زلزله زدگان منطقه اهر و ورزقان با گذشت چند ماه از زلزله همچنان در چادر زندگی می‌کنند

" گوناذ تی وی : دولت و مسئولان استانی هم قسم شده‌اند از عید فطر تا عید قربان چادر‌های مناطق زلزله‌زده را به خانه‌های مستحکم تبدیل کنند." اینها حرفهای احمد علیرضا بیگی، استاندار آذربایجان شرقی است به فاصله چند روز پس زلزله اهر و ورزقان.

الله وردی دهقانی نیز در همان روزها گفته بود: " برنامه‌ریزی‌ها برای ساخت منازل آغاز شده و بنیاد مسکن، ساخت و بازسازی منازل روستایی را بر عهده گرفته ‌و تلاش می‌شود ‌زلزله‌زدگان تا ۴۵ روز یا دو ماه آینده به سکونت‌گاه‌های دائمی خود منتقل شوند."

علی نیکزاد، وزیر راه و شهرسازی هم از قافله وعده و عیدها عقب نماند و ۹ روز پس از زلزله در آغاز رسمی بازسازی مناطق زلزله زده در شهرستان هریس، با بیان اینکه دولت پیگیر بازسازی این مناطق است، تصریح کرده بود: " امیدواریم بازسازی تمام واحدها در این منطقه قبل از آغاز فصل سرما به پایان برسد. مردم باید بدانند با تجربه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و اهتمام استانداری آذربایجان شرقی بازسازی همه واحدهای مورد نیاز در ۴۵ روز امکانپذیر است."

پس از تمام این وعده ها مجلس شورای اسلامی در دوم آبان ماه دو فوریت طرح تسریع در روند بازسازی مناطق زلزله زده آذربایجان شرقی را تصویب نکردند.

آن چه شاهدان عینی از وضعیت این روزهای آذربایجان می گویند نیز با این وعده ها فاصله زیادی دارد.

یکی از امدادگرانی که هر هفته از تبریز برای کمک رسانی عازم روستاهای همجوار می‌شود، می‌گوید: "به نظرم برنامه ریزی‌ها از اصل دچار مشکل است. آن گونه که من شنیده‌ام دولت اولویت ساخت را به روستاهای صد در صد تخریب شده داده، که همین موضوع باعث شده روستاهای دور از جاده فراموش شوند."

از نظر او شکل ساخت و سازها هم دچار اشکال است. " من با نحوه زندگی روستایی در این مناطق آشنایی کامل دارم. این که سقف خانه ها به صورت شیروانی طراحی شده با نوع زندگی مردم اینجا همخوانی ندارد. آنها همیشه علوفه خود را بر روی پشت بام خانه شان انبار می کنند که با این شکل جدید این کار امکان پذیر نیست."

او ادامه می دهد: "وقتی با اعتراض‌ها، خودشان متوجه این موضوع شدند، شروع کردند روی همان سازه‌ای که برای سقف شیروانی آماده کرده بودند، سقف معمولی بزنند. من مطمئنم با این شرایط نیز سقفهای جدید تحمل وزن علوفه و برف انباشته شده در فصل سرما را نخواهند داشت."

یک مهندس عمران که از رشت برای امدادرسانی و کمک در ساخت و ساز به خوینه رود آمده می گوید: "تعجب می کنم که چرا از صنعتگران اذربایجان کم استفاده شده، در حالی که آنان پتانسیل بالایی دارند." او روند بازسازی را کند ارزیابی می کند و می افزاید: "به نظر می رسد که خود مسئولان هم به این نتیجه رسیده‌اند که به این شکل، کار خیلی طولانی می شود به خاطر همین به کانکس روی آورده اند."

