گزارشي از وال استریت جورنال/ حماس از سوریه بیرون مي رود

جاشووا  میتنیک

بر اثر فشار ترکیه و قطر، حماس دستور خروج همه نیروهایش از مقرشان در دمشق را تا هفته آینده صادر کرد. این دو کشور منطقه تلاش مي کنند بشار اسد را به دلیل سرکوب اعتراضات هشت ماهه در این کشور، منزوي کنند.

گروه هاي اسلامگرا با توجه به اتفاقات اخیر در این کشور به گونه اي راه خود را از  اسد جدا مي کنند.سوریه از دهه نود که حماس مجبور به ترک خاک اردن شد، میزبان این گروه بوده است.

رفتن از سوریه همچنین باعث دور شدن حماس از ایران مي شود که خود متحد بشار اسد است و به گروه هاي نظامي فلسطیني کمک مالي ونظامي مي کند. در ماه هاي اخیر، ایران به حماس اصرار کرده است که پایگاه هایشان را در سوریه ترک نکنند.

حماس مقرجدیدي در مصر ایجاد مي کند و قطر جاي آن را درسوریه مي گیرد. در عین حال رهبر حماس، خالد مشعل، قرار است با عبدالله دوم، پادشاه اردن ملاقات کند تا درباره بالابردن سطح حضور حماس در این کشور، تبادل نظر کنند.

میر جاودانفر، کارشناس ایران در اسرائیل این اقدام حماس را "یک عقب نشیني استراتژیک براي ایران" توصیف کرد؛او معتقد است تغییر مکان حماس از سوریه به مصر نشاندهنده تغییر رفتار حماس و کاهش توانایي ایران براي تهدید اسرائیل خواهد بود.

مقامات حماس ماه ها در بحران سوریه تلاش کردند تا چهره اي بي طرف داشته باشند. اما رویکرد جدید حماس به سمت مصر و اردن، نیروهاي حماس را براي تسریع در خروجشان از این کشور جسور تر کرده است و برخي از اعضاي این گروه به آن "خروج نرم" مي گویند.

مقامات امنیتي حماس گفته اند که نود درصد کارکنان شان در شهر هاي اطراف پخش مي شوند و حضور جدي در دمشق نخواهند داشت.

در ماه هاي اخیر حماس از سرمایه گذاري در سوریه دست برداشته است که این شامل سرمایه گذاري هاي تجاري، مسکن و پس انداز هاي بانکي مي شود.

بعد از تصمیم کشور هاي متحد عرب مبني بر تحریم سوریه، رهبران حماس مورد خشم ترکیه و قطر قرار گرفتند. یکي از مقامات حماس که بتازگي از دمشق به غزه بازگردانده شده است، مي گوید:« قطر و ترکیه  به ما گفته اند که فورا از سوریه برویم. آنها گفتند :" خجالت نمي کشید؟ دیگر بس است. باید از دمشق بیرون بروید"»

درعین حال  ده ها جسد در خیابان هاي حمص افتاده است و این نشان مي دهد که خونریزي ها افزایش پیداکرده است.

روز دوشنبه بیش از 50 نفر کشته شدند اما خبر آن در ارتباط با حمله فرقه علویان به سني ها اعلام شد. پیدا شدن اجساد در حمص در حالي صورت گرفت که آمریکا روز سه شنبه از حکومت اسد خواسته بود به سرکوب تظاهرات ضد دولتي پایان بدهد. هیلاري کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا با چهره هاي اپوزیسیون در ژنو دیدار کرد و آمریکا اعلام کرد که سفیرش را به سوریه باز مي گرداند.

مارک تونر، سخنگوي وزارت امورخارجه آمریکا گفت که رابرت فورد به سوریه باز مي گردد تا به کارش ادامه بدهد و پیام آمریکا را مستقیما به مردم سوریه برساند؛ گزارش هاي واقعي از وضعیت بدست بیاورد و با جامعه سوري در ارتباط باشد تا بتواند راه حل صلح آمیزي براي پایان دادن به این خونریزي ها پیدا کند.

انتقاد هاي سوریه از نحوه برخورد دولت همسایه، روز به روز شدید تر مي شود. رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه از آقاي اسد خواسته است کناره گیري کند. در همین حال قطر تلاش مي کند تا اتحادیه عرب را متقاعد کند سوریه را تنبیه کند. در حالي که ترکیه براي پایان دادن به مسدود کردن راه هاي به غزه توسط اسرائیل، لابي مي کند، قطر نیز به آنها کمک مالي مي کند.

مقامات حماس در این خصوص اظهار نظر نکرده اند. یکي از مقامات حماس، صالح العروري،ضمن تکذیب خبر خروج از سوریه به روزنامه هاآرتص گفت که رابطه حماس و دولت سوریه "عالي " است.

کارشناسان عرب این تصمیم حماس را با تبادل زندانیان در اسرائیل مرتبط مي دانند؛ در نشستي که در ماه نوامبر برگزار شد، محمود عباس اعلام کرد که مي خواهد قبل از خروج حماس از سوریه، با کشور مصر اعتمادسازي کند.

حماس به گفته کارشناسان بعد از سقوط حسني مبارک و اشغال اکثر کرسي های مجلس توسط اخوان المسلمین ،در مصر مورد استقبال قرار مي گیرد.

بعلاوه حضور حماس در دمشق، این سازمان را باریشه هایش در فلسطین در تضاد قرار مي دهد، همینطور با گروه هاي اسلامگرا در سوریه مثل شاخه اخوان المسلمین که یکي از گروه هاي پیشرو در مخالفت با حکومت اسد هستند.

روحانیون طرفدار حماس هم در مسجد غزه سخنراني مي کنند، دائما از کشته شدن بیش از 4 هزار نفر در جریان اعتراضات در سوریه شکایت دارند و سقوط حکومت را پیش بیني کرده اند.

زماني که زندانیان تازه آزاد شده حماس در ماه نوامبر وارد سوریه شدند، بیش از دولت از مردم سوریه تشکر کردند. مخمر ابوسدا، استاد علوم سیاسي داشنگاه الازهر، مي گوید: "این نشان مي دهد که حماس ناراضي است. به نظر مي رسد که حماس به علت اینکه مقر خود را در سوریه حفظ کرده، در وضعیت خیلي بدي قرار گرفته است."

گرشون بسکین، فعال صلح اسرائیلي که در جریان آزاد کردن گیلاد شالیت، با حماس مذاکره مي کرد مي گوید: "خالد مشعل، رهبر حماس بارها به مصر سفر کرده و معاونش، موسي ابو مرزوق، قرار است در راس هیاتي به مصر برود."

وال استریت  ژورنال، 7 دسامبر

روز