به گزارش "صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی"، تجمع روز شنبه، تنها یکی از اعتراضات دسته‌جمعی مردم اندریان در سال‌های اخیر است. مردم این منطقه سال‌هاست به فعالیت‌های بی‌ضابطه این معدن معترض هستند.

 

معدن طلای اندریان (آستارکان) در شهرستان «ورزقان» و در ۷۸ کیلومتری شمال تبریز واقع ‌شده است. فعالیت‌های اکتشافی در محدوده معدن طلای اندریان از سال ۱۳۷۲ آغاز شده و در سال ۱۳۹۰ از سوی ایمیدرو (سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران) به شرکت «زرین‌داغ آستارکان» که سرمایه‌گذار آن شخصی اهل روسیه می باشد واگذار شده‌ است. این معدن دارای ۳۰ میلیون تن ذخیره قطعی کانسنگ طلا با عیار پنج درصد است.

 

استفاده این معدن از سیانور در فرایند استخراج و فرآوری کانسنگ طلا و عدم رعایت ضوابط زیست محیطی باعث آلودگی و تخریب گسترده محیط زیست منطقه شده است، درختان گردو و باغات روستاییان خشک شده، آب‌های سطحی و زیرزمینی آلوده و زمین‌های کشاورزی دچار فرسایش شده‌اند. نتیجه آزمایش اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان آذربایجان شرقی نیز نشان می‌دهد میزان آلودگی در روان آب‌های مجاور معدن اندریان ۳۰۰ درصد بیشتر از حد مجاز است.

 

همچنین استفاده بی‌ضابطه از مواد منفجره در فرایند بهره‌برداری از معدن اندریان، بارها باعث ریزش کوه و بسته شدن راه‌ها و حتی سقوط تخته‌سنگ‌ها بر روی خانه‌های مسکونی اهالی روستای اندریان شده‌ است.

 

در سال‌های اخیر اهالی روستای اندریان با برگزاری تجمع‌های اعتراضی و نوشتن نامه‌های متعدد به نهادهای مسئول نسبت به آلایندگی و مشکلات ایجاد شده توسط معدن اندریان اعتراض کرده‌اند. فعالان محیط زیست منطقه و روزنامه‌نگاران استان آذربایجان شرقی نیز با انتشار اخبار و گزارش‌هایی درباره تخلفات معدن اندریان، خواستار اصلاح روند نگران‌کننده بهره‌برداری از این معدن شده‌اند.

 

با این وجود پاسخ نهادهای امنیتی و دولت به اعتراض مردم و فعالان محیط زیست درباره تخلفات معدن اندریان بازداشت، تهدید و پرونده‌سازی بوده است. فروردین ۱۳۹۷ در پی برگزاری تجمع اعتراضی از سوی اهالی روستای اندریان تعدادی از روستاییان به همراه دهیار و اعضای شورای اندریان بازداشت شدند، بین سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹ شرکت زرین‌داغ آستارکان در دو نوبت از «امیر کریم‌زاده»، مدیرمسئول خبرگزاری نصرنیوز و «آیدین تبریزی»، خبرنگار محیط‌زیست این رسانه به اتهام «نشر اکاذیب» و «تشویش اذهان عمومی» شکایت کرد و «احمد بایبوردی» نیز دیگر فعال محیط زیست شناخته شده تبریزی است که بهره‌بردار معدن از او شکایت کرده‌است.

 

واکنش قهرآمیز جمهوری اسلامی به اعتراض مدنی و مسالمت‌آمیز مردم اندریان و فعالان محیط زیست منطقه در حالی صورت می‌گیرد که دیوان محاسبات کشور در تاریخ ۲۸مهر۱۳۹۸، به دلیل عدم انجام تعهدات و پرداخت نشدن حقوق دولتی از سوی بهره‌بردار معدن اندریان، رای به استرداد این معدن به دولت داده است. معدن طلای اندریان در فرایندی غیرشفاف به بهره‌بردار روس واگذار شده، واگذاری بدون مناقصه انجام ‌شده و هیچ آگهی و یا اعلان قبلی برای واگذاری منتشر نشده است. همچنین مفاد قرارداد شرکت زرین‌داغ آستارکان مشخص نیست، این شرکت به شکلی گسترده به محیط زیست منطقه ورزقان و جنگل‌های قاراداغ خسارت زده، تاکنون طرحی برای کوهی از خاک آلوده به سیانور انباشته در معدن ارائه نداده، هیچ مسئولیتی در قبال خشک شدن باغات و تلف شدن دام‌های اهالی منطقه نپذیرفته و در سال ۱۳۹۶ نیز به‌رغم سه بار مخالفت اداره کل محیط‌زیست آذربایجان شرقی، بدون اخذ مجوز آغاز به فعالیت کرده است.

 

با این‌حال به‌رغم گذشت سه سال از زمان صدور رای دیوان محاسبات کشور، نهادهای مسئول اقدامی در جهت خلع‌ید بهره‌بردار روس انجام نداده‌اند.

 

میزان بهره‌برداری از معدن طلای اندریان نیز حتی برای نماینده مجلس از حوزه انتخابیه ورزقان شفاف نیست. «الله‌وردی دهقانی» سال گذشته در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود: «تا به امروز معلوم نیست روزانه یا سالانه چند تن طلا از معدن اندریان استخراج می‌کنند، در واقع اصلا معلوم نیست داخل معدن اندریان چه کار می‌کنند.»

 

به‌رغم اینکه برخی رسانه‌ها از سرمایه‌گذاری ۲۵ میلیون دلاری در معدن طلای اندریان خبر می‌دهند، نه‌تنها این معدن در توسعه اقتصادی منطقه ورزقان تاثیری نداشته که به یکی از پرحاشیه‌ترین معادن آذربایجان تبدیل ‌شده است.

 

بی‌اعتنایی نهادهای مسئول در بازپس‌گیری این معدن از بهره‌بردار روس و همزمان سرکوب مردم و فعالان محیط زیست ورزقانی را باید در دو عامل فساد مالی در دستگاه‌های اجرایی و ملاحظات سیاسی جست‌وجو کرد؛ ملاحظاتی که به نظر می‌رسد بیش از آنکه در راستای منافع مردم باشد به استعمار شباهت دارد. دولت جمهوری اسلامی در حالی ۳۰ میلیون تن کانسنگ طلا را به بهره‌بردار روس معدن اندریان پیش‌کش کرده است که ورزقان جزو فقیرترین مناطق ایران است؛ ۱۱درصد از مردم ورزقان تحت پوشش کمیته امداد هستند، کودکان روستایی این منطقه در کانکس درس می‌خوانند و دانش‌آموزانش برای دسترسی به اینترنت باید بالای کوه بروند.

 

 

 

 

 

گوناز تی وی

E.Y