او فکر می کند همین موضوع هم بخوبی سازماندهی نشده است: "با وجود این در برخی جاها کانس‌ها نصب نشده اند، یا در و پنجره ندارند. در بعضی موارد هم مونتاژ غیر استاندارد است. مثلا پنجره با شیشه دوجداره تعبیه شده، ولی بالای آن یک شیار سه سانتی متری باز است، یا آنکه در دیواره‌ها شکاف وجود دارد. اینها بعدا برای اهالی مشکل ساز می شود.

یک پزشک معالج گفته که مردم به خاطر فرار از سرما همان خانه‌ها آسیب دیده در زلزله را با گچ ترمیم کرده اند و حالا در آنها زندگی می کنند  

اما به نظر می رسد با شروع فصل سرما، برخی از زلزله زدگان همین کانکس‌های نامناسب و برق کشی نشده را به چادرهایشان ترجیح داده اند. در عین حال یک امدادگر حاضر در مناطق زلزله زده می گوید که در روزهای اخیر برخی گروه‌های داوطلب با جذب کمک‌های مردمی در بسیاری از روستاها مشغول عایق بندی همین کانکس‌ها هستند.

یک پزشک که برای معالجه آسیب دیده‌ها در منطقه حضور دارد، می گوید: "من در روستاهای کلم، تویل و خوینه رود بوده ام. بسیاری از خانه طبق نظر کارشناسی ۳۰ تا ۴۰ درصد تخریب شده اند و در اولویت بازسازی نیستند. مردم به خاطر فرار از سرما همان خانه ها را با گچ ترمیم کرده اند و حالا در آنها زندگی می کنند."

او با نگرانی ادامه می دهد: از طرفی این جا باد خیز است، و مردمی که چادرهایشان پاره شده، چاره ای هم جز این نداشتند، البته این موضوع می تواند فاجعه آفرین باشد. فکر می کنم حتی یک زلزله جهار ریشتری می‌تواند، آن خانه ها را تخریب کند."

اما محمود احمدی نژاد که که یازدهم آبان ماه از مناطق زلزله زده بازدید می‌کرد، در جمع مردم گفت: " در جریان سفر قبلی‌ام با مردم قرار گذاشتیم که همه دست در دست یکدیگر گذاشته و برای بازسازی تمام روستاها و شهرهایی بهتر و زیباتر همت خود را متمرکز کنیم، امروز خدا را شاکر هستم که با همت مردم و کمک خادمان دولت تمام این دشت و کوه‌ها به کارگاهی وسیع برای سازندگی تبدیل شده است."

رئیس جمهور که از برخی دیگر از مناطق زلزله زده به صورت هوایی بازدید کرده بود، به مردم زلزله زده وعده داد: " اگر روند بازسازی‌ و ساخت و سازها با همین سرعت به پیش برود، تا پایان آبان‌ماه هیچ خانواده‌ای بدون سرپناه باقی نخواهد ماند." او در همین بازدید حتی گفت: "در بازسازی مناطق زلزله‌زده استان آذربایجان شرقی رکوردی در جهان ثبت شد که به راحتی قابل شکستن نیست و اگر هم روزی شکسته شود، در ایران اتفاق خواهد افتاد."

سخنان احمدی نژاد در حالی هنوز عملی نشده است که مصطفی افضلی فرد، نماینده مردم اردبیل در مجلس سی ام آبان، یعنی همان تاریخی که احمدی نژاد قول اتمام بازسازی را داه بود، در تذکری شفاهی گفت: " با وجود آغاز سرمای شدید در مناطق زلزله زده آذربایجان شرقی ایجاد سرپناه برای زلزله زدگان به کندی پیش می‌رود."

طبق اعلام فرماندار ورزقان در پس لرزه ها کارگران ساختمانی که در حال کار بودند، بیشترین آسیبها را دیده اند، زیرا برخی از آنها هنگام وقوع پس لرزه از روی داربست افتاده بودند. این در حالی است که قطعا شروع فصل سرما و بارش برف نیز تاثیر نامطلوبی بر روند ساخت و ساز می گذارد و مردم می مانند و آواری از وعده هایی که هنوز عملی نشده است. B.M