گوناز تی وی: شهرستان ورزقان علی رغم داشتن طبیعت بکر و پتانسیل های بسیار بالا در زمینه صنعت اکوتوریسم و همچنین برخورداری از یکی از بزرگترین منابع مس جهان (مس سونگون)، از محروم ترین نقاط آذربایجان جنوبی به شمار می رود. این محرومیت ها در کنار نرخ بیکاری بالا باعث شده تا بسیاری از جمعیت فعال این شهرستان مجبور به مهاجرت اجباری به شهرهای کویری شوند. دلیل اصلی این امر نیز تاراج معادن مس و استعمار شدید از سوی رژیم اسلامی در کنار نگاه ضد آذربایجانی و مرکزگرای آن می باشد.

به گزارش گوناز تی وی، محرومیت های موجود در ورزقان پس از زلزله 21 مرداد ماه سال گذشته صدچندان شد. در این زلزله تمام کارهای عمرانی و زیرساخت های شهری و روستایی و طرح های هادی روستاها و همچنین راه های اصلی شهرستان و راه های روستایی که در طول 35 سال و به تدریج انجام گرفته بود از بین رفت. هزاران تن از اهالی به خصوص در روستاهای دور افتاده جان باخته و یا به شدت زخمی شدند و توان فعالیت کاری روزمره را ندارند.  بسیاری از راه‌های مواصلاتی منطقه ورزقان در زلزله اخیر نابود شده‌اند به طوری که رفت و آمد وسایل نقلیه در این منطقه به سختی انجام می‌شود. با این وجود کسری بودجه بیش از 110 هزار میلیاردی دولت روحانی و نیز نگاه ضد آذربایجانی و تمرکزگرای این دولت نیز باعث شده تا امیدها به بازسازی مناطق زلزله زده و کاهش مشکلات مردم محروم بسیار کمرنگ شود.

پاییز سال 91 مبلغ 76 میلیارد تومان برای کمک به بازسازی راه های مواصلاتی شهر ستان ورزقان به تصویب رسیده بود که با پرداخت نشدن آن، این مقدار با توجه به کاهش ارزش پول باید به 150 میلیارد تومان در سال 92 افزایش پیدا می کرد که تاکنون هیچ مقداری از آن تخصیص نیافته است!

براساس گزارش اعلام شده از سوی نهاد مربوطه در اثر زلزله 21 مرداد سال گذشته و پس لرزه‌های آن در قره داغ نزدیک به 10 هزار میلیارد ریال خسارت مالی به مناطق زلزله‌زده وارد شده که این میزان خسارات علاوه بر مسکن شهری و روستایی به بخش‌هایی نظیر مدارس، مساجد، راه، کشاورزی، صنعت و معدن، آب و فاضلاب شهری و روستایی، برق، گاز، بهداشت و درمان نیز تحمیل شده است.

این در حالی است که علیرغم گذشت حدود یک و نیم سال از وقوع زلزله قره داغ برخی ساکنان مناطق زلزله‌زده هنوز صاحبخانه نشده و همچنان در کانکس زندگی می‌کنند. 

 نماینده مردم ورزقان در مجلس دراین باره به جام جم گفته بود: "هنوز کانکس ها در مناطق زلزله زده، میزبان زلزله زدگان بیست و یکم مرداد سال گذشته است و با وجود گذشت یک فصل سرما و آغاز دومین دوره زمستان سخت این مناطق، هنوز هم کسانی هستند که ساخت و ساز واحدهای مسکونی شان به پایان نرسیده است."

 فرماندار شهرستان ورزقان خاطرنشان کرده بود: "بیشتر مشکلات ما در زمینه ناقص بودن بازسازی ها، مربوط به روستاهایی است که بعد از وقوع زلزله و بنا به دلایلی چون رانش زمین دیگر ساخت و ساز در آنها صلاح نبود و باید به مکانی دیگر منتقل می شدند."

