زبان ترکی: ساختاری شگفت‌انگیز و قابلیتی عظیم-جان آنگلیس

گرامر زبان ترکی موجب شده این زبان از انعطاف‌پذیری فوق‌العاده‌ای برخوردار باشد.

زبان تورکی برای اغلب آنهایی که همچون انگلیسی‌زبانان به یکی از زبان‌های هند و اروپایی سخن می‌گویند، زبانی ناآشناست. این زبان ساختاری متفاوت دارد و زبان‌آموزان جدید بایستی پیش از حرف‌زدن، اندکی تأمل نمایند.

در عین حال، تورکی زبانی زیباست. انعطاف‌پذیری این زبان موجب شده خیلی چیزها در این زبان، موجزتر از انگلیسی بیان‌شوند. همچنین به خاطر انعطاف‌پذیری زبان تورکی، می‌توان یک عنصر بسیار مهم از یک جمله را تا لحظه آخر مخفی نگه‌داشت. به عنوان مثال، بیت زیر از شعر “نِوزاد چلیک” با عنوان “روز ولنتاین” را در نظر بگیرید:
بیر الیندن ساتین آلدیغیم چیچه‌یی
وئردیم اؤته‌کی الینه چینگنه قیزینین

از آنجا که در زبان تورکی قابلیت ساخت واژگان از طریق پسوندها وجود دارد، برخلاف زبان انگلیسی یک مفهوم چندوجهی می‌تواند تنها با یک واژه بیان شود. به عنوان مثال، “گئرچک‌لشدیریله‌مه‌ین‌لردیر” یک جمله یک کلمه‌ای است که با افزودن پسوندهایی به کلمه “گئرچک” که یک صفت به معنی “واقعی” می‌باشد ساخته شده است. معادل ترجمه‌پذیر آن به انگلیسی می‌تواند اینگونه باشد: “آنها چیزهایی هستند که نمی‌توانند تحقق یابند.”… یا “ائویمده‌کی‌لردن” به معنی “از چیزهایی که در خانه من هستند”… .
دانش زبان تورکی یادگیری سایر زبان‌ها را آسان‌تر می‌کند:

لکن، بسیاری از عناصری که برای انگلیسی‌زبانان تازگی دارند، برای گویشوران سایر زبان‌های دنیا تازه نخواهند بود. ساختار “فاعل-مفعول-فعل” در زبان تورکی با بسیاری از زبان‌ها، از آلمانی گرفته تا ژاپنی، مشترک است. همچنین قانون هماهنگی اصوات که در زبان تورکی وجود دارد در زبان‌هایی همچون مجاری، کره‌ای و غیره هم دیده می‌شود. به موجب این قانون، مصوت‌های پسوندها از مصوت‌های واژه اصلی تبعیت می‌کنند.

همانگونه که یادگیری مفهوم جنسیت در کلاس زبان فرانسه، می‌تواند به شما در یادگرفتن سایر زبان‌هایی که [در آنها کلمات] دارای جنسیت می‌باشند کمک نماید، دانش زبان تورکی نیز شما را با بسیاری از جنبه‌های تازه گرامری آشنا می‌سازد که ممکن است در جاهای دیگری با آنها مواجه شوید. دانستن زبان تورکی، بلیط ورود به جهانی دیگر را به شما می‌دهد:

زبان تورکی شما را وا می‌دارد تا به گونه‌ای متفاوت بیندیشید، چون این زبان مقوله‌های معنایی متفاوتی دارد و افعال را به شیوه متفاوتی به کار می‌گیرد… علاوه بر آن، یادگیری زبانی همچون تورکی به شما این امکان را می‌دهد که به افکار و احساسات مردمانی که در یک مکان متفاوت زندگی می‌کنند، دسترسی خیلی مستقیم‌تری داشته‌باشید. اگرچه ما در یک دنیای گلوبالیزه (جهانی‌شده) زندگی می‌کنیم، هنوز دستیابی به یک چشم‌انداز جهانی منفرد بسیار بعید می‌باشد. در حالی که با یادگیری زبان تورکی، ساختار منحصر به فرد این زبان، روز به روز شما را شیفته‌تر خواهد ساخت…

نویسنده: جان آنگلیس (برنده جایزه مترجم جوان British Council)

مترجم: محمد رحمانی‌فر