گوناز تی وی :20 ژانویه 1990"قارا یانوار"سالگردهجوم ارتش سرخ شوروی سابق به باکو و روزی است که هزاران مرد و زن آذربایجانی سینه را سپر کردند و از ناموس وطن خود در برابر ارتش تا دندان مسلح شوروی دفاع نمودند.

در اواخر سال 1980  اتحاد جماهير شوري با حمایت آشكار از ارمنستان شرايط اشغال اراضي آذربايجان که جزو جمهوری های تحت اداره مسکو بود، را فراهم مي‌نمود.

در نتیجه مساعدت و حمایت آشکاراتحاد جماهیر شوروی از سال 1987 صدها هزار آذربايجاني از اراضي تاريخي خود در ارمنستان رانده شده‌ بودند. ارمنستان به پشتیبانی مسکو شروع به طرح نمودن ادعاهايي نسبت به اراضي تاريخي آذربايجان در قره‌باغ كوهستاني نموده، موجب سلب آسایش و وحشت آذربایجانیان در خاک تاریخی شان شده بود و کاررا تا جایی پیش برده بود که اقدام به کشتار اهالی می کرد.

حمایت مسکو از ارمنستان و ممانعت از اعتراض آذربایجان در برابر این وضعیت و تداوم تنش‌هاي ايجاد شده توسط ارمنستان در مرزهايش با آذربايجان، تلاشهاي صورت گرفته در راستاي فریب افکار عمومی مردم آذربایجان، موجب ناراحتی عمومی در میان ملت آذربایجان شده بود.

آذربايجاني‌هايي كه به سیاست های مسکو اعتراض نموده و يا از خود مقاومت نشان مي‌دادند بازداشت مي شدند.

آذربایجانیان به واسطه مسکو تماما در برابر ارمنستان تا دندان مسلح، خلع سلاح شده بودند. حکومت مرکزی شوروی به مرکزیت مسکو حتی تفنگ های شکاری آذربایجانیان را نیز جمع آوری کرده و در برابر ارمنستان راتجهیز میکرد.

تداوم اين وضعيت موجبات آغاز تظاهرات اعتراض آميز شهروندان باكو در اواخر سال 1989 را فراهم آورد. خواست هزاران شهروند مشاركت كننده در تظاهرات از دولت مسکو، جلوگيري از اين تحركات سرخود و استماع مطالبات به حق ملت آذربايجان بود.

شهرونداني كه نتوانسته بودند به مطالبات خود جامه عمل بپوشانند رفته رفته در تظاهرات صورت گرفته شعارهاي استقلال و آزادي سر مي دادند.

 در شب گذر از نوزدهم به بيستم ژانويه 1990 با دستور رهبر اتحاد جماهير شوروي میخائيل گورباچف دسته‌هاي ارتش شوروي كه مركب از نيروهاي ويژه كه غالبا ارمني بودند بدون هرگونه هشداري از پيش اعلام شده به شهر باكو هجوم آوردند.

در اين حمله از سلاح‌هاي سنگين جنگي – تانك، مسلسل، سلاحهاي اتوماتيك و ساير ابزار جنگي بر عليه شهروندان غيرمسلح بي دفاع اعم از زن، كودك و كهنسال استفاده گرديده، منازل مسكوني به آتش گرفته شد. ارتش شوروي برخوردي بي‌رحمانه را در مواجهه با اين مردمي كه 70 سال تبعه‌اش به شمار مي‌آمدند به نمايش گذاشت.

برخي از كشته‌شده‌گان بصورتي كاملا بي‌رحمانه مورد اصابت بيش از 20 گلوله قرار گرفته بودند، چشمان برخي از مقتولين از كاسه در آورده شده، كودكان و سالخوردگان به قتل رسيده، آمبولانس ها و پزشكان به رگبار بسته شده و شهروندان غيرمسلح در درون منازل خود به قتل رسيده بودند.

بنا بر آخرين بررسي‌ها در فاجعه خونين 20 ژانويه، 147 شهروند غير مسلح كشته شده، 841 نفر به صورت غيرقانوني بازداشت گرديده و 744 نفر مجروح گشته اند. برخي از كشته‌شده‌گان به دريا انداخته شده و مدارك بازجويي ضمن انتقال به مسكو منهدم گرديده است.

چند سال بعد روز 20 ژانويه با مصوبه مجلس ملي آذربايجان مستقل مورد ارزشگذاري سياسي – حقوقي قرار گرفت.

ژانویه سیاه، که از آن با عنوان شنبه سیاه نیز یاد می‌شود، به سرکوب خونین جنبش استقلال‌خواهی آذربایجان شمالی که در تاریخ ۱۹-۲۰ ژانویه ۱۹۹۰پیش از فروپاشی شوروی سابق، به دست ارتش سرخ در شهر باکو پس از اعلام حالت فوق‌العاده انجام گرفت، گفته می‌شود.

ملت آذربایجان شمالی که برای آزادی قره باغ و اعتراض به همکاری دول روسیه و رژیم اشغالگر ارمنستان بپا خواسته بودند، به میادین شهر باکو سرازیر شده و شروع به اعتراض به سیاستهای رهبران اتحاد جماهیر شوروی کردند.

اعتراض های ملت آذربایجان شمالی با شعارهائی با مضمون خروج ارمنی ها از مناطق ملی آذربایجان شروع شد. گسیل نیروهای مسلح روسیه به آذربایجان شمالی با امر مستقیم میخائیل گورباچوف صورت گرفت.

ایستادگی زن و مرد و جوانان آذربایجانی در برابر تانک ها و ارتش تادندان مسلح حکومت مرکزی مسکو برای دفاع از حیثیت وطن خود سمبل وطن پرستی ملت بزرک آذربایجان در جنوب و شمال است.

نکته قابل توجه تاریخی ،خلع سلاح آذربایجان و مسلح نمودن ارمنستان توسط حکومت مرکزی شوروی که خود را ولی نعمت و صاحب آذربایجان میدانست عین همان سیاستی است که حکومت مرکزی ایران در آذربایجان جنوبی در پیش گرفته است. حکومت ایران نیز با خلع سلاح ترک های غرب آذربایجان و تغییر بافت جمعیتی غرب آذربایجان در جهت خواسته های پ ک ک، قصد تروریزه کردن و اشغال خاک تاریخی آذربایجان رادارد.

بی شک بحران های ناشی از حمایت شوروی و ایران از ارمنستان برای اشغال خاک قاراباغ هنوز هم دامنگیر آذربایجان است و با وجود استقلال آذربایجان، غده چرکین منطقه یعنی اشغالگری ارمنستان یادگار حکومت مرکزی مسکو، به قوت خود باقی است.

در سالگرد این روز تاریخی بزرگ یاد شهیدان بزرگوار ژانویه سیاه آذربایجان واحد گرامی باد.

گوناز تی وی

M.Y