شهردار ورزقان نیز با بیان اینکه ایجاد درآمد پایدار برای حل مشکلات بخش زیرساخت های شهری نمی تواند در کوتاه مدت موثر واقع شود، اظهار کرده: "آثار زلزله همچنان در چهره شهر ورزقان باقی مانده است و برای رسیدگی به زیرساخت های شهری باید اعتباراتی از سوی دولت و مسوولین اختصاص یابد."  شهردار ورزقان تاکید کرده: "آثار باقی مانده زلزله باعث تضعیف روحیه مردم و بروز مشکلات و مسائل روانی در شهر شده است که باید مسوولین با اختصاص بودجه ای مازاد جهت رفع آن با ارائه راهکاری چون افزایش برنامه های فرهنگی، تفریحی انجام دهند."

 دیگر محرومیت های این شهرستان، علاوه بر مشکلات بهداشتی و درمانی و بیمارستان مخروبه و کمبود نیروی انسانی متخصص در آن، ابتدا شامل  دانشگاه‌هاي شهرستان ورزقان می شود که از كمبود امكانات رنج مي‌برند. دانشگاه پيام‌نور ورزقان هنوز ساختمان مستقل ندارد و كلاس‌هايش در ساختمان‌هاي اجاره‌اي و مدارس آموزش و پرورش برگزار مي‌شود. دانشگاه‌هاي آزاد و پيام‌نور خاروانا نيز هرچند داراي ساختمان مستقل هستند ولي باز مشكل كمبود فضاي آموزشي دارند.

دانشگاه‌هاي شهرستان از داشتن خوابگاه‌هاي دانشجويي محروم هستند و متاسفانه تاكنون هيچ‌كدام از بخش‌هاي دولتي و خصوصي براي ايجاد خوابگاه‌هاي دانشجويي در اين شهرستان اقبال نشان نداده‌اند. اين امر سبب شده دانشجويان غيربومي  با مشكل مهمي در اسكان مواجه شده و چه بسا برخي‌ها نيز به همين خاطر از خير ثبت نام در دانشگاه‌هاي شهرستان گذشته و منصرف مي‌شوند. به دليل محروميت منطقه و پايين بودن ساخت وساز در شهرهاي ورزقان و خاروانا، تعداد واحدهاي مسكوني اجاره‌اي نيز در اين شهرها اندك است.

در بخش آموزش و پرورش نیز هزینه پروانه های احداث ساختمان شهرداری در ورزقان که بر اثر زلزله آسیب دیده و نوسازی شده اند، قرار بود از طریق وزارت کشور تامین شود که این کار عملی نشده و به تبع آن عوارض آموزش و پرورش نیز از طرف شهرداری پرداخت نشده است. نبود مدارس غیر دولتی، نمونه دولتی و تیزهوشان در این شهرستان نیز از دیگر مشکلات بخش آموزش و پرورش است که نبود این مدارس و کلاس های تقویتی باعث شده نوجوانان تیزهوش مجبور به مسافرت به شهرستان های دیگر شوند.

همچنین مسئولان بانک تجارت استان تابلوی بانک تجارت را یک سال قبل از زلزله در این شهر نصب و مردم را با هزاران وعده وعید امیدوار کرده بودند اما متاسفانه بعد از گذشت 3 سال که مردم در انتظار افتتاح بودند تا از مراجعه به سایر شهرستان‌ها خلاص شوند نزدیک عید نوروز امسال به جای راه‌اندازی، تابلو نصب شده را برداشتند.

از سوی دیگر ورزقان با داشتن ادارات پراکنده در تمام نقاط شهر و دارا بودن دانشگاه آزاد، دانشگاه ملی صنعتی سهند و پیام نور اما یک تاکسی هم ندارد و مردم این شهر در این زمینه با هزاران مشکل روبه‌رو هستند.

گفتنی است طبق آخرین تقسیمات کشوری، شهرستان ورزقان دارای دو بخش به نام‌های مرکزی شامل دهستان‌های ازومدل جنوبی، ازومدل شمالی، بکرآباد و سینا و خاروانا شامل دهستان‌های دیزمار مرکزی، جوشین و ارزیل، دو نقطه شهری به نام‌های ورزقان و خاروانا و 163 روستا است. براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1390، جمعیت شهرستان ورزقان در حدود 45 هزار و 708 نفر (1.2 درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان 5 هزار و 385 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 6 هزار و 758 نفر و جمعیت روستایی آن 38 هزار و 950 نفر و تعداد خانوار آن 12 هزار و244 خانوار است.

گوناز تی وی                   

R.C