سهراب (راب) سبحانی؛ یکی از مشاوران اقتصادی کاخ سفید، نویسنده آمریکایی،  متخصص درانرژی، مهاجرت و سیاست های آمریکا در خاورمیانه است. او مقاله زیر را در واشنگتن پست منتشر کرده است. با توجه به آن که نوشته های او مورد توجه محافل سیاسی و اقتصادی امریکا است و بنا بر اهمیت نظرات وی، مقاله او در باره رشد اقتصادی جمهوری آذربایجان و موانع رشد آذربایجان را تلویزیون گوناز ترجمه کرده و تقدیم می کند  مترجم: انصافعلی هدایت       مدیر ارشد شرکت مشاور سرمایه گذاری در خاورمیانه؛ سبحانی : آذربایجان کویت کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق است در حالی که جهان بر موضوع درگذشت "هوگو چاوز" و تاثیرات سیاست های سوسیالیستی او متمرکز شده است، در طرف دیگر این کره، نوعی دیگر از رهبری، مشغول انتقال آرام کشور خود به شریک موفق و قابل اعتماد کشورهای غربی است. "الهام علی یف" 52 ساله و رئیس دولت آذربایجان است. او از آغاز دوران ریاست جمهوری خود در 2003 ، همه منابع گسترده انرژی این کشور را برای انتقال از سیستم متمرکز برنامه ریزی شده  اقتصادی به یک اقتصاد باز و موفق بکار می برد. در حالی که سیاست های سوسیالیستی چاوز ظرفیت و پتانسیل های بی شمار "ونزوئلا" را از بین برد، سیاست های بازار آزاد علی یف کشور او را به کویت کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق تبدیل کرد. به طوری که نرخ میانگین تولید ناخالص داخلی سالانه آن (آذربایجان) در 10 سال گذشته 24 درصد بوده است.   در دولتمداری چاوز در ونزوئلا، سیاست های عوامفریبانه اولویت داشتند اما در مورد جناب علی یف، آذربایجانیان رهبری دارند که کشورشان را مقدم بر ایدئولوژی گرفته است. به عنوان مثال، درست بر عکس چاوز که شرکت های انرژی آمریکایی را اخراج کرد، جناب علی یف از "کوآپریشن" ها (شرکت های چند ملیتی) آمریکایی مانند "اگزون" و "شرورون" استقبال کرد. نتیجه، خارق العاده است:  روزانه و بدون توقف، یک میلیون بشکه نفت آذربایجان از طریق خط لوله به مصرف کنندگان در اکناف جهان صادر می شود. نفت این کشور بیش از 35 میلیارد دلار درآمد ایجاد می کند. بر عکس چاوز، "ولادیمیر چوتین" در روسیه و آیت الله علی خامنه ای در ایران،  جناب علی یف از نفت کشورش به عنوان سلاح استفاده نکرد، بلکه او در تعامل با دیدگاه های آمریکا در جریان یافتن بی دردسر نفت و گاز دریای خزر به بازارهای جهانی، عمل کرد.   برعکس چاوز که دوران حکومت خود را با تروریست ها و ضد یهودی هایی همچون محمود احمدی نژاد؛ رئیس جمهور ایران سپری کرد، علی یف، ملت 8 میلیونی شیعه خود را به سمت دوری از مذهبگرایی افراطی رهبری کرد. به هنگام رو به رویی با این رهبر آینده نگر، هر کس متوجه می شود که اولین موضوع گفتگو، اهمیت تساهل (تلرانس) مذهبی است. جناب علی یف و بسیاری از آذربایجانیان به خودشان افتخار می کنند که توانسته اند جامعه ای بر اساس وجود و همکاری متقابل چند فرهنگی و چند دینی ایجاد کنند. در حالی که گردانندگان رژیم ایران توریست های یهودی را در گوشه و کنار دنیا به قتل می رسانند، جناب علی یف افتخار می کند که در مرکز شهر باکو کلیساها و کنیسه هایی را افتتاح می کند.    در سیاست های بین المللی، در حالی که چاوز به عنوان رهبر شورشیان به جرگه ضد آمریکایی ها پیوسته بود، جناب علی یف ایجاد روابط دوستانه با ایالات متحده را تشویق می کرد. بلافاصله بعد از حمله 11 سپتامبر 2001 به کشور ما، آذربایجان دست های همکاریش برای مقابله با تروریست ها را پیش آورد. امروزه هم، نیروهای آذربایجانی به همراه سربازان آمریکایی در افغانستان خدمت کرده و ماموریت های خطرناکی را انجام می دهند. به عنوان مثال و با توجه به گفته های سناتور "جان مک کین"، نیروهای ویژه آذربایجانی، ماموریت های حیاتی را با مهارت و شجاعت تمام انجام می دهند.    