حکومت ایران در راستای  تبعیض اقتصادی  بر علیه آذربایجان زمینه نابودی صنعت قالیبافی  را در مهد خویش فراهم نموده است.عدم حمایت دولت  از قالیبافان و خرید ارزان  دسترنج آنها توسط دلالان موجب فشار اقتصادی بر قشری از جامعه شده است که هم چرخ زندگیشان را از کار در پای دارهای قالی می چرخانند و هم این هنر ملی آذربایجان را نسل به نسل منتقل میکنند.

به گزارش گوناز تی وی پیش گرفتن سیاست های تبعیض آمیز و عدم حمایت از قالیبافان زمینه ساز نابودی این هنر- صنعت شده و به نظر می رسد عمر قالی تبریز که سرآمد قالی های جهان است، با این وضع رو به پایان است.

 رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف تبریز  تصریح کرد هیچ گونه اقدام مناسبی برای تسهیل در امر وام گیری برای قالیبافان و حمایت از آنان در بازار کار  صورت نگرفته است.

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف تبریز با بیان نبود مدیریتی واحد در زمینه فرش گفت: بسیاری از ادارات همچون اداره صنعت و معدن، کار و تعاون و کمیته امداد و چندین دستگاه دیگر در روند مدیریت بخش قالی دخالت دارند و هرکدام سیاست های متضادی در این زمینه دارند که این امر زمینه ساز ناهماهنگی هایی شده است.

وی ادامه داد: از سوی دیگر بارها به ضرورت تشکیل کارگروه هنر- صنعت فرش در استان تاکید کرده ام اما هم اکنون نیز این امر محقق نشده است

چمنی با اشاره به مشکلات این قشر گفت: بروکراسی بیمه برای این افراد حدود شش یا هفت ماه به طول می انجامد، همچنین میزان درآمد این افراد نیز بسیار پایین است و در این میان دلالان توانسته اند در میان قالیبافان رخنه کرده و کارهای ارزشمند آن ها را به بهای کمی بخرند و در عوض به قیمت گزافی بفروشند.

وی ادامه داد: "برای حل مشکلات این قشر نیازمند عزم جدی هستیم و باید مسئولان با ترتیب جلساتی در پی حل این مشکلات باشند در حالی که تاکنون پیگیری های مناسبی در این زمینه صورت نگرفته است."

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف تبریزافزود: برای کوتاه شدن دست دلالان می توانیم با بر پا داشتن نمایشگاهی، فرش های تولیدی قالیبافان را به طور مستقیم به فروشندگان برسانیم اما برای این امر نیازمند مکانی مناسب هستیم که امیدواریم مسئولان استانی در این خصوص گام موثری بردارند.

وی ادامه داد: با عملی شدن این طرح شاهد کوتاه شدن دست دلالان و رسیدن قالیبافان به حق واقعی خود خواهیم بود.

چمنی اظهار داشت: هرچند در این کار نمی توانیم به تنهایی عمل کنیم و باید مسئولان استانی و حتی نمایندگان با اختصاص مکانی مناسب ما را در این امر یاری کنند.

طی گزارشی که از تعدادی از قالیبافان منتشر شده است آنها از مشکلات عدیده ای که در کار برایشان وجود دارد و از عدم حمایت مسئولین سخن گفته اند.یکی از قالیبافان  با اشاره به برخی مشکلات بیمه برای قالیبافان گفته است: "سال ها پشت دارهای قالی کار کرده ام و چشمم در گره زدن همین دارها کم سو شده و سال هاست به انواع بیماری ها مبتلا شده ام و برای منی که عمرم را در گره زدن تاروپود قالی ها گذرانده ام، درخواست بیمه درخواست بزرگی نیست.خودم بی سواد هستم و فرزندی نیز ندارم که کارهای بیمه مرا پیگیری کند، هر زمانی هم که به یکی از ادارات مربوطه مراجعه می کنم، هر بار با شرط جدیدی مواجه می شوم."

