اگر دریاچه اورمیه خشك شود، قیامتی برپا می شود

 

كارشناسان معتقدند در صورت نابودی دریاچه اورمیه نه تنها استان های حاشیه دریاچه اورمیه از قبیل آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، كردستان گرفتار طوفان های نمك خواهند شد، بلكه استان هایی كه در مركز كشور قرار گرفته اند از آسیب ها و عوارض ناشی از گرد و غبار نمك در امان نخواهند بود.

  

بر اساس برآوردهای كارشناسی، با خشك شدن دریاچه اورمیه میلیاردها تن نمك در پهنه ای به وسعت پنج هزار كیلومتر مربع بر جای خواهند ماند كه با تابش خورشید بلورهای نمك از هم جدا شده و با جریان باد در هوا منتشر و تمام شهرها، روستاها، مزارع و باغات، مراتع و جنگل ها را در بر خواهد گرفت.

 

در صورت بروز چنین وضعیتی نه تنها گیاهان، جانوران از بین خواهند رفت بلكه تنفس برای انسان ها نیز غیر ممكن شده و به طور كلی زندگی از بین خواهد رفت.

 

نماینده ولی فقیه و امام جمعه اورمیه در این باره گفت: اگر دریاچه اورمیه خشك شود، قیامتی برپا می شود كه در آن همه چیز و همه كس از بین خواهد رفت.

 

حجت الاسلام غلامرضا حسنی با تاكید بر پیشگیری از این فاجعه بزرگ از دولت و مجلس و مسوولین كشوری و استانی خواست قبل از اینكه فاجعه فرا رسد، باید با راهكار های عملی و قابل اجرا جلو آن گرفته شود در غیر این صورت باید همگان منتظر رسیدن فاجعه باشیم.

 

معاون عمرانی استاندار آذربایجان غربی نیز گفت: فاجعه خشك شدن دریاچه اورمیه باید جدی گرفته شود، جای تاخیر و تعلل نیست زیرا خشك شدن دریاچه اورمیه به معنی نابودی زندگی است.

 

سید جواد محمودی افزود: برای خروج دریاچه اورمیه از این بحران زیست محیطی، مسوولان اجرایی استان های واقع در حوضه آبریز دریاچه اورمیه باید با عزم جدی و مدیریت فرابخشی و هماهنگ با یكدیگر نسبت به اجرای پروژه های ستاد ملی مدیریت دریاچه اورمیه عمل كنند.

 

وی گفت: عملیات اجرایی در این حوضه از روند كندی برخوردار است و علت اساسی كندی كار این است كه عده ای هنوز بحران دریاچه اورمیه را باور نكرده اند.

 

معاون عمرانی استاندار آذربایجان غربی با عنوان اینكه بحران دریاچه اورمیه كاملا جدی است، اظهار كرد: همه امكانات و ظرفیت های موجود در كشور باید برای حل این بحران بسیج شوند و سه استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و كردستان در این میان نقش مهمتری دارند.

 

وی گفت: طی جلسات مستمر استانی شورای منطقه ای مدیریت دریاچه اورمیه طرح های مهم و بزرگی را با اعتبارات كلان در نظر گرفته كه باید هر چه سریع تر و بدون فوت وقت عملیاتی شوند.

 

به گفته محمودی، انتقال آب از حوضه های مجاور به دریاچه اورمیه، اجرای طرح های آبیاری تحت فشار و قطره ای با هدف صرفه جویی در مصرف آب كشاورزی، تامین و رهاسازی حق آبه دریاچه اورمیه و بارور سازی ابرها از طرح هایی است كه در شورای منطقه ای مدیریت دریاچه اورمیه مصوب شده ولی متاسفانه طرح ها از سرعت مناسبی برخوردار نیستند.

 

وی اضافه كرد: برای تكمیل مطالعات بارورسازی ابرها از محل اعتبارات استانی 30 میلیارد ریال برای خرید تجهیزات ایستگاه های زمینی اختصاص یافته كه به زودی كارهای مطالعاتی این طرح به پایان می رسد.