همچنین جناب علی یف متوجه است که ما در قرن بیست و یکم زندگی می کنیم و سرمایه های کشورش را برای آینده سرمایه گذاری می کند. آغاز بکار " ماهواره آذر 1" (آذر اسپیس 1) مثال روشنی از حرکت پیشروانه وی به سوی آینده است. این ماهواره در شرکت "اوربیتال ساینس کورپوریشن" ساخته شده که در "ویرجینیا" مستقر است. ساخت "آذر ست"  برای 1500 آمریکایی کار ایجاد کرده بود. او پی برده است که رشد صنعت ماهواره، به توسعه ظرفیت های روشنفکری و دانش در کشورش شتاب خواهد بخشید و همه این ها از طریق انجام تحقیقات و آموزش مستمر، امکان پذیر خواهند شد. برای همین هم تعجب آور نیست که رئیس جمهور سال 2013  را به عنوان سال تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات نامگذاری کرده است. آغاز فعالیت ماهواره آذر ست، بیانگر آن است که زیر بنای دیگری در همکاری میان واشنگتن و باکو ایجاد شده است.    با این همه که آذربایجان در حال پیشرفت مستمر در مسیر انتقال به اقتصاد بازار آزاد و همچنین در حال بالا بردن استاندارد زندگی شهروندانش است، با چالش هایی هم روبرو است.  مواردی از نقض حقوق بشر و فسادی که از دوران اتحاد جماهیر شوروی به ارث برده، دست اندازهایی هستند که در مسیر باز بین ایالات متحده و آذربایجان ایجاد شده اند. با این حال، آذربایجانی که در زیر رهبری علی یف قرار دارد، در مسیر دشوار انتقال به دموکراسی حرکت می کند. واشنگتن باید در حل این نوع مسایل  با باکو همکاری کند اما نباید از یاد ببرد که سال ها طول کشید تا خود آمریکا به کشوری آزاد و منصفانه بدل شود.     با توجه به بازشناخت نقش و مسئولیت قابل اعتماد آذربایجان به عنوان یک متحد در پهنه خاورمیانه و با توجه به جایگاه استراتژیک آذربایجان (در میان خصمی مانند روسیه و خدا سالارانی مانند ایران قرار دارد)،  واشنگتن باید دو گام فوری دیگر در راستای گسترش و تقویت بیشتر روابط  بردارد: در گام نخست، باید ایالات متحده تلاش افزونتری را در راستای حل بحران بین آذربایجان و ارمنستان در باره "علیا - قاراباغ" اعمال کند. دور دوم ریاست جمهوری اوباما دستاورد سیاسی قابل توجهی در داخل آمریکا نخواهد داشت. حال که وزیر خارجه جدید آمریکا؛ "جان اف کری" به عنوان دوست ارمنستان شناخته می شود و "چاک هاگل"؛ وزیر  دفاع هم به عنوان دوست خوب آذربایجان معروف است، برای منافع امنیتی ایالات متحده بهتر خواهد بود که به این بحران "یخ زده" پایان دهد. در گام دوم، اوباما باید علی یف را به کاخ سفید دعوت کرده و قدردانی امریکا از یک دوست و متحد را بنمایش بگذارد. همزمان با نمایش قدردانی مان، ما باید علایمی را به مسکو و تهران ارسال داریم و بفهمانیم که ما هر نوع حادثه جویی یا به کنار گذاردن کشورهای کوچک در معادلات منطقه را تحمل نخواهیم کرد. همان طور که افکار عمومی دنیا نتایج حکومت چاوز در ونزوئلا را مورد مداقه قرار می دهد، مفید خواهد بود که برای یک لحظه فکر کنیم که نوع رهبری چه قدر می تواند متفاوت و تا چه میزان می تواند به طور استراتژیکی مهم باشد. تا جایی که کشوری غنی از نظر انرژی می تواند به رو در رویی نیانجامد و به سمت دوستی برود. هنوز، باید آذربایجان برای ایجاد نهادهای لازم برای دموکراسی کارهایی را انجام دهد اما در عین حال، پایه هایی را بنیانگذاری کرده است که برای کامیابی مردمش لازم است. آذربایجان نمونه خوبی است که هر کس بفهمد؛ چگونه  ونزوئلا می توانست به سوی وضعیت بهتری سوق بیابد. اصل مطلب در لینک پایین قرار دارد: http://www.washingtontimes.com/news/2013/mar/19/azerbaijans-example-of-how-to-breed-success/