گوناذ تی وی : قيمت دلار در بازار آزاد ارز ايران روز دوشنبه بار ديگر به رشد جهشی خود ادامه داد و در معاملات این روز، ريال ايران تا ۱۵ درصد ارزش خود را از دست داد. همزمان قيمت سکه طلا تا ۱۳ درصد بالا رفت.

گزارش خبرگزاری فرانسه حاکی است که در آغاز معاملات بازار آزاد ارز ايران، قيمت دلار تا سه هزار و ۲۵۰ تومان بالا رفت. همزمان سايت های اعلام نرخ ارز و طلا در ايران نظير «مظنه» و «مثقال» قيمت های سه هزار و ۲۳۰ تومان را برای فروش دلار در ظهر روز دوشنبه، دهم مهرماه، اعلام کردند. ولی در ساعات عصر تهران، قیمت دلار تا سه هزار و ۳۵۰ تومان افزایش یافت که بیانگر افت ۱۳ درصدی ریال در برابر این ارز خارجی است. قیمت ها در ادامه تا رقم سه هزار و  ۴۵۰ تومان افزایش یافت که نشان دهنده ۱۵ درصد افزایش نسبت به آخرین معاملات روز یکشنبه است. لحظاتی پس از اعلام نرخ دلار، سايت هايی نظير «مظنه» قيمت اين ارز خارجی را از روی جدول اعلام نرخ خود برداشتند و اعلام کردند که هیچ نرخی را از سایت های منبع دریافت نمی کنند. قيمت يورو در عصر اين روز به چهار هزار و ۵۶۰ تومان رسيد که بيانگر ۱۶ درصد اضافه قيمت نسبت به روز يکشنبه است. هر پوند انگليس نيز پنج هزار و ۶۱۰ تومان معامله شد که نسبت به روز قبل از آن تا ۱۶ درصد گران تر شده است.  گزارش اين سايت ها حاکی است که قيمت هر سکه طلای طرح قديم به يک ميليون و ۳۲۵ هزار تومان رسيده که نشان دهنده ۱۳ درصد افزايش قيمت نسبت به روز يکشنبه است. يک تاجر ايرانی که نخواست نامش فاش شود روز دوشنبه به خبرگزاری فرانسه گفت که بالا رفتن قيمت دلار «يک فاجعه» است و افزود: «يکی از مشتريان ظرف يک روز يک ميليارد ريال از دست داد». اين رقم معادل ۳۰ هزار دلار آمريکاست. يکی از دلالان ارز نيز به خبرگزاری فارس گفته که ما نمی دانيم ظرف روزهای آينده چه اتفاقی رخ خواهد داد و معلوم نيست دولت قرار است چيکار کند. گزارش ها حاکی است که در حال حاضر دلالان تنها به خريد ارز مبادرت کرده و حاضر به فروش دلار نيستند. افزايش شديد قيمت انواع ارزهای خارجی در روز دوشنبه پس از آن صورت گرفت که مرکز مبادلات تجاری ارزی نرخ پايه فروش دلار را دو هزار و ۶۷۲ تومان اعلام کرد که ۲۳۰ تومان نسبت به روز قبل از آن بالا رفته است. قيمت انواع ارزهای خارجی و همچنين سکه طلا در بازارهای ايران ظرف يک ماه گذشته به شدت بالا رفته است و انتظار می رود که با تشديدهای تحريم های آمريکا و اتحاديه اروپا در ماه اکتبر، اقتصاد ايران بار ديگر دچار تزلزل شود. تحريم های جديد آمريکا عليه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ايران که اواخر سال گذشته ميلادی اعمال شد و همچنين تحريم صنعت نفت ايران از سوی اتحاديه اروپا و آمريکا از ابتدای ماه ژوئيه، فشارهای زيادی بر درآمدهای نفتی ايران وارد کرده و ميزان صادرات ايران را به يک ميليون بشکه نفت در روز کاهش داده است. ايران برای دريافت درآمدهای اين مقدار از فروش نفت خود نيز دچار مشکلات زيادی است و به دليل مسدود شدن راه های