در تابستان ۱۴۰۰، دولت وقت ایران؛ حسن روحانی، صادرات گاز ایران به عراق را به دلیل بدهی‌های این کشور کاهش داد.

عادل کریم، وزیر برق عراق، در مصاحبه‌ای با شبکه الاخباریه، گفت که کشورش در سال ۲۰۲۰، یک میلیارد و ۷۰ میلیون دلار به ایران بدهکار شد اما تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران مانع از پرداخت این بدهی به کشور صادرکننده شد.

عراق برای تولید برق موردنیاز خود به گاز ایران وابسته است و کاهش صادرات گاز ایران به عراق در دو سال گذشته این کشور را با چالش‌هایی روبه‌رو کرده است. وزیر برق عراق در این گفت‌وگو، به پیگیری‌های مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق، برای حل بحران یادشده اشاره کرد و گفت: «اگر تلاش او نبود، وضعیت برق عراق بدتر می‌شد.»

عادل کریم در مصاحبه خود تاکید کرد که وضعیت برق عراق در تابستان پیش رو بهتر می‌شود. مقام‌های عراقی پیش‌تر اعلام کرده بودند که با کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس برای واردات گاز به توافق نرسیده‌اند و به همین دلیل کشورشان تا چند سال آینده به گاز ایران نیاز دارد. به گفته آنان هزینه تامین برق از کشورهای حوزه خلیج‌فارس بالا است اما گاز ایران با قیمت قابل‌قبول و مناسب به عراق صادر می‌شود.

علاوه بر به‌صرفه بودن گاز ایران برای عراق، نبود امکان پرداخت بدهی به ایران نیز برای این کشور فرصتی مضاعف فراهم کرده است تا هم به واردات گاز ادامه دهد و هم به بهانه تحریم‌ها، فعلا مجبور نباشد پولی پرداخت کند.

مصطفی الکاظمی روز یکشنبه، ۱۷ آوریل، در نشست شورای وزارت انرژی عراق، از وزارت برق این کشور خواست تیمی را برای رایزنی در خصوص واردات گاز به ایران بفرستد. او نیز به‌صراحت گفت که گاز ایران برای عراق مناسب و به‌صرفه است.

نخست‌وزیر عراق از کارگروهی که قرار است به تهران سفر کنند خواست برای تامین سوخت موردنیاز نیروگاه‌های برق عراق با گاز ایران رایزنی‌های لازم را انجام دهند. تیم عراقی به احتمال زیاد درباره چگونگی پرداخت بدهی‌ها با مقام‌های ایرانی گفت‌وگو خواهد کرد.

وزارت برق عراق اعلام کرد که در صورت تامین سوخت نیروگاه‌ها، این کشور در تابستان تولید مازاد برق هم خواهد داشت. بر اساس این گزارش، صادرات گاز ایران به عراق در ماه‌های گذشته از هشت میلیون مترمکعب در روز به ۲۵ میلیون مترمکعب رسید که به بهبود وضعیت شبکه برق عراق منجر شد.

شرکت ملی گاز ایران در زمستان ۱۳۹۹ اعلام کرد که وزارت برق عراق بابت واردات گاز بیش از پنج میلیارد دلار به ایران بدهکار است که حدود سه میلیارد دلار آن در یک بانک عراقی مسدود و غیرقابل استفاده مانده است.

در تابستان ۱۴۰۰، نیز دولت وقت ایران صادرات گاز ایران به عراق را به دلیل بدهی‌های این کشور کاهش داد و از روزانه ۴۹ میلیون مترمکعب به هشت هشت میلیون مترمکعب رساند. در نتیجه میزان تولید برق در عراق تا پنج هزار و ۵۰۰ مگاوات کم شد. در پی این اقدام، مقام‌های عراقی اعلام کردند که آماده‌اند بدهی‌های ایران را پرداخت کنند.

پاییز ۱۴۰۰ پس‌ از اینکه زمزمه‌هایی مبنی بر پرداخت بدهی‌های ایران شنیده شد، حمید حسینی، عضو هیئت‌مدیره اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق، این خبر را تکذیب کرد و به خبرگزاری ایلنا گفت: «عراق گاه پرداخت‌های کوچکی انجام می‌دهد اما در مقابل، هر روز هم به بدهی این کشور اضافه می‌شود؛ یعنی میزان پرداختی عراق کفاف گاز و برقی که دریافت می‌کند را هم نمی‌دهد.»

رسانه‌های داخلی ایران در اسفند ۱۴۰۰ اعلام کردند که هیئتی بلندپایه از جمله سه وزیر از عراق برای رایزنی درباره افزایش صادرات گاز به ایران سفر می‌کنند. هم‌زمان، احمد موسی، سخنگوی وزارت برق عراق، هم گفت که کشورش خواستار افزایش صادرات گاز ایران تا روزانه ۴۵ میلیون مترمکعب است.

گفت‌وگوی جدید وزیر برق عراق برای افزایش صادرات گاز ایران و بهبود وضعیت نیروگاه‌های این کشور حاکی از آن است که جمهوری اسلامی ایران بدون اینکه چالش دریافت بدهی‌های خود را حل کرده باشد، صادرات گاز به این کشور را افزایش داده است.

گوناز تی وی
M. independent