گوناز تی وی: اگر نتوانسته اید آفریقا را ببینید، قارا داغ آذربایجان شرقی خیال شما را به آفریقا خواهد برد. حدود 300 گونه پستاندار وحشی، بیش از 160 گونه انواع پرنده، حدود 100 گونه از انواع خزندگان، حدود 30 گونه حیوانات آبزی، ده ها قلعه تاریخی و محل جنگ های بابک خرمدین در کوه های سر بفلک کشده، دره های عمیق و نیمه تاریک، رودخانه ها و رودهایی وحشی، درختان میوه و میوه وحشی و رایگان، مردمانی که هنوز در دوران بابک خرمدین در این پهنه زندگی می کنند، قارا داغ، مهمان و منمانسرای شما خواهد بود. 

قارا داغ در آذربایجان شرقی بیش از 70.000 هکتار وسعت دارد و یکی از 9 ذخیره گاه بیوسفر یونسکو و بخشی از  "برنامه انسان و کره مسکون"  سازمان ملل بر روی زمین است.  کارشناسان محیط زیست، قارا داغ و حیاط وحش آن را با آفریقا مقایسه می کنند. باور کردنی نیست؟ در هیچ کجای خاورمیانه این تنوع گیاهی و جانوری و بکر بودن طبیعت وجود ندارد و با این جگر گوشنه زلزله زده آذبایجان قابل مقایسه نیست. 

 چند سال قبل، به دستور تهران، ده ها میلیون انواع درخت این سرزمین را بریدند تا در دل بهشت خاورمیانه، راه گردشگری برای توریست ها باز کنند. چرا سال نو و سال آینده را با سفر به قارا داغ شروع نکنیم. مسافرتی ارزان و فراموش نشدنی. دیدار با مردمانی بدور از دورغگویی شهر نشینی و کج رفتاری های شهریان. آشنایی با انسان هایی که باید با ماشین زمان به گذشته سفر کرد تا امثال آنان را در تاریخ یافت تا صداقت و صفای انسانی را برایمان ترجمه کنند.

هر سال میلیون ها انسان، 13 روز اول سال را در مناطق فارسیستان بسر برده و  میلیاردها تومان پولی را که با هزار زحمت در آورده اند، در آن مناطق و برای توسعه آن مناطق، خرج می کنند. غافل از آن که بهشت سرسبز خاورمیانه در آذربایجان شرقی و در منطقه قاراداغ قرار گرفته است.

گر چه اثرات ویرانی زلزله ای دو نیم سال قبل هنوز باقی است اما این سرزمین و مردمانش، لایق دید و بازدید نوروزی و بهاری هستند.

نوروز، مراسم باستانی پدران ما بوده است تا در این روز به دیدار آنانی که در طول سال ندیده ایم یا فراموششان کرده بودیم، برویم و دین خود را به آنان ادا کنیم.

قارا داغ، سرزمینی بکر، وحشی، دور از دست صنعت ویرانگر، با صدها گونه جانوری وحشی، با جنگل های انبوه کنار دریا خزر اما کم بارا،. با مردمانی مهربان، صمیمی، انسان دوست، بی ریا، خودمانی، به دور از تظاهر شهری، دست و دلباز، ساده، روستایی، صاف. مردمی که حتی بلد نیستند دروغ بگویند.

قارا داغ در آذربایجان شرقی بیش از 70.000 هکتار وسعت دارد و یکی از 9 ذخیره گاه بیوسفر روی زمین است که از طرف یونسکو اعلام شده است.  کارشناسان محیط زیست قارا داغ و حیاط وحش آن را با آفریقا مقایسه می کنند. باور کردنی نیست؟

در شمال ابر شهر تبریز، مرزهای قارا داغ با کوه های رنگی و هزار رنگ آغاز می شود. کوه هایی که شورند و نمک پرور. این منطقه کوهستانی، محلی برای عکاسی و کوهنوردی و ایده آل حرفه ای هاست. آماتورها ، می توانند از این کوهستان هزار رنگ، زندگی شهری خود را رنگ آمیزی کنند و در ذهن اعضای خانوده و جمع دوستان، خود و سفر به این دیار بی درخت و لخت را حک کنند. این منظره را در هیچ موزه و اثر هنری نمی توان تجربه کرد.

سلسله قلعه های تحت فرماندهی بابک خرمدین که سال ها مرکز مبارزه با استعمار و سلطه عرب بود. صدها روستایی که هنوز به همان شکل و شمایل بیش از هزار سال قبل در تاریخ مانده اند. سرزمین هایی که صدها هزار آذربایجانی در آن برای آزادی و استقلالشان، جنگیده و انبوه درختان منطقه را با خونشان آبیاری کرده اند.

