نقش استثنايي زبان توركي در تشويق پرشور تيراختور

در جاهايي به غير از تبريز، حتي اگر تعداد هواداران تيراختور بيشتر از تيم ميهمان نباشد، ولي باز به نظر مي رسد كه جو استاديوم تحت كنترل طرفداران تيراختور است و هواداران تيم مقابل بيش از آنچه به تشويق تيم خود بپردازند، نظاره گر تشويق تيراختور مي شوند و چنين است كه غلبه تيراختور از روي سكوها آغاز مي شود. جدا از ديگر عوامل كه موجب تمايز در نحوه تشويق تيراختور مي شود، بايد گفت كه در اين ميان، قابليت بي نظير و توانايي منحصر به فرد زبان توركي، جهت خلق شعارهاي حماسي و پرشور كه در ادبيات از آنها به عنوان رجز ياد مي شود، ابزار غير قابل انكار هواداران تيراختور است، وگرنه هياهوهاي ايجاد شده در استاديوم‌ها، در صورت كميت‌هاي برابر، در كيفيت نبايد فرقي با هم داشته باشند.

سكون در ميان اكثر كلمات، و عدم وجود كسره بعد از اسامي، باعث مي شود شعارها هيجان انگيزتر و حماسي‌تر شوند. البته موقعي كه هواداران با اسامي بازيكنان را تشويق مي كنند به دليل تاثير از رسميت زبان فارسي، ميان نامها و القاب يك كسر هم اضافه مي كنند و احتمالا اگر بدانند كه اين كسره موجب تلطيف مي گردد، شايد از اين بعد بعد از اسم و شهرت سكون بكنند يا لقب را طبق قاعده زبان توركي پيش از اسم بگويند.

اما اكثر شعارهايي كه توسط هواداران تيراختور سر داده مي شود به خاطر ماهيت زبان توركي هجايي؛ و در نهايت انرژي بخش و حماسي است و بازيكن هم حتي اگر تورك نباشد و يا متوجه مفهوم شعارها نباشد، روحيه و انگيزه پيدا مي كند. مثلا اين شعارها را در نظر بگيريد:

- تيراختورو ائل ايستر، شرفلي ميللت ايستر

- آزربايجان وار اولسون، ايسته‌ميه‌ن كور اولسون

- آزربايجان يوردوموز، تيراختور بوز قوردوموز

- يئل ياتار، توفان ياتار، ياتماز تيراختور بايراغي

- ياشاسين… آزربايجان

- امير پاشا، چوخ ياشا

در بازي اخير تيراختور 2-0 فولاد اهواز، شعار “يئل ياتار توفان ياتار” با سبك جديد، و آهنگ حماسي‌تري گفته مي شد و البته بند ديگري نيز مي گفتند كه براي تماشاگران نلويزيوني مفهوم نبود. تشويق ممتد هواداران طوري بود كه بارها دروازه بان حريف توپ را مستقيما به بيرون ميدان مي انداخت. در ويدئويي كه در اينترنت منتشر شده، اين شعار كه از مراسم مذهبي شاخسئي محرم، الگو گرفته، در دسته‌‌هاي مجاور هم، چنين ادا مي شود:

 تشويق حماسي هواداران تيراختور؛

يئل ياتار، توفان ياتار، ياتماز تيراختور بايراغي (2)

گول سولار، سونبول سولار، اؤلمز بيزيم غئيرتلي تيم؛

بيز تيراختور عاشيقي، توركلر كيمي غئيرتلي كيم؟

چنين نحوه جذابي براي تشويق، گويا باعث شده كه طرفداران خسته نشوند، و بارها آن را تكرار كنند. به نظر مي رسد، در هفته‌هاي پاياني و حساس ليگ، چنين خلاقيتهايي به خوبي به كمك تيراختور مي آيد، و در روز بازي با فولاد هم تمرين خوبي براي تماشاگران حاضر در استاديوم، و آموزش خوبي هم براي آنهايي بوده كه به دليل تساوي با فجر شيراز اين بار به استاديوم نيامده بودند! هفته قبل و در بازي با فجر سپاسي شيراز ديديم، در صورتي كه در تشويق هماهنگي كافي وجود نداشته باشد، لبريز شدن جمعيت،

صرفا به درد نمايش تبليغاتي براي داشتن عنوان پرطرفدارترين و محبوبترين تيم مي خورد و اين موجب افسوس مي شود كه چرا برآيند شعارهاي مختلف در استاديوم به جاي هم افزايي، گاهي فقط توليد هياهو مي كند. حال فرض كنيد كه در استاديومي كه لبريز از جمعيت است، سبك جديد فوق با هماهنگي به اجرا درآيد؛ به نظر ميرسد در چنان جوي، بهترين و با تجربه‌ترين بازيكنان رقيب هم، عملكردشان تحت تاثير قرار بگيرد.

آیدین کسائی

http://www.youtube.com/watch?v=NEU3R9ieyhc&feature=player_embedded#at=30

b.o