 

محمودی در ارتباط با طرح های صرفه جویی در آب كشاورزی یاد آور شد: تا پایان سال 89 نزدیك به 28 هزار هكتار از اراضی كشاورزی و باغات استان به سیستم آبیاری تحت فشار مجهز شده بودند كه امسال نیز این طرح در 17 هزار هكتار اجرا شد و در سال آینده در 54 هزار هكتار دیگر اجرا می شود.

 

رئیس سازمان جهادكشاورزی آذربایجان غربی گفت: بر اساس مصوبات اولین جلسه كارگروه مدیریت پایدار منابع آب كشاورزی تا پایان امسال تحویل حجمی آب به كشاورزان و نیز قانون تعیین تكلیف چاه های غیر مجاز در حوضه آبریز دریاچه اورمیه بایستی عملیاتی شود .

 

محمدرضا اصغری افزود: امسال در 20 هزار هكتار از اراضی حوضه آبریز دریاچه اورمیه طرح های آبیاری تحت فشار آغاز شده كه با اتمام این طرح نزدیك به 85 میلیون مترمكعب در مصرف آب كشاورزی صرفه جویی خواهد شد .

 

مدیر آب و خاك جهاد كشاورزی آذربایجان غربی نیز گفت: دشت زرینه در میاندوآب با 60 هزار هكتار وسعت یكی از بزرگترین شبكه های زراعی استان است كه اجرای طرح تحویل حجمی آب در این منطقه از اهمیت ویژه ای برخوردار است .

 

فیض الله شمس افزود: بررسی های میدانی برای نحوه اجرای طرح و مكانهای نصب تاسیسات اندازه گیری و تحویل آب بصورت حجمی توسط كارشناسان انجام شده و برای ترمیم و بازسازی امكانات موجود مبلغ 750 میلیون ریال مورد نیاز است .

 

وی اضافه كرد: با مشاركت واحد ترویج جهاد كشاورزی استان علاوه بر تشكیل تعاونی های آببران آموزش های لازم به زارعین نیز ارائه خواهد شد.

 

مدیركل منابع طبیعی و آبخیز داری آذربایجان غربی گفت: در حوضه دریاچه اورمیه 12 طرح ملی و 16 طرح استانی آبخیزداری در حال اجراست كه برای ساخت و تكمیل آنها 38 میلیارد ریال تخصیص یافته است.

 

علی پیرمرادی اظهار كرد: این طرح ها در شهرستان های اورمیه ، سلماس، نقده و مهاباد اجرا می شود كه 18 هزار هكتار از حوضه های آبریز را شامل می شود.

 

مدیر كل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی نیز در حاشیه نشست كارگروه توسعه منابع آب و كشاورزی كه در اورمیه برگزار شده بود، در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اعلام كرد: دو میلیون هكتار از اراضی حوضه دریاچه اورمیه در آذربایجان شرقی قرار دارد كه برای اصلاح و بهینه سازی نظام آبیاری در این حوضه مطالعات منسجمی آغاز شده است.

 

رستم صادقی افزود: از 80 میلیارد ریال اعتبار منابع طبیعی آذربایجان شرقی بیش از 45 میلیارد ریال آن اختصاص به طرح های آبخیز داری دارد كه در جهت حل بحران دریاچه اورمیه هرینه شده است.

 

صادقی گفت: شناسایی توجیهی در مساحت دو میلیون و 380 هزار هكتار در 11 مورد مطالعه نیز در استان انجام شده است و شناسایی توجیهی مربوط به حوزه سد ‹عمارت› نیز در دست اجراست.

 

كارشناس شركت آب منطقه ای آذربایجان غربی نیز در این مورد گفت: بارور سازی ابرها بیش از 70 درصد پیشرفت فیزیكی دارد و برای تكمیل این مطالعات نیاز به 47 میلیارد ریال اعتبار است.

 

علی درستی افزود:در صورت انجام عملیات لایروبی در استان و در حوض های رودخانه های گدارو مهاباد چای می توانیم گامهای خوبی در جلوگیری از هدر رفت آب برداریم و برای تحقق این كار 30 میلیارد ریال اعتبار پیشنهاد شده است.

