گوناز تی وی: شهر تبریز به عنوان بزرگترین مرکز جمعیتی آذربایجان جنوبی، با قرار گرفتن بر روی خط زلزله همواره در معرض تهدید قرار دارد. در طول تاریخ زلزله های ویرانگری این شهر را با خاک یکسان نموده اما به همت مردم اهالی، این شهر دوباره به دوران اوج خود بازگشته است. با این وجود گسل شمال تبریز اکنون میزبان صدها هزار حاشیه نشین است که با توجه به کالبد فیزیکی غیر مستحکم آن، در صورت وقوع زلزله ای نسبتا شدید زندگی این شهروندان در معرض تهدید جدی خواهد بود. از سوی دیگر بخش اعضمی از بافت تبریز را نیز مناطق فرسوده تشکیل می دهند که همچون مناطق حاشیه نشین در صورت وقوع هرگونه زمین لرزه نسبتا شدید در معرض تخریب کامل قرار دارند.

به گزارش گوناز تی وی، دو سوم بافت تبریز را مناطقی با کالبد غیر مستحکم تشکیل می دهند. تبریز پس از تهران و مشهد سومین شهر از نظر تعداد حاشیه نشینان و نیز پس از تهران دومین شهر از نظر میزان بافت فرسوده است. رژیم اسلامی ایران طی سال های اخیر با اجرای طرح های ملی بخش اعظم بافت فرسوده شهرهایی همچون اصفهان، شیراز و کرمان را مورد بازسازی قرار داده اما هیچ بودجه ملی را برای تبریز اختصاص نداده است. این امر باعث گشته تا این معضل به عنوان تهدیدی بالقوه، زندگی صدها هزار شهروند تبریزی را تهدید کند.

در این رابطه، رئیس اداره‌ی بافت فرسوده‌ی شهری اداره‌کل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی گفته: "تبریز پس از تهران بیشترین وسعت بافت فرسوده را دارد."

 یوسف محمدزاده، در حاشیه کارگاه آموزشی بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده گفت: "در کل کشور بالغ بر 72 هزار هکتار بافت فرسوده شناسایی شده که وسعتی حدود 5800 هکتار از آن به آذربایجان‌شرقی تعلق دارد."

وی ادامه داد: " 44 درصد این آمار مربوط به شهر تبریز است بطوریکه این شهر پس از تهران بیشترین وسعت بافت فرسوده را دارد."

وی شمار شهرهایی با طرح مطالعات بافت‌های فرسوده را در استان 3 شهر تبریز، میانه و مراغه با بیش از 53 درصد مساحت موجود بافت‌های فرسوده‌ی استان برشمرد.

رئیس اداره‌ی بافت فرسوده‌ی شهری اداره‌کل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی ادامه داد: "طبق برنامه‌های امسال، شهر بناب جزو بافت هدف مطالعات بافت‌های فرسوده است و بازنگری مطالعات بافت فرسوده‌ی کلان‌شهر تبریز هم بصورت جدی دنبال می‌شود."

از سوی دیگر رییس کمیسیون تحقیق و نظارت شورای شهر تبریز نیز گفته: "بخش بزرگی از شهروندان ما که قریب به یک سوم آنها کل جمعیت شهر تبریز هستند، در محدوده بافت فرسوده زندگی می کنند."

 فریدون بابایی اقدم  گفت: "بافت فرسوده به خودی خود در ساختار شهر مشکل نیست. بلکه مشکل آنجایی است که بخش بزرگی از شهروندان ما که قریب به یک سوم آنها کل جمعیت شهر تبریز هستند، در آن محدوده زندگی می کنند."

وی با بیان این مطلب به ترویج بافت فرسوده در دهه های اخیر اشاره و خاطرنشان کرد: "در سال 35 جمعیت شهر ما 290 هزار نفر بوده است در فاصله سالهای 55 تا 65 تبریز، نرخ رشد جمعیت 5 درصدی را شاهد بوده است که رقمی بسیار چشمگیر به حساب می آید. طبق آخرین سرشماری حالا این نرخ  به عدد 1.41 و جمعیت نیز به 1.5 میلیون نفر رسیده است. در دوره ای که نرخ رشد جمعیت 5 درصد بوده است بیشترین مهاجرین از روستاها به تبریز آمده اند. و به اینصورت در درون بافت شهر یک سری مناطق روستایی شکل گرفته است."

وی با اعلام این که در طرح ها و برنامه هایی که ما برای بافت فرسوده در نظر گرفته ایم به این مسائل کم توجهی شده است، افزود: "به دلیل علقه های خانوادگی و عاطفی، متاسفانه مردم این مناطق، در مقابل تلاشهایی که از سوی مسئولین برای انتقال به نقاط دیگر صورت گرفته است، مقاومت نشان می دهند."

این در حالی است که یک سوم دیگر بافت تبریز را، مناطق حاشیه نشین تشکیل می دهند که در برابر کوچکترین زمین لرزه بسیار آسیب پذیرند. در این رابطه  پنجشنبه 1 اسفند 92،نجفی شهردار تبریز در گفتگو با خبرنگاران اظهار کرده بود:" حاشیه نشینی و بافت فرسوده دو مشکل بزرگ شهر تبریز در بحث زلزله است که می تواند در هنگام وقوع زلزله فاجعه بارباشد".

در حالی که هیچ خبری از طرح های عملی برای حل این مشکلات وجود ندارد،نجفی می افزاید":با توسعه رویکردهای علمی و تبادل دستاوردها و تجربیات، می توان در زمان وقوع زلزله های بزرگ نیز، زندگی راحتی را تجربه کرد."

وی پیشتر نیز با هشدار درباره خطر بالقوه مساکن فرسوده و بافت ویژه مناطق حاشیه نشین، 2520  هکتار بافت فرسوده در شهر تبریز را خطری جدی برای امنیت جانی شهروندان در مواقع بحرانی دانسته و گفته بود: "از مجموع 60 هزار واحد مسکونی واقع در مناطق حاشیه‌نشین تبریز، بالغ بر نیمی از آنها به شدت در معرض خطرند."

 حاشیه‌نشینان به طور عمده در بخش‌های شمال و شمال‌غربی و جنوب تبریز که از نظر موقعیت مکانی و جغرافیایی نسبت به سایر نقاط تبریز عقب مانده است، اسکان گزیده و با ساخت و سازهای سلیقه‌ای و غیر متعارف، منظره بدقواره به چهره تبریز داده‌اند .

یکی از کارشناسان بومی در گزارش تحقیقی حاشیه‌نشینی تبریز آورده است: " 13 منطقه این شهر از جمله انتهای محله‌های منبع، سیلاب، یوسف‌آباد، خلیل‌آباد، داداش‌آباد، کشتارگاه، عباسی، مارالان، حافظ، طالقانی، لاله و آخماقیه از مراکز عمده تجمع حاشیه‌نشینان تبریز است."

علی رغم این که تبریز با این معضل گسترده روبروست، رژیم اسلامی ایران هیچ طرح ملی در این رابطه ارائه ننموده و شهرداری کلانشهر تبریز نیز توان برطرف نمودن آن را با توجه به منابع درآمدی محدود خود ندارد.

گوناز تی وی

R.C