روزنامه مليت تركيه در جواب به بقايي: مولانا تورك است

خبرگزاری دولت ایران (ایرنا) مبنی بر اینکه حمید بقایی معاون ریس جمهور ایران درسخنرانی خود در جشنواره ی فرهنگی ایران که هفته گذشته در استانبول برگزار شد مولانا را اند یشمند بزرگ ایرانی معرفی کرده بود ولی اکثر رسانه های ترکیه به جای اندیشمند ایرانی  از قول حمید بقایی جمله اندیشمند ترک را درج کرده اند باعث به وجود امدن بحث های زیادی شده است.

 ایران  ترکیه  را به مصادره کردن مولانایی محکوم میکند میکند که به ادعای ایران تمام شعرهایش فارسی هستند.

 در مقابل این ادعا  محققان و مولانا شناسان ترکیه با بیان اینکه در ترک بودن مولانا هیچ شبهه ای نمی تواند وجود داشته باشد چرا که خود مولانا ۸۰۰ سال پیش  در یکی از رباعیاتش  جمله معروف  به مضموم (( اگرچه من شعرهایم را به فارسی گفته ام ولی اصالت من ترک است)) به کار برده است.

 بدون شک مولانا ترک است

 دکتر نوری شیمشکلر رییس پژوهشکده مولانا شناسی دانشگاه سلجوک با بیان اینکه تمام جرو بحث ها در مورد ترکیه ای یا ایرانی بودن مولانا بی مورد می باشد چرا که اکنون دیگر مولانا برای ایران یا ترکیه نمی باشد بلکه مولانا ارزش و وجهه ای جهانی دارد. در طول صدها سال اینگونه بحث ها به وجود نیامده بود بلکه در ۴۰-۵۰ سال اخیر به وجود امده است. وی دلیل فارسی شعر گفتن مولانا را اینطور بیان میکند که زبان فارسی در ان دوران به عنوان زبان ادبی استفاده میشد ولی مولانا شعرهای ترکی نیز اگرچه تعدادشان کم باشد دارد.

 دکتر نوری شیمشکلر با بیان اینکه باتوجه به گفته ی خود مولانا دریکی از رباعیاتش که در ایران هم به چاپ رسیده درترک بودن وی هیچ شک وشبهه ای وجود ندارد بلکه بحث ما سر این است که مولانا را به عنوان یک چهره ی ملی اعلام نکنیم چرا که دیگر در ۱۵۰-۱۰۰ سال اخیر مولانا تبدیل به چهره ی جهانی شده است و ادعای ایران در موردمولانا به خاطر این است که در سالهای اخیر وی به عنوان یک متفکر در جهان شناخته شده است و ایران می خواهد این افتخار را به کشور خود نسبت دهد و دلیل ادعای خود را شعر های فارسی مولانا اعلام می کند این در حالی است که شاعرهای بزرگ زیادی مانند فضولی و شهریار درایران بوده اند که به زبان ترکی شعر گفته اند که در این صورت هم باید انها را دارای ملیت غیر ایرانی معرفی کنیم .گفتن ملیت یک شاعر از روی زبان  شعرش کار اشتباهی می باشد همانطور که امروزه از زبان انگلیسی به عنوان زبان مشترک علمی در دنیا استفاده میشود در قرن ۱۳ نیز زبان فارسی به عنوان زبان ادبی مشترک در ایران و منطقه استفاده میشد.

وی گفت به جای بحث بر سر ملیت مولانا بهتر است از چگونگی انسانگونه زیستن وی بهره ببریم.

 مولانا را ترک میشناسم

 پروفسور دکتر  کارا اسماعیل اوغلو ((معاون ریس دانشگاه کرک کاله و رییس هییت مدیره انجمن مولانا شناسی ))؛  برای ایرانی نشان دادن مولانا تلاشهای زیادی می کنند و این بحث ها سالهای متمادی است که ادامه دارد درحالی که مردم انادولی از مولانا بهره برده اند .

در کشورهای شرقی چون از اول زادگاه ترکها بوده ممکن است چنین ادعاهای وجودداشته باشد چون  از لحاظ نژادی ترک هستند ولی اطلاعات تاریخی نمی تواند شواهد روشنی از نژادهابه ما بدهد بنابراین این بحث ها را زیاد مهم نمی دانیم ، این ارزش مولانا است که در طول تاریخ هیچ شبهه ای نخواهد داشت و به خاطر این ارزش مولاناست که دیگر ملت ها نیز ارزوی داشتن او را دارند در نهایت شاعر های زیادی مثل مولانا  بوده اند که به فارسی شعر گفته اند . فارسی به عنوان یک زبان خارجی در بین ترکها بوده و اثرهای زیادی هم به فارسی در طول قرنها بوده است اما با وجود اتحاد فرهنگی با انها مولانا را از ترکها می دانیم

عمولانا ترک استع

پروفسور دکتر یاکیت اسماعیل

مدیر گروه فلسفه اسلامی دانشکده فلسفه و دین دانشگاه سلیمان دمیرل:

 در چند مورد از مقاله هایم ترک کاشغری بودن مولانا را نوشته بودم .مولانا ترک است و با خانواده اش هم با گویش هاکانی که یکی از گویش های اسیای مرکزی است صحبت می کند این همان گویش محمود کاشغری و احمد یسوی است.

 همچنین یکی از دلایل مهم ترک بودن مولانا پسرش سلطان ولد می باشد. مولانا پس از اینکه خانواده اش به کارامان امدند به دنیا امده است

 با اینکه در انادولی همه با لهجه انادولی حرف میزدند ولی مولانا در خانه شان به لهجه هاکانی شعر میگفت

 اصل و ذات من ترک است

تقریبا در همه ی نسخه ها ی خطی مولانا این رباعی امده است که:

 من را به عنوان یک خارجی نشناسید من هم از ایل و تبار شما هستم

 -- در خاک شما دنبال وطن خود هستم

 هر چقدر هم مثل یک دشمن دیده شوم ولی دشمن نیستم

 هر چقدر به زبان فارسی شعر بگویم باز اصل من ترک است