 

وی گفت: برای لایروبی زرینه رود و سیمینه رود نیز 20 میلیارد ریال اعتبار لازم است كه با انجام عملیات لایروبی در این چهار رودخانه می توان از هدررفت 100 میلیون متر مكعب آب جلوگیری و به دریاچه اورمیه هدایت كرد.

 

نماینده شركت آب منطقه ای استان كردستان نیز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: یكهزار و 600 حلقه چاه مجاز در این استان وجود دارد و امسال 710 چاه نیمه عمیق نیز در استان شناسایی شده است.

 

علی خالق پناه افزود: در راستای شناسایی چاههای غیر مجاز در استان كردستان نیز 59 حلقه چاه غیر مجاز شناسایی و پر شده است.

 

وی اظهار كرد: در عملیات شناسایی، 160 حلقه از چاههایی كه دارای پروانه بوده ولی برداشت مازاد داشته اند نیز شناسایی و از برداشت مازاد آنان جلوگیری شده است.

 

خالق پناه ادامه داد: طی این فرآیند چهارمیلیون متر مكعب آب در چرخه باقی مانده و به تدریج به سوی دریاچه هدایت خواهد شد.

 

وی اظهار كرد: استان كردستان در زمینه هدایت آبهای سطحی به سوی دریاچه بیشترین سهم را داشته است و در دراز مدت سالانه یك میلیاردو 300 میلیون متر مكعب آب را به سمت دریاچه هدایت كرده است.

 

این كارشناس افزود: به علت دوری مسافت رودها با دریاچه ممكن است در مسیر رسیدن به دریاچه مورد تعرض واقع شده و مانع رسیدن كامل آب به دریاچه اورمیه شوند.

 

وی گفت: پتانسیل سالیانه كردستان در تولید آب یكهزار و 585 ملیون متر مكعب است كه تعهد كردستان یك میلیارد متر مكعب برای رها سازی به سوی دریاچه اورمیه است .

 

خالق پناه افزود: 220 میلیون متر مكعب از آبهای سطحی شناسنامه ای در استان برداشت می شود و عملا 60 میلیون مترمكعب آن مورد استفاده قرار می گیرد.

 

مدیر كل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفت: سطح آب دریاچه اورمیه هم اكنون 1271 متر از سطح آبهای آزاد است كه در پی بارشهای امسال هشت سانتیمتر افزایش یافته است كه این میزان یك روند طبیعی را شامل می شود.

 

حسن عباسنژاد افزود: اصلاح سیستم آبیاری در سه استان كشور، تشكیل شورای منطقه ای مدیریت بحران دریاچه و طرح خطوط انتقال آب با پیشرفت فیزیكی 30 درصدی در حوضه آبریز از اقدامات در حال اجرا برای احیای دریاچه اورمیه است.

 

دریاچهٔ اورمیه، بزرگ‌ترین دریاچهٔ داخلی ایران و دومین دریاچهٔ آب‌شور دنیا است كه آب مورد نیاز آن به طور عمده از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، گدار، باراندوز، شهرچای، نازلو چای و زولاچای تغذیه می‌شود.

 

این حوضه با داشتن دشت‌هایی مانند دشت تبریز، اورمیه، مراغه، مهاباد، میاندوآب، نقده، سلماس، پیرانشهر، آذرشهر و اشنویه، یكی از كانون‌های ارزشمند فعالیت كشاورزی و دامداری در ایران اسلامی است.

 

پارك ملی دریاچه اورمیه پس از مرداب انزلی، از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران به‌شمار می‌رود.

 

این دریاچه دارای 102 جزیره‌ است كه همهٔ آن‌ها از سوی سازمان یونسكو به عنوان اندوختهٔ طبیعی جهان به ثبت رسیده‌اند. جزیرهٔ اِشك، زیستگاه پرندگان زیبای كوچك، از جمله مرغ آتش و تنچه و همچنین تعدادی گوزن زرد ایرانی و گوسفند وحشی (قوچ و میش) در آن زندگی می كنند.

 

طاهره نویدارین- ایرنا

b.o