبه های زندگی اجتماعی و سیاسی افراد نیز سرایت پیدا کند؛ زیرا زمانی که طرفدران فوتبال که بخش قابل توجهی از جمعیت جوان و نوجوان جامعه هستند، با دیده ی تردید به برخی از مسایل پشت پرده نگاه کنند نمی توان انتظار داشت این طیف در آینده به برخی از گُمانه زنی ها درباره مسایل سیاسی، اجتماعی و ورزشی کشور واکنش مثبت نشان دهند. اما نگاه تردید آمیز نسبت به برخی از اتفاقات به ظاهر ناخواسته خود موجب شکل گیری معضل دیگری به نام «خشونت» می شود. بنا به گفته «رابرت مرتون» جامعه شناس آمریکایی زمانی که فرد در جامعه بین «هدف» و «راه های دست یابی به هدف» دچار تضاد شود به ناچار رفتارهای نابهنجار یه به قول این جامعه شناس به راهکارهایی غیر از قوانین جامعه روی می آورد. یکی راهکارهایی که ممکن است طرفداران فوتبال برای دست یابی به نتیجه مورد نظر ممکن است بدان روی آورند خشونت و تخریب امکانات ورزشگاه و فضای شهری است که علاوه بر هزینه های مادی و زیر بنایی ممکن است هزینه های امنیتی فراوانی نیز برای جامعه داشته باشد. 3- امروزه فوتبال در تمامی دنیا دیگر یک ورزش محسوب نمی شود بلکه به گواه برخی از جامعه شناسان و اندیشمندان اجتماعی، فوتبال در برخی از زمینه ها می تواند به نمادی برای هویت یک قوم یا اعتراض یک ملت تبدیل شود. بی توجهی و ضایع شدن حق تیم ورزشی یک منطقه می تواند آسیب های خارجی و داخلی زیادی داشته باشد. در بعد داخلی توجه به ورزش یک استان و کم توجهی به استانهای دیگر خود حس محرومیت را در بین جامعه ما گسترش می دهد. انتقال تیم های تهرانی در چند سال گذشته به برخی از استان ها و محروم شدن استان های دیگر در نتیجه نگاه ویژه برخی از سیاسیون، موجب شده تا تفکر محروم نگه داشتن در برخی از مناطق کشور رشد کند و این خود می تواند برای وحدت بین اقوام و گروه های مختلف آسیبی به شمار آید. اما در بعد خارجی حوادث ورزشگاه یادگار امام سوژه مهمی برای برخی از رسانه های خارجی و معاند نظام است. منطقه آذربایجان با مرکزیت کلان شهر «تبریز» همواره یکی از مناطقی است که در کانون توجه دشمنان قرار دارد؛ بروز چنین حوادثی می تواند باعث تحرک گروه های قومگرا خارج کشورباشد که به بهانه های مختلف سعی دارند از هر اتقاقی برداشتی با سوگیری قومی داشته باشند.  4- کاهش تماشاگران فوتبال دیگر آسیبی است که در نتیجه نگاه سیاسی به ورزش ممکن است پیش آید. در حالی که در چند سال گذشته 2 تیم پرطرفدار پایتخت به خاطر مشکلات فراوان مسابقه های خود را با کمترین میزان تماشاگر برگزار می کنند در شهرهای دیگر همچون تبریز، آبادان، مشهد و انزلی تماشاگران با شور و هیجان خاصی بازی های تیم محبوب خود را پیگیر هستند.  نگاه یک سویه به برخی از تیم ها و دخالت های احتمالی در نتایج مسابقات می تواند زمینه ساز قهر تماشاگران شهرستانی با ورزشگاه ها باشد. در حالی که شمار زیادی از طرفداران تیم های مختلف یک فصل را در انتظار موفقیت یا قهرمانی تیم خود سپری می کنند ممکن است یک تصمیم غیر کارشناسی شده یا یک شایعه بدون اساس اما هدفمند مرگ تمام آرزوهای آنها را رقم بزند. این روند در ادامه موجب سرخوردگی و ایجاد حس بی اعتمادی در بین تماشاگران که قریب به اتفاق از جوانان و نوجوانان هستند می شود.  5- در پایان باید گفت حوادث هفته پایانی لیگ برتر نمی تواند تنها یک شایعه بی اهمیت تلقی شود که بعد از چند مدت با شعار پیگیری، به دست فراموشی سپرده شود. آنچه در این زمینه لازم است مسوولان به شدت به دنبال آن باشند، بازگرداندن حس اعتماد به جامعه فوتبالی است زیرا قانع کردن افکار عمومی با یک بیانیه یا چند مصاحبه امکان پذیر نیست. اگر قرار است که مسایل ورزشگاه یادگار امام تبریز و گمانه زنی های پیرامون آن همچون جریان«محسن قهرمانی» داور مسابقه 2 تیم پرسپولیس و سپاهان اصفهان در سکوت معنادار پیگیری شود، نباید انتظار داشت که تیم های مختلف در آینده به تاکتیک و اجرای برنامه های خود در زمین بپردازند بلکه باید مسوولان تیم های ورزشی به فکر ارتباطی برای اختلال در جریان مسابقه های لیگ باشند.  http://www.irna.ir/fa/News/81611101/ * از:غفار میرزایی (گروه پژوهش و تحلیل خبری)