وی هم چنین توضیح میدهد :" برای گرفتن بیمه ماه ها به ادارات مختلفی مراجعه کرده ام اما سرانجام نیز نتیجه ای نگرفته ام.

در صورتی که کاردیگری برای خودم انتخاب کرده بودم هم اکنون سال ها بود که بازنشست شده بودم اما با وجود کار سخت در زمینه قالی بافی باید هر روز در پی گرفتن حق بیمه خود تلاش کنم هرچند نمی دانم در این میان نتیجه ای می گیرم یا نه."

وی همچنین با اشاره به مشکل دریافت وام نیز گفته است:" نه تنها من بلکه بسیاری از قالیبافان منطقه برای دریافت وام به بانک مراجعه کرده ایم اما هر بار با سنگ اندازی هایی در این زمینه مواجه شده ایم مثلا برخی بانک ها تقاضای وثیقه سنگین می کنند و برخی دیگر نیز به طور کلی از دادن وام خودداری می کنند."

طی این گزارش یکی از بانوانی است که سالهاست سرپرستی خانواده اش را برعهده داشته و به کار قالیبافی مشغول است، با اشاره به دستمزد کم قالیبافی گفته است :" شاید برای بافتن یک قالی خوب زمانی نزدیک یک سال نیاز است اما زمانی که این قالی را به قیمت بسیار کمی به فروش میرسانیم، دلسرد می شویم."

این زن قالیباف با اشاره به وجود برخی واسطه ها می گوید:" بارها شده است که به قیمت ناچیزی فرش را به فردی که خریدار همیشگی قالی هایمان است، می فروشیم اما زمانی که در بازار فرش، قیمت آن را می بینیم متوجه چندین برابر کردن قیمت توسط این فرد می شویم که این نوعی حق کشی در حق قالیبافان است."

وی ادامه می دهد: "اما نهادی نیز وجود ندارد که به طور مستقیم فرش ها را از ما به قیمت مناسبی خریداری کند، به همین دلیل مجبوریم حتی به قیمت کم هم که شده این افراد واسطه را راضی نگه داریم زیرا در غیر این صورت شاهد عدم فروش فرش هایمان خواهیم بود."

علی رمضانی از کارشناسان حوزه  در مورد افزایش سن قالیبافی در استان  آذربایجان شرقی اعلام کرده است :" اگر نیم نگاهی به اکثریت قالیبافان بکنیم متوجه خواهیم شد در حال حاضر تولید فرش بیشتر توسط بافندگان تجربی و پا به سن گذاشته انجام می‌گیرد که در حال بازنشستگی هستند و این امر در چند سال آینده خود به یکی از مهمترین چالش‌ها در این هنر صنعت تبدیل می‌شود."

وی ادامه داد:" به دلیل عدم حمایت واقعی از قالیبافان بسیاری از جوانان زمانی که وضع مالی بد پدر یا خویشاوند قالیباف خود را می بینند از کارکردن در این حوزه دلسرد شده و کار در بسیاری از بخش های دیگر را ترجیح می دهند به همین دلیل هر روز شاهد کم شدن تعداد قالیبافان هستیم."

کارشناس حوزه قالی افزود: با وجود اینکه در این حوزه به حضور افراد باتجربه نیز نیازمندیم اما باید توجه داشت هر هنری نیازمند خلاقیت و ذوق به خصوصی است که این خلاقیت ها را باید در بین جوانان جست اما با کاهش روی آوردن جوانان به این رشته باید کم کم شاهد کم شدن نوآوری درطرح قالی ها نیز باشیم."

وی با بیان ضرورت تشویق جوانان به شغل قالی بافی گفت: "با این امر نه تنها به تنوع قالی دست خواهیم یافت بلکه از مهاجرت جوانان از روستاها و شهرهای کوچک به کلان شهرها جلوگیری می کنیم."

لازم به ذکر است سیاست های تبعیض اقتصادی فرهنگی دولت مرکزی ایران در آذربایجان بستر های اقتصادی و فرهنگی در آذربایجان را از بین برده و زمینه ساز بحران های جبران ناپذیری در آذربایجان جنوبی شده است.

گوناز تی وی