به نوشته وبسایت «اویاقلیق» الهوردی دهقانی با انتقاد از حاکمیت نگاه مستعمره ای در راس هرم مدیریتی و سیاست گذاری شرکت ملی مس ایران به منطقه ورزقان و آزربایجان گفت: «شرکت ملی مس ایران تا امروز نه تنها به تعهدات خود در خصوص انجام سرمایه گذاری های زیربنایی مرتبط با فعالیت های معدنی در منطقه ورزقان و آزربایجان شرقی عمل نکرده بلکه از پرداخت حق و حقوق کلان قانونی خود در این استان و شهرستان نیز استنکاف می کند و این نوع نگاه مستعمره ای به آزربایجان، به هیچ وجه قابل قبول و تحمل نیست.»

 

او با انتقاد از برخی جوسازی ها، اطلاق «قومیتی بودن» پی گیری مطالبات قانونی مردم و مسوولان آزربایجان شرقی و شهرستان ورزقان از شرکت ملی مس ایران از سوی «نمایندگان کرمان و رفسنجان» را غیرقابل قبول و موضوعی انحرافی دانست و گفت: «مردم آزربایجان تنها خواستار رفع تبعیض و توزیع عادلانه درآمدهای مس در ورزقان به نسبت استان کرمان هستند.»

 

دهقانی گفت: «البته طرف حساب مطالبات و پی گیری های ما و مردم شریف ورزقان و آزربایجان، به هیچ عنوان نمایندگان کرمان و رفسنجان که درآمدهای کلان ما در استان آن ها هزینه و خرج می شود نیست و ما اظهارات خلاف منطق ایشان را شایسته پاسخگویی هم نمی دانیم؛ اما بدون تردید، پی گیری این حق و حقوق قانونی از شرکت ملی مس ایران را وظیفه خود می دانیم و به هیچ عنوان از این موضوع نیز کوتاه نخواهیم آمد.»

 

نماینده ورزقان با انتقاد از فرافکنی های مکرر و دنباله دار «سعد محمدی» مدیرعامل شرکت ملی مس ایران در قبال پی گیری های صورت گرفته یک سال اخیر گفت: «مدیرعامل شرکت ملی مس ایران، به جای صداقت و تلاش برای انجام تعهدات قانونی و مصرح خود در قبال منطقه ورزقان و آزربایجان، همواره تلاش می کند تا با ایجاد تفرقه در بین مسوولان استان آزربایجان شرقی، فضای این پی گیری ها را به نفع خود و در راستای عدم پرداخت این حق و حقوق، مدیریت و طراحی کند.»

 

او افزود: «معدن مس سونگون با حجم ذخایر معدنی به میزان ۴ میلیارد تن، به اندازه همه معادن دیگر استان کرمان، دارای ذخایر معدنی است؛ ولی شرکت ملی مس ایران این موضوع را تا امروز و به دلیل فرار از انجام تعهدات قانونی خود و سرمایه گذاری های لازم، اعلام نکرده است تا مبادا مجبور به انجام سرمایه گذاری های زیربنایی برای ایجاد و اجرای طرح ها و پروژه های توسعه ای در شهرستان ورزقان شود.»

 

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس ایران افزود: «متاسفانه طی سال های گذشته نمایندگان و مسوولان استانی به این ظرفیت عظیم و ثروت کلان توجهی نکرده اند و پی گیری های قانونی را نیز انجام نداده اند و این در حالی است که روزانه ۳۳۰ تن کنسانتره مس از استان خارج می شود و در مقابل هیچ هزینه یا سرریز درآمدی مطابق بندها، مواد، تبصره ها و تعهدات قانونی نصیب ورزقان و استان آزربایجان شرقی نمی شود.»

 

دهقانی افزود: «این اتفاقات و بدعهدی ها در حالی همچنان ادامه دارد که در صورت پرداخت حق و حقوق قانونی ورزقان از محل درآمدهای مس سونگون توسط شرکت می مس ایران، این شهرستان در عرض کم تر از پنج سال به لحاظ عمرانی، فرهنگی و زیربنایی، قابلیت تحول و توسعه زیربنایی را دارد و مابقی درآمدها نیز می تواند در دیگر حوزه ها و بخش های زیربنایی استان هزینه شود.»

 

نماینده ورزقان با تاکید بر «ضرورت عزم و اراده عمومی در استان» برای پی گیری مطالبات قانونی ورزقان درراستای پاسخگو کردن مدیران شرکت ملی مس ایران گفت: «ورزقان و آزربایجان، جدای از هم نیستند و تحقق این مطالبات، بی تردید در روند توسعه و عمران و آبادانی کل استان موثر واقع خواهد شد.»

 

او گفت: «قیمت جهانی هر تن مس کاتدی در حال حاضر بالغ بر ۹۵۰۰ دلار است که با کسر ۱۰۰ دلار هزینه های مربوط به ذوب و فرآوری مس، چیزی بالغ بر ۲۰ هزار میلیارد تومان، بدون در نظر گرفتن ارزش ریالی فلزات و مواد نادر موجود در این کنسانتره، ارزش درآمدهای حاصل از معدن مس سونگون است که سالانه از ورزقان به سمت کرمان خارج می شود، بدون این که ریالی در این منطقه هزینه شود.»

