ابوالفضل عالی، مدیر پایگاه میراث جهانی گنبد سلطانیه در مصاحبه با ایلنا اعلام کرد این مجموعه به دلیل کمبود اعتبارات «با چالش‌ها و مشکلات زیادی روبه‌روست.»

عالی گفت: «یکی از مشکلات بزرگی که با آن روبه رو هستیم آن است که کاشی‌های گنبد که حدود ۱۴ سال پیش مرمت شدند، اکنون در وضعیتی بد و درحال تخریب هستند. بزرگترین معضل ما در گنبد سلطانیه، کاشی کاری خود گنبد است. درواقع کاشی کاری‌هایی که مرمت شده‌اند در حال از بین رفتن هستند. برای تمام گنبد در آن سال‌ها کاشی‌های جدید گذاشته شد اما اکنون در حال پوسته پوسته شدن و ور آمدن هستند.»

او دلیل تخریب کاشی‌هایی که هنوز دو دهه هم عمر آن‌ها نمی‌گذرد را «تعجیل مسئولان وقت برای نصب این کاشی‌ها توسط استاد کار وقت» عنوان کرد و گفت: «در آن زمان مسئولان امر فشار زیادی به استادکار برای اتمام هرچه سریعتر مرمت و نصب کاشی‌ها می‌آوردند چنانکه حتا زمانی برای آزمایش کیفیت کاشی‌ها و مصالح نیز نبود و مسئولان وقت خواستار باز شدن هرچه زودتر داربست‌ها بودند. از این رو نه تنها کاشی‌ها کیفیت خوبی ندارند ضمن آنکه در نحوه اجرا نیز با مشکلاتی روبه رو هستند.»

عالی افزود: «این کاشی‌ها علاوه بر آنکه لعاب پَر شده‌اند، بسیاری از آن‌ها از جای خود هم درآمده‌اند و دچار بیرون زدگی شده‌اند که نگران کننده است. این امر سبب نفوذ رطوبت به بخش داخلی گنبد شده. با وجود آنکه گنبد دو پوسته است اما در زیر گنبد با مشکلات زیادی روبه رو هستیم. از این رو در صورت تامین اعتبارات کار تثبیت و تعویض کاشی‌های گنبد را نیز انجام خواهیم داد. میزان تخریب خیلی زیاد است از این رو باید بتوانیم تصمیم بگیریم که چه کاری باید انجام دهیم. »

مدیر پایگاه میراث جهانی گنبد سلطانیه گفت: «عمری ۱۴ یا ۱۵ساله برای کاشی‌هایی که جدید نصب شده‌اند خیلی کم است و برخی از پایگاه‌ها کاشی‌هایی تولید می‌کنند که بر اساس گفته خودشان می‌تواند چند صد سال عمر کند.»

او در خصوص آسیبی که تخریب کاشی‌های گنبد به این مجموعه میراث جهانی از لحاظ نفوذ رطوبت وارد کرده، گفت: «زیر گنبد مملو از تزیینات است. اکنون رطوبت در زیر گنبد وجود دارد. هرچند آسیب جدی به تمام بخش‌ها وارد نشده اما بخش‌هایی هستند که در گذشته مرمت و بازسازی شده‌اند و اکنون نیز در معرض تخریب قرار دارند. گنبد این مجموعه چالش بزرگی برای حفظ بنا به شمار می‌رود. باید تصمیم اساسی در این خصوص گرفته شود. از این رو هیات راهبردی با حضور اساتید مرمت و معماری و… در این خصوص تشکیل دادیم تا تصمیمی درست اخذ شود. بحث حفظ میراث جهانی در میان است و باید دراین خصوص مشورت دریافت کنیم.»

گنبد سلطانیه بزرگترین گنبد آجری جهان است و در مرکز شهر سلطانیه استان زنجان قرار دارد. این شاهکار معماری، یادگار دوره ایلخانیان بوده و به دستور اولجایتو (سلطان محمد خدابنده) در مدت ۹ سال احداث شده است. این بنا در سال ۱۳۸۴ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

با وجو اینکه این بنا از شهرت جهانی برخوردار است اما وضعیت نابسامان آن در سال‌های گذشته بارها خبرساز شده است و در سایه بی‌توجهی مسئولین میراث فرهنگی ایران در آستانه تخریب قرارگرفته است.

گونازتی‌وی

SH.A