"قلعه بابک خرمدین" یا "قلعه جمهور" با "کمپ قلعه دره سی"، در اطراف شهر تاریخی "کلیبر"، با مردمان خون گرمی که هنوز در دوران بابک خرمدین مانده اند. "مکیدی دره سی" با درختان، رودخانه، حیوانات وحشی، "آینالی"؛ سرزمین آهوهایی که با انسان و دست های مهربانش آشنا هستند. "چیچیکلی" در "ورزقان" با شرشر آب صاف و زلالش و روستائیان مهربان با پنجره های رنگارنگش، با رود "آرا"ز (ارس) که دو برادر را از هم جدا کرده و باعث رشد مردمی ترین آهنگ خاورمیانه " آراز آراز خان آراز  ---- سولطان آراز خان آراز" شده است. رود بظاهر آرامی که صمد بهرنگی را با خود به ابدیت پیوند برد.

شب های صاف و پر ستاره قارا داغ، همیشه سرد است و بی پتو، باید تا صبح ستاره های چشمک زن را بشمارید. شهرها و دکان های کاهگلی روستایی، محل مناسبی برای خرید نیازهای مسافران است. ولی باید یک تورک باشی تا از کلمات تورکی اصیلی که مردم این منطقه بکار می برند، فرهنگ و زبان را بیاموزی و از گفتگو با آنان لذت ببری. گر چه نسل جدید در سایه آموزش اجباری زبان فارسی، می تواند با هر کسی ارتباط برقرار کند.

اگر می خواهید بیش از آن که می بینید، ببینید و لذت ببرید، می توانید از صدها اکیپ های کوهنوردی آذربایجانی، یک بلدچی بهمراه ببرید. می ارزد با چند هزار تومان در روز، آن چه را که آنان در طول ده ها سال کشف کرده اند را مشاهده کنید. 

این بلدچی ها، وجب به وجب قارا داغ، جنگل ها، کوه ها ، دره ها، غارها، روستاها و حتی مردمان روستاها و فرهنگشان را می شناسند و می توانند چشمان شما را به بهشت خاورمیانه باز کنند. با تکیه به آنان می توانید شب ها را در قلعه های تاریخی "قلعه بابک" یا قلعه جمهور، "پیغان قلعه سی"، "ملیک قله سی"، "قلعه جیغ"، "جوشون قلعه سی"، "آوارسین قلعه سی"، "قئز قلعه سی" و ده ها قلعه تاریخی دیگر بمانید و تاریخ را برای خود تکرار کنید.

شب را با زوزه گرگ ها و خرس ها، آوای "زندگی در جنگل جاریست" پرندگان به هالیوود تبدیل کنید. اما زیاد هم جسور نباشید و از جمع دوستانتان دور نشوید. گرگ ها، اگر گرسنه باشند، شوخی نمی کنند.

حیوانات این منطقه، بخشی از زندگی مردم آنند. با مردم و حیواناتشان مهران باشید تا با شما مهربان باشند. شاخه های درختانشان را نشکنید. طبیعت، این را جنایت می شمارد. به قداست سرزمین آذربایجان احترام بگذارید و هیچ درخت، حتی پوسیده را، یا بوته اش را آتش نزنید. هوس نکنید که صخره ای را از بالای کوه به پایین بغلتانید. شاید مردمانی چون شما، یا حیوانانی، در پایین دست گرفتار مرگی شوند که شما برایشان می فرستید.

راستی، حیف است تا رود ارس بروید اما بر بالش "قارا داغ" تکیه داده و منطقه اشغال شده "قارا باغ" را بتماشا ننشینید و از راهنمای خود در باره آن سرزمین و ارمنی اشغالگرش نپرسید و ندانید که "قارا داغ" و "قارا باغ"  (کوه سیاه و باغ سیاه) دو برادرند که با یک رود از هم جدا شده اند و آرزویشان اتحاد و پیوستگی ابدی است.

راستی، تله کابین کلیبر شما را به دل آسمان خواهد برد تا از بالا برمنظره بهشت بنگرید و تصور کنید که چرا عرب ها برای اشغال این خطه از کره زمین، بیش از همه جای دیگر زمین، تلاش کردند و شما هم قارا داغ و مردمانش را فراموش نخواهید کرد. اگر که سیاست دولت مرکزی آنان را در فقر نگه داشته و بیسوادشان کرده است و بهتر خواهد بود بدانید که آن مردمان نمی توانند به زبان مادری خودشان بنویسند و چنین حقی از آنان دریغ شده است.

گوناز تی وی

E.H