۱۳۸۵ جی ایلین اردیبهشت آیینین ۲۳ جو گونونده، ایران ایسلام جومهوریتی ! نین  رسمی اورقانی اولان( ایران) قازئته سیینین یایملادیغی گونده لیینده اوشاق لارلا ایلگیلی اولان صحیفه لرده،اؤلکه ده چوخونلوقدا اولاراق یاشایان و یوردلاری فارس ایرقچیلار اگه منلیینین ایشغالی آلتیندا اولان و اؤز دوغما یوردلاریندا ایکینجی صینیف اینسان کیمی گؤرونه ن ۳۵ میلیون تورکون دیلینی بیر حامام بؤجه یینین دیلیندن سسلندیریب و بو میللتی حامام بؤجه یی آدلاندیریب، کیملیک لرینی سورغویا چکیب آلای قونوسو ائده رک آلچاق شوونیستی _ راسیستی چیرکین دوشونجه لرینی بیرداها هرکسین گؤز اؤنونه سرگیله دیلر.

فارس ایرقچی حاکیمیتین قوللوقچولاری اولان بو قازئته ده آزربایجان تورکلرینی هدفه آلیب فارسین چیرکین سیاستی(فارس ایرقچیلیغی)و(شیعه دینچیلییی) ایله، راسیستی دوشونجه ایله یاییملانمیش آشاغیلاییجی کاریکاتورلا، تورک میلتینین غیرت دامارینا باساراق اون گون بویو میلیونلارجا آزربایجانلینی، چئشیدلی شهرلرده او جمله دن تبریز، اورمو، ماراغا، سولدوز، اردبیل، اهر و...ده آیاغا قالدیردی.

بئله کی آزربایجان تورکلری اؤزللیکله گنج لر و اؤیرنجی لر مدنی بیر شکیلده خیاوانلارا تؤکولوب ایل لر بویو چیرکین پان ایرانیستی سیاست لر نتیجه سینده دانیلمیش کیملیک لرینی وورغولایاراق باش اوجالیقلا ،جسورجاسینا (هارای هارای من تورکم) سلوقانلارینی باغیریب و حاقلی اولاراق آیری سئچگیلییی آلوولادان بو چیرکین سیاستلرین قالدیریلماسینی ایسته دیلر.

بو آرادا قددار حاکیمیتین گوج چوماغی اولان نیروی انتظامی،سپاه ،بسیج ، نیروی ویژه و شخصی گئیم لی لر آزربایجان میللتینین حاقلی مدنی اعتراض لارینی گولله، باتوم ،بیبه ر قازی و چئشیدلی سیلاح لارلا قارشیلاییب بو مدنی اعتراضی شیددتله باسقینلاییب، اونلارجا آزربایجانلینی یارالاییب، شهید ائدیب ،یوزلرجه میللی مدنی فعالی آغیر حؤکوم وئره رک دوستاقلایب ،سورگون ائتدیرديلر.

بیر چوخ اؤیرنجینی و میللی فعالی اولدوزلو ائدیب تحصیل و ایش کیمی ایلکین حاقلارینی الیندن آلیب بیلیم یوردوندان و ایشدن چیخاردیلار .

بو زامانلار ایران فارس حاکمیتی، آنتی تورک ماهیتینی آچیق آیدین گوز اؤنونه سرگیله یه رک ،آزربایجان دا باش وئرن بوتون بو اولای لاری و تورک میللتینین مدنی و دئموکراتیک  حرکتینی ،اؤلکه نین ایچ و دیش رسانه لرینه یانسیماسینین قارشیسینی آلاراق ، آزربایجان تورکلرینین  قورتولوش اعتراضلاریندا، آیاقلانما خبرلرینی بایکوت ائتدیردیلر.