 

دهقانی با اعلام این که آزربایجانی ها و ورزقانی ها در پروسه این حجم از درآمدزایی و تولید ثروت، تنها کارگری می کنند، افزود: «البته ما به این کارگری در راستای انجام وظیفه ملی و میهنی خود افتخار هم می کنیم؛ اما آیا نباید بخشی از این ثروت در آزربایجان و ورزقان هزینه و تبدیل به صنایع تبدیلی، تولید اشتغال و برنامه های توسعه ای شود؟»

 

او افزود: «متاسفانه در بخش اشتغال و به کارگیری نیروهای فنی، کارشناسی و متخصص نیز، شرکت ملی مس ایران، هیچ فرصت و بستری برای نیروهای بومی ورزقان و استان قائل نشده و اغلب نیروهای متخصص شاغل در این معدن، از استان های دیگر هستند.»

 

نماینده مردم ورزقان همچنین با اشاره به میزان درآمدهای حاصل از استخراج و اکتشافات معدنی مس سونگون و سهم استان و شهرستان ورزقان از این درآمدها گفت: «به طور میانگین، سالانه بالغ بر یک هزار میلیارد تومان از درآمدهای سهم ورزقان، نه تنها به جای هزینه شدن در این شهر و استان، از منطقه خارج و در دیگر استان ها هزینه می شود؛ بلکه حتی مالیات این درآمدها نیز در استان پرداخت نمی شود و این نهایت ظلم و تبعیض آشکار است.»

 

وی با ابراز تاسف و انتقاد از سکوت برخی از مسوولان و نمایندگان استان آزربایجان شرقی در مقابل این سطح از اجحاف و بدعهدی مدیران شرکت ملی مس ایران افزود: «متاسفانه برخی مسوولان استانی به راحتی و در ازای استخدام فرزندان یا بستگان خود، در برابر این اتفاقات و بدعهدی ها سکوت کرده اند و همراهی چندانی در روند پی گیری های قانونی مطالبات استان ندارند.»

 

دهقانی گفت: «جای تاسف است که عده ای در ازای یکی دو میلیارد کمک و مساعدت نمایشی و محدود و یا برخی استخدام ها، آزربایجان و حق و حقوق آن را به ثمنی بخس معامله می کنند و این دور از انصاف است.»

 

نماینده ورزقان گفت: «شرکت ملی مس ایران مکلف و موظف به پرداخت یک درصد از فروش خود به عنوان عوارض آلایندگی، ۱۵ درصد از حقوق دولتی، مطالبات قانونی از محل تبصره ۶ ماده ۱۴ قانون معادن، موضوع سهم ۱۰ درصدی اکتشاف و استفاده از معادن منطقه، مطالبات ماده ۴۳ قانون برنامه ششم توسعه موضوع سهم یک درصدی از فروش برای جبران ضرر و زیان وارده به زیرساخت های منطقه، سهم ورزقان از محل اعتبارات شرکت ملی مس برای مقابله با بیماری کرونا، واکسیناسیون، کمک های بلاعوض از ۸۵ صدم درصد فروش شرکت برای ورزش، فعالیت های فرهنگی و اجتماعی و مطالبات دیگر است در حالی که هیچ یک از این تعهدات تاکنون اجرایی نشده اند.»

 

دهقانی با انتقاد از تعلل ها و بی توجهی های مدیرعامل شرکت ملی مس ایران به تعهدات قانونی اش در قبال آزربایجان و ورزقان افزود: «این که جناب سعد محمدی همواره تعیین تکلیف این مطالبات را منوط به تصمیم و نظر هیات مدیره این شرکت می کند، موضوعی انحرافی و آدرس غلط دادن است؛ چراکه این مطالبات و تکلیف آن ها را قبلا و فراتر از هیات مدیره، قانون و مصوبات قانونی دولت و مجلس تعیین و مشخص کرده و باید پرداخت شوند.»

 

وی در بخش دیگری از سخنان خود رقم تخمینی و حداقلی مجموع مطالبات و سهم قانونی استان و شهرستان ورزقان از درآمدهای مس سونگون را سالانه بالغ بر یک هزار میلیارد تومان اعلام و تصریح کرد: «متاسفانه جناب سعد محمدی و شرکت ملی مس ایران، در تمام این سال ها، این رقم را بالا کشیده اند و ریالی به این منطقه تخصیص نمی دهند.»

 

دهقانی تاکید کرد لازمه استیفای حقوق مردم آزربایجان و شهرستان ورزقان، اتحاد مسئولان استان است.

 

نماینده ورزقان در خاتمه با اعلام این که «رانت و فساد در شرکت ملی مس ایران موج می زند»، تاکید کرد: «همه مسوولان استانی باید هم راستا و هم کلام با هم تا حصول نتیجه و گرفتن حق و حقوق قانونی و مطالبات استان و مردم شریف ورزقان تلاش کنیم و در این راه از رسانه های استان هم می خواهم در کنار این مطالبه گری قانونی باشند.»

 

گوناز تی وی

SH.A