به مناسبت 8 مارس روز جهانی زن

حجاب نماد زن ستیزی و ابزاری برای تحکیم پایه های تفکرات و اندیشه های مردسالار در جامعه است. حجاب اجباری با احکام و تعالیم سنتی دین اسلام گره خورده است. در حالیکه مستندات تاریخی نشان می دهد که در زمان پیامبر اسلام حجاب اجباری نبوده و فقط پوشاندن قسمت هایی از بدن زن و مرد کفایت کرده است.

در حال حاضر در اکثریت کشورهای اسلامی اجباری در حجاب نبوده و زنان در انتخاب پوشش خود آزادند. تنها کشور اسلامی که حجاب در قوانین آن اجباری شده، ایران است که آیت الله خمینی دستور اجباری شدن آن داده بود و بعد با تصویب قوانین در مجلس نمایندگان ایران زنان از حق انتخاب پوشش آزاد محروم شدند. لازم به یادآوری است که حجاب اجباری در حقیقت توسط دولتمردان مرد که به بیش از نیمی از جمعیت ساکن در منطقه جغرافیایی ایران تحمیل شد.

آیت الله خمینی در ۷ دی ۵۶ بطور رسمی می گوید که زنان در اسلام باید حجاب داشته باشد: آرى در اسلام زن باید حجاب داشته باشد، ولى لازم نیست که چادر باشد. بلکه زن می‏تواند هر لباسى را که حجابش را به وجود آورد اختیار کند.

وی روز به روز مواضع خود را بعد از پیروزی انقلاب بهمن 57 نسبت به عدم رعایت حجاب تندتر کرد و نهایتا در تاریخ 7 تیر 1358 زنانی که حجاب اسلامی مورد نظر وی را رعایت نمی کردند تهدید به مرگ کرد. او گفت: اسلام نمی‌گذارد که لخت بروند توی این دریاها شنا کنند. پوستشان را می‌کند! با زنها لخت بروند آنجا، و بعد زنها لخت بیایند توی شهرها! مثل کارهایی که در زمان طاغوت می‌شد. همچو کاری اگر بشود، پوستشان را مردم می‌کنند. مسلمانند مردم. نمی‌گذارند زنها و مردها با هم داخل هم بشوند و توی دریا بریزند و به جان هم بیفتند....البته دولت طوری که وزیر کشور گفتند، گفتند ما جلویش را گرفتیم. اگر نگیرند، مردم می‌گیرند. مگر مازندرانیها می‌گذارند یا رشتیها می‌گذارند که باز کنار دریاشان مثل آن وقت باشد؟

بعد از این سخنان خشونت علیه زنان بی حجاب توسط مردان اجتماع و ارگان های نظامی و امنیتی افزایش یافت و نهایتا  در آبان ماه ۱۳۶۲ و بر اساس ماده ۱۰۲ قانون تعزیرات اعلام شد که زنانی که بدون حجاب شرعی در جامعه ظاهر شوند به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می گردد.

در واقع از انقلاب بهمن 57 تاکنون حجاب اسلامی برای کلیه زنان در ایران اجباری شد و یکی از روش های زن ستیزانه جهت اعمال محدودیت و پایمال کردن حقوق زنان توسط دولتمردان محافظه کار مذهبی با تفکرات و اندیشه های مردسالار بود که تا کنون علاوه بر محو آزادی و استقلال زنان همچنین بر سلامت فیزیکی و روانی زنان اثرات مخربی داشته که در تحقیقات مختلف پزشکی ثابت شده است.

در مورد اثرات حجاب بر روی سلامت فیزیکی زنان مسلمان مطالعات کمی انجام شده است. ولی برخی مطالعات در مورد اثرات حجاب روی زنان نشان داده که بسیاری از بیماریها نظیر سرطان دهانه رحم، سرطان پستان، بیماریهای پوستی نظیر ریزش مو، چاقی، پرخوری، عدم تناسب اندام زنان در کشورهای مسلمان با حجاب اسلامی رابطه مستقیم دارد.

در ماه آگوست 2012 پزشکی در تاجیکستان گزارش داد که بیش از 100 زن محجبه به حساسیت های پوستی نظیر خارش، سوزش پوست سر و گردن و بازوها و زخم های کوچک در نقاط مختلف بدن دچار شده اند. بعد از بررسی مشخص شد که گرمای هوای 40 درجه بر روی زنان محجبه که عمدتا از پارچه های نایلونی چینی برای لباس خود استفاده کرده اند عوارض پوستی شدیدی را در پی داشته است.