پان ایرانیستلر و اؤلکه ده حاکیم اولان راسیستی سیستئم ،اوزون ایللردن بری تورک میللتینه سیستئماتیک اولاراق آپاریلان توهین لرله، تورک میللتینین اؤز گوونی ایله اویناییب اونو آرادان آپارماق ایسته میشدیر.

هر زامان فارس مئدیالاری،قازئته لری، طنز پروقراملاری،و ... ده تورک لری گئری قافالی،سونرادان گلمه ،مغول،آذری، یونجا یئیه ن و باشقا اؤزلرینه یاراشان بیر توهین لرله قارشیلایاراق ، میللتیمیزین اؤز گوونینی آرادان قالدیریب و میللی کیملیمیزین دانیب محو ائتدیرمه سینه چالیشماقدادیر. ائله  جه سینه تورک میللتینی آسئمیله ائدیب و بؤیوک بیر میللتین ائلینه ائتدیرمه سینه الیندن گله نی اسیرگه مه میشدیر.

خورداد پروتئستولاری هرنه قدر بایکوت اولوب سوسدورولسادا آزربایجان تورک میللتینین و میللی حرکتین موباریزه تاریخینده، میللی حرکتین گلیشیب، سیستئماتیک و قورومسال موباریزه لره آیاق باسدیغیندا اساس بیر رولو اولموشدور ، بو ندنله ده تاریخیمیزین پارلاق صحیفه لرینده ن بیریدیر.

آزربایجان میللی حرکتی ۲۱ آذر ۱۳۲۴ حرکاتینین آردی و گلیشمیشی اولاراق اؤنده ر پیشه ورینین گونئی آزربایجاندا قوردوغو و قورتولوشوموزو الده ائتمه یه چالیشدیغی آزربایجان میللی حؤکومتینین ارمغانی دیر.

آزربایجان میللی حرکتی یوردوموزون ایستیقلالی و میللتیمیزین اگه منلییی ایله میللی موقتدراتیمیزی بلیرله ییب دئموکراسی نی گونئی آزربایجانین پولوتیک آلانیندا ایجرا ائتمه ک پئشینده اولوب ، میللتیمیزه خوشبختلیک و گلیشمه ک گتیرمه ک نییتینده اولسایدی دا ، آنجاق ۱۳۸۵ ین خورداد قیامی باشلانمادان یئنی یئتمه چاغلاریندا اولدوغو اوچون میللتیمیز ایچینده او قده ر ده گوجه مالیک اولا بیلمه میشدیر.

دئمه ک ،خورداد عوصیانی و بو عوصیانین  باشلانیشی آزربایجان میللی حرکتینین دامارلاریندا کی قانین آخیشینا و میللی حرکتمیزین ۱۳۲۵ تاریخینده فارس شوونیزمینین الی ایله قانلی باسقینلارا معروض قالدیغیندان ، مین لر ضیالی و اؤنجول سویداشیمیزین شهید دوشدویوندن سونرا ، بیرداهادا ۱۳۸۵ ین خوردادیندا جانلانیب و دیریلیشینه سبب اولا بیلمیشدیر.

گونئی آزربایجان اؤیرنجی سینین خورداد قیامیندا اولان رولو و آزربایجان میللی حرکتی اؤیرنجی لرینین بو پروتئستولارا دوزه ن وئردیکلری ،یایغینلاشدیریب گوجلو جه سینه ایشتیراک ائتمه لری ده اونوتولمازدیر.

بو قیاملاردان سونرا نئچه درنه یین آچیلماسی ، یوزلر جه سمپوزیوم، یئرآلتی درگی لر،شعر درنک لری ،اؤیرنجی گزیلری و بو گزیلرده اورگانیزه اولوب قوروم حالینا گلمه کلر ،اؤیرنجیلریمیزه جثارت وئریب اؤز گوونلرینی آرتیرماقلا ،اؤیرنجی حرکتمیزین دیریلیشی و جانلانماسیندا نئجه ده اولسا، خورداد قیامینین اساس رولو اولموشدور.