بانکی با دشواری زياد از مشتريان خود پول دريافت می کند. گزارش ها حاکی است که ظرف ده ماه گذشته ريال ايران بيش از ۶۰ درصد از ارزش خود را از دست داده است و به دليل ناامنی ناشی از تغييرات سريع قيمت دلار، واردات دچار سکون شده است و فروشندگان از فروش کالاهای خانگی موجود در بازار نيز خودداری می کند. بالا رفتن قیمت ارزهای خارجی باعث افزایش شدید تورم در ایران شده است و مردم عادی برای هزینه های خود با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کنند. یک بازنشسته در تهران به نام «خسرو» به خبرگزاری فرانسه گفته است که «قیمت ها هر روز در حال افزایش است و قرار نیست این روند متوقف شود.» وی می گوید که برای تامین هزینه های خود به ناچار به شغل رانندگی تاکسی روی آورده است. مریم، فروشنده مغازه، نیز گفته است: «قیمت خمیردندان من که خارجی است ظرف ماه های اخیر سه برابر شده است. برای همین به خمیردندان ایرانی روی آوردم ولی قیمت آن هم ظرف این مدت، دو برابر شده است.» وضعيت موجود در بازار آزاد ارز ايران انتقادهای تندی از سوی نمايندگان مجلس و رسانه های نزديک به اصولگرايان برانگيخته است. نمايندگان مجلس می گويند که دولت تعمدا بازار ارز را آشفته نگه داشته است تا با بالا رفتن قيمت ها، کسری بودجه خود را پوشانده و منابع لازم برای پرداخت های مربوط به طرح حذف يارانه ها را تامين کند. نادر قاضی پور، نماينده اروميه در مجلس، در اين زمينه گفته که «دولت در حال حاضر دچار کسری مالی شده و همين امر باعث شده تا از محل مرکز مبادلات ارزی مبادرت به ارزآوری و تامين کسری مورد نياز خود کند.» وی از ارائه طرح دو فوريتی مجلس برای کنترل بازار ارز و سلب اختيار در حوزه ارز در هفته آينده خبر داده و گفته است: «بر اساس اين طرح دو فوريتی، ارز تنها از طريق بانک مرکزی و در چارچوب ضوابطی که مجلس تعيين می کند ارائه می شود و صندوق توسعه ملی نقش خزانه دولت را ايفا خواهد کرد.» سايت «الف» نزديک به احمد توکلی، نماينده تهران در مجلس، نيز روز دوشنبه، نهم مهرماه، در يادداشتی نوشت که «بازار ارز به حرف بانک مرکزی اعتنا نمی کند» و افزوده است: «کمتر از يک هفته وقت لازم بود تا بی کفايتی تيم اقتصادی دولت و مديران خوش خيال بانک مرکزی يک بار ديگر اثبات شود.» اشاره اين سايت به اقدام تشکيلات اقتصادی دولت محمود احمدی نژاد در راه اندازی مرکز مبادلات ارزی است که با هدف کنترل قيمت ارزهای خارجی در بازار آزاد و همچنين تامين نيازهای ارزی واردکنندگان و صاحبان صنايع صورت گرفته است. با اين حال ظرف يک هفته گذشته تنها ۱۱۲ ميليون دلار ارز در اين بازار خريد و فروش شده است که به گفته تحليلگران اقتصادی، پاسخگوی نيازهای بازار نيست. محمد نهاونديان، رييس اتاق بازرگانی ايران، در همین رابطه به خبرنگاران گفته است: «زمانی که مرکز مبادلات ارزی تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد نياز بازار را تامين می‌کند، نمی‌توان بيش از اين انتظار داشت که در بازار ارز نقش آفرينی داشته باشد.».

م.ر