ویتامین دی (D) یک ویتامین محلول در چربی بوده و کمبود آن در بدن سبب بروز بیماری های بسیاری می شود. رانی و همکاران در سال 2012 در نشریه علمی نوترینتس، طی تحقیقی گسترده بین زنانی که کل بدنشان را می پوشانند، نشان دادند کمبود ویتامین دی در آنان شدید بوده و توصیه کردند که مکمل های این ویتامین را در زندگی روزمره خود مصرف نمایند. زیرا حجاب مانع رسیدن و جذب نور خورشید به بدن زنان شده که عامل اصلی ساخت ویتامین دی در بدن می باشد.

این محققان در این مطالعات خود همچنین آورده اند که زنان مسلمانی که در سوئیس کمبود ویتامین دی داشتند به درد استخوان و عضلات دچار شده بودند که با تجویز و مصرف قرص های ویتامین دی این مشکل در آنان بر طرف شد.

داده های آماری از 8 کشور مسلمان حوزه خلیج بین سال های 1998 تا 2003 نشان داده است که اکثریت زنان مسلمان از چاقی رنج می برده اند که دکتر عبد الرحمان مساقیر استاد تغذیه دانشگاه بحرین پس از تحقیقاتی به این نتیجه رسیده که پوشش اسلامی باعث افزایش وزن زنان و چاق شدن آنها می شود. این مسئله هم به نوبه خود باعث افزایش بیماری دیابت، فشار خون، بیماری های قلبی، اختلالات تنفسی، اختلال در خواب و... می شود که نسبت این بیماریها در میان زنان مسلمان بالاست.

مغزی وهمکاران (2013) طی تحقیقی که در نشریه نورو اپیدمولوژی چاپ شده است، نشان دادند که میزان بیماری ام اس در میان زنان ایرانی بالاست و آنها اعلام کردند که حجاب اجباری به احتمال زیاد باعث کمبود ویتامین دی و فشار عصبی بیشتر بر روی زنان می شود که یکی از علائم مهم بیماری ام اس در زنان می باشد.

ویلهمز و همکاران (2018 ) طی تحقیقی در نشریه مذهب و سلامت، بر تصویر و کنترل بدنی زنان نشان دادند که زنان غیر محجه کنترل بیشتری بر روی تغذیه و کنترل وزن خود دارند. در حالیکه در زنان محجه مسلمان و زنان مسیحی پرخوری بالا بوده و کنترلی برای افزایش وزن خود نداشته اند.

حجاب اجباری و تحمیلی همچنین کارآیی زنان را در محیط های کار گرفته و باعث افزایش استرس در محیط های شغلی زنان می شود که بررسی های مختلف روی زنان مسلمان در محیط کار کشورهای غربی این را به اثبات رسانده است.

اثرات سوء و مخرب حجاب بر روی سلامتی و آزادی های اجتماعی زنان باعث مخالفت اکثریت زنان با حجاب اجباری شده است. نتایج یک نظرسنجی با موضوع "موافقت یا مخالفت با حجاب اجباری" نیز که توسط وزارت ارشاد ایران در سال 1394 صورت گرفته بود، نشان می‌دهد که مخالفان حجاب اجباری در تمام استان‌های ایران به‌جز یک استان چند برابر موافقان آن هستند.

طبق این نظرسنجی 78.3 درصد کل جمعیت کشور موافق حجاب اختیاری بوده و تنها 21.7 درصد از حجاب اجباری حمایت می‌کنند.

بهترین راه برای حل این معضل آزادی انتخاب زنان است. که حکومت جمهوری اسلامی ایران با توسل به قوه قهریه این حق انتخاب پوشش را از زنان گرفته و آن را تبدیل به یک بحران اجتماعی کرده است.

در کنار نافرمانی مدنی زنان برای عدم قبول حجاب اجباری در ایران، آگاهی آحاد زنان از مضرات پوشش اسلامی ضروری است. اگر زنان بدانند که حجاب اسلامی جزء آسیب فیزیکی و روانی به آنان سودی عاید زندگی شان نکرده، بطور آگاهانه به مخالفت با حجاب اجباری بر خواهند خواست. این نافرمانی از مدتی قبل در مناطق مختلف ایران علیرغم سرکوب شدید زنان مخالف حجاب اجباری شروع شده و ایدئولوژی مذهبی حکومت را به چالش جدی وا داشته است. انتظار می رود مبارزه برای آزادی حق پوشش زنان و حجاب اختیاری دامنه گسترده تری در آینده پیدا کند.

ائلچین حاتمی