کشورهای همسایه ایران و دیگر کشورهای منطقه در حال ایجاد کریدورهای موازی با ایران‌اند.

مرکز پژوهش‌های مجلس حکومت ایران در گزارش اخیر خود موضوع «همسایه‌ها ایران را دور می‌زنند» را «تهدیدی جدی برای مزیت‌های نسبی ایران» خوانده و اعلام کرد:

«اگر کریدورهای ترانزیتی منطقه‌ای و جهانی را به‌مثابه یک میدان نفتی مشترک میان کشورها بدانیم، می‌توان گفت که کشورهای همسایه و منطقه با ایجاد و فعال‌سازی کریدورهای دیگر، در حال بهره‌برداری از این فرصت و ربودن سهم ایران از این میدان نفتی مشترک‌اند.»

مرکز پژوهش‌های مجلس ایران در گزارش خود به مواردی مثل «توافق‌نامه لاجورد» اشاره کرد‌ه که بدون عبور از ایران، کشورهای افغانستان، ترکمنستان، آزربایجان، گرجستان و ترکیه را به هم وصل می‌کند.

ایجاد مسیر ترانزیتی دریایی با اتصال بندر تورکمن‌باشی در تورکمنستان به بندر باکو در جمهوری آرربایجان و خط‌ آهن باکو به قارص که از تفلیس، پایتخت گرجستان، عبور می‌کند، نیز موارد دیگری‌اند که در این گزارش به آن‌ها اشاره شده است.

علاوه بر این‌ها، از سرمایه‌گذاری چین برای ایجاد کریدور اقتصادی با کشور پاکستان و برنامه‌ریزی ترکیه برای تبدیل شدن به «هاب ترانزیتی» و «کمرنگ‌ کردن نقش ایران» نیز به‌عنوان «تهدید جدی برای مزیت‌های نسبی ایران» در کریدورهای ترانزیتی یاد شده است.

مرکز پژوهش‌های مجلس ایران در گزارش خود، با انتقاد از «نبود توجه لازم به ظرفیت‌های ترانزیتی ایران» تاکید کرده است: «این موضوع علاوه بر درآمدزایی و نقش مهم در اقتصاد، می‌تواند برای کشور ارزش راهبردی داشته باشد؛ چرا که گسترش و تقویت دیپلماسی اقتصادی ایران بین کشورهای جهان و در نتیجه وابستگی بیشتر کشورهای دنیا به همکاری اقتصادی با ایران را سبب خواهد شد و کاهش تحریم‌پذیری اقتصاد ایران را به همراه خواهد داشت.»

بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، با وجود قرار داشتن ایران در مسیرهای ترانزیتی مختلف از جمله «کریدور شمال-جنوب»، «کریدور اقتصادی چین‌-آسیای میانه-آسیای غربی» و همچنین «کریدورهای حمل‌ونقلی میان کشورهای عضو اکو»، به این «ظرفیت فوق‌العاده» توجه لازم و کافی نشده است.

در این گزارش، به‌عنوان نمونه‌هایی برای مورد یادشده به کریدورهای «اسلام‌آباد-تهران-استانبول» و «ایران-عراق-سوریه» اشاره شده است.

مقام‌های حکومت ایران برای استفاده از ظرفیت‌ کریدورهای ترانزیتی برنامه‌ای ندارند و اقدام قابل‌توجهی انجام نمی‌دهند. حکومت ایران تنها در منطقه دست به گسترش ترور و جنگ افروزی می زند.

این در حالی است که در صورت استفاده از ظرفیت‌ کریدورهای ترانزیتی؛ درآمد سالانه ایران از ترانزیت به‌تنهایی بیشتر از یک‌چهارم کل صادرات غیرنفتی می شد.

با در نظر گرفتن درآمد حداقل ۱۰۰ دلاری به‌ازای هر تن بار ترانزیتی، ایران می‌توانست سالیانه بیش از هشت میلیارد دلار از ترانزیت درآمد ارزی داشته باشد.

گوناز تی وی
M.S - ایندیپندنت