در تاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۱۲ مامورین امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران با یورش به تجمع اعتراضی مراغه به روند افزایش کمک ها و امتیازات هنگفت دولت ایران به کشور ارمنستان با شرکت بیش از ۵۰۰ تن از شهروندان برگزار گردید فعال شناخته شده وروحانی هویت طلب آذربایجانی حجت الاسلام عظیمی قدیم را بازداشت کردند و به ضرب و شتم شرکت کنندگان در تجمع پرداختند. حجت الاسلام عظیمی قدیم در سال های اخیر بارها توسط مامورین امنیتی دستگیر و به زندان محکوم شده است. سازمان عفو بین الملل در تاریخهای ۲۴ آوگوست ۲۰۰۵ – چهار مه ۲۰۰۶ و ۲۷ اکتبر ۲۰۰۶ سه بیانیه جداگانه در مورد عبدالعزیز عظیمی قدیم صادر کرده است.

محمود فضلی فعال ملی – مدنی آذربایجانی مقابل منزل خود توسط مامورین امنیتی بازداشت گردید. روز دوشنبه ۳۱ دسامبر۲۰۱۲ محمود فضلی چند ساعت پس از بازداشت با برقراری تماس تلفنی کوتاه با خانواده ی خویش از انتقال به بازداشتگاه وزارت اطلاعات در تبریز خبر داده است. ایشان در حال حاضر در سلول انفرادی اطلاعات تبریز تحت شکنجه و بازجویی قرار دارد. محمود فضلی فعالیت های سیاسی خویش را از اوایل دوران دانشجویی در دهه نود میلادی در تهران شروع می کند و با همراهی دوستان خویش اولین هسته های جنبش دانشجویی آذربایجان را شکل می دهد. ایشان تا حالا چندین بار دستگیر شده و مدت مدیدی را در زندان های حکومت ایران سپری کرده است.

 مامورین امنیتی مهدی کوخیان و عباس ولی‌زاده از فعالین مدنی در شهر ملکان آذربایجان شرقی را بازداشت کردند. بنا به اطلاع گزارشگران  ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، بعد از ظهر یک‌شنبه در تاریخ ۳۰ دسامبر ۲۰۱۲ مامورین اداره اطلاعات ملکان، ابتدا با هجوم به مغازهٔ موبایل فروشی مهدی کوخیان واقع در سه راه معلم، ضمن تفتیش مغازه و ضبط کامپیو‌تر شخصی وی، این فعال مدنی را بازداشت کرده‌اند. مامورین سپس با هجوم به مغازهٔ عباس ولی‌زاده و بازداشت وی، به خانهٔ پدری این فعال مدنی مراجعه و بدون ارائه حکم به تفتیش و ضبط وسائل شخصی و کتابهای وی اقدام نموده‌اند. گفتنی است، مهدی کوخیان در جریان جمع آوری کمکهای مردمی در ملکان برای زلزله زدگان آذربایجان شرقی دستگیر و مغازه وی به مدت دو ماه پلمب شده بود.

 ترک های آذربایجان نزدیک به ۴۰ درصد جمعیت کشور ایران را تشکیل می دهند و از تمام حقوق فرهنگی و زبانی خود محروم هستند. در حال حاضر سیاست های آسمیلاسیون منفی روی این قوم با شدت بیشتر ادامه دارد و حکومت ایران انواع تبعیض های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی بر شهروندان ترک آذربایجانی اعمال می کند. فعالین مدنی مدافع حقوق انسانی و دموکراتیک آذربایجانی ها با اتهامات واهی نظیر تبلیغ علیه نظام، ارتباط با عوامل خارجی، اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور و … دستگیر شده و در بازداشت گاه مورد انواع شکنجه روحی و جسمی بازجویان و ماموران نظامی و امنیتی قرار می گیرند. سپس در دادگاه های انقلاب محاکمه شده و اکثر آنان به حبس های طویل المدت محکوم می شوند. 

B.M