قادینلارین و آزربایجان آسئنالارینین بیر قهرمان کیمی ایگید کیشیلریمیزله چیین _ چیینه بو ساواش مئیدانینا گیریب، شوونیزمین باسقیجیلارینین گؤزلرینه باخاراق اؤز میللی حاقلارینی باغیرماقلارینی، خورداد قياملاريندا هئچ زامان گؤزدن قاچیرماق اولماز.

بئله کی آزربایجان قادین لاری مشروطیت دؤنه میندن سونرا بیرداهادا کیشیلرله بیرلیکده یوردوموز و تورک کیملییمیز اوچون ساواشدیلار.

ائله او گونلرده ن بری ده آزربایجان قادینی آزربایجان میللی حرکتینی منیمسه ییب بو گونه کیمی ،آزربایجان میللی حرکتینین چالیشدیغی و موباریزه آپاردیغی بوتون آلانلاردا ،تام اولاراق ایشتیراک ائدیب.

خورداد قیامیندا اولان باسقیلار نئچه _ نئچه سویداشیمیزین شهید اولماسینا و یوزلرجه دوشونورون دوستاقلانماسینا و سورگون دوشمه سینه، اؤیرنجی لریمیزین اولدوزلو اولاراق تحصیل ایمکانلارینی ایتیردیکلرینه سبب اولسادا، آنجاق او آغیر وئرگیلرین آردی آزربایجان میللی حرکتینین داها آرتیق ، هم میللتیمیز آراسیندا تانینیب منیمسنمه سی  همده اولوسلار آراسیندا اؤزونه بیر یئر آچماسی ،میللی حرکتیمیزین دیریلیشیندن خبر وئریر.

بو دیریلیشی شهیدلریمیزین تؤکوله ن قانلارینا، دوستاقدا عؤمور سوره ن قهرمانلاریمیزین گئده ن عؤمورلرینه، اؤیرنجیلریمیزین تحصیل آلماق ایمکانلارینی ایتیرمه لرینه، آنالاریمیزین بالالارینی گؤزله ییب اؤزله یه رک آردیندان گؤز یاشلارینا بورجلویوک.

شهیدی اولان بیر حرکت هر زامان جانلیدیر.

بو سؤمورگه چی لرین ،سیستئمیاتیک اولاراق تورک میللتینه قارشی تؤره دیله ن بو چیرکین سیاستیندن و توهینلریندن ۱۲ ایل کئچسه ده ،بوگون ائله او آشاغیلامالار ، قانون کیمی باشقا قازئته لرده و باشدا شوونیزمین صدا و سيماسيندا، گاهدان فیتیله یه بنزه ر پروقراملاریندا دوام ائتدیریلمکده دیر.

فارس شوونیزمی تورک میللتی ایله آپاریلان بو چیرکین سیاسی اویونونو ائله ۱۲ ایل اؤنجه آزربایجان میللی حرکتینه و میللی دوشونورلریمیزین درایتینه اودوزموشدور، اونون هر بیر آشاغیلاماسی، جوکو، کیملییمیزه آپاردیغی باسقیسی گونو گونده ن میللتیمیزین تکجه اومودونون میللی حرکت اولدوغونو ثبوتلاییر.

بئله لیکله ،گونو گوندن اینسانلارین گوونی "آزربایجان میللی حرکت"ینه آرتماقدادیر و آزربایجان تورک میللتی ،تهران محور و داها دوغروسو فارس محور جریانلارین نه اولدوغونو دوغرو دوزگون باشا دوشوب، آزربایجان محور اولان سیاست لری و جریانلاری باغرینا باسیب منیمسه ییر.

دوغرودور، گونئی آزربایجان تورک میللتینه،دیریلیش ؛ " آزربایجان میللی حرکتینین "یئنی دن جانلانماسیلا ،۱۲ ایل اؤنجه خورداد آیینین بیریندن باشلامیشدیر.