غربت شهریار در دانشگاه تبریز - تجلی «حیدربابایه سلام» در دانشگاه میشیگان آمریکا

طی پایان نامه ای کلیه آثار مکتوب در مورد شعر و شخصیت استاد شهریار -شامل کتاب، نقدادبی و مقالات منشر شده تا سال 87- مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه آذربایجان شرقی، «علیرضا نایبی» دانشجوی هشترودی دانشگاه تربیت مدرس تهران، در پایان نامه دوره کارشناسی ارشد خود، با عنوان «نقد و تحلیل کلیه آثار نوشته شده در مورد شهریار» به ارزیابی و بررسی آثار مکتوب منتشر شده در حوزه «شهریارپژوهی» پرداخته است.

به گفته نایبی «دکتر غلامحسین غلامحسین زاده»، رئیس انجمن علمی استادان زبان و ادبیات ایران و «دکتر ابوالقاسم رادفر» رئیس پژوهشکده ادبیات پژوهشگاه علوم انسانی، نظارت، راهنمایی و مشاوره این تحقیق ادبی را بر عهده داشته اند.

علیرضا نایبی که بیش از هزار اثر مکتوب درباره شعر و اندیشه استاد شهریار را مورد مطالعه قرار داده است؛ با انتقاد از کم کاری در حوزه نقد و بررسی شعر و جایگاه ادبی استاد شهریار گفت: متاسفانه علی رغم محبوبیت و شیوایی شعر استاد شهریار، حوزه نقد و تحلیل علمی و ادبی آثار این شاعر مورد غفلت قرار گرفته است.

او، پایان نامه های دانشجویی را مهمترین مرجع تحقیقاتی خود خواند و با تاکید بر توجه بیشتر اساتید و دانشجویان دانشگاه تبریز بر شعر و تفکر استاد شهریار گفت: دانشگاه تبریز به عنوان دانشگاه شهری که همواره با «استادشهریار» شناخته می شود؛ در طول سالیان دراز هیچ اقدام موثری برای بررسی و شناساندن ابعاد مختلف شعر و شخصیت استاد شهریار انجام نداده است. این در صورتی که این دانشگاه باید پیشروتر از سایر دانشگاه ها و نهادهای فرهنگی کشور در این حوزه، ایفای نقش کند.

این محقق هشترودی تصریح کرد: تنها اقدام علمی و تحلیلی که این دانشگاه در نیم قرن اخیر برای استاد شهریار انجام داده است؛ پایان نامه دوره کارشناسی یک دانشجو در سال 1334 با محتوای نقد شعر شهریار بوده است که سال هاست در گوشه ای از قفسه های دانشکده ادبیات این دانشگاه مغفول مانده است.

نایبی با بیان این که این دانشکده هیچ مساعدتی برای به ثمر نشستن این تحقیق جامع نداشته است؛ افزود:  متاسفانه مسئولان دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز از در اختیار قرار دادن امانتی همین یک پایان نیز دریغ کردند؛ به طوری که فقط اجازه مطالعه چند ساعته در محل کتابخانه دانشکده داده شد که این امر با توجه به لزوم مطالعه کامل و مقایسه پایان نامه با منابع زیادی که امکان حمل آن فراهم نبود، سودی نداشت. این در صورتی است که دانشگاه ها و کتابخانه های معتبر سایر شهرهای کشور کمک شایانی برای به ثمر نشستن این پایان نامه کردند.

این محقق ادبی از انتشار پایان نامه خود در قالب کتاب در آینده ای نزدیک خبر داد و گفت: با افزودن برخی از مطالب دیگر در رابطه زندگی و شخصیت استاد شهریار-که امکان درج آن در قالب پایان نامه دانشگاهی وجود نداشت- درصدد انتشار کتابی با عنوان «فرهنگ شهریارپژوهی» هستم که البته ناشر آن هنوز مشخص نشده است.

او سریال شهریار را یکی از مطالب مرتبط با حوزه تحقیق خواند که امکان طرح آن در پایان نامه دانشگاهی نبود.

نایبی خاطرنشان کرد: مهمترین ضعف این سریال معرفی مغلوط شخصیت استاد و خویشاوندان و نزدیکان وی بود؛ به طوری که در برخی موارد نه تنها تکریم چهره شهریار را در بر نداشت بلکه  باعث خدشه دارد شدن چهره ادبی استاد می شد.

او با اشاره به جایگاه شعر و شخصیت ادبی استاد شهریار گفت: شهریار جزء معدود شاعرانی است در زمان حیات نیز بسیار شناخته شده بوده و دارای اعتبار ادبی و فرهنگی کم نظیر بوده است.

به گفته نایبی پایان نامه سال 1334 دانشجوی دوره کارشناسی دانشگاه تبریز در زمانی تحقیق شده است که شهریار 49 ساله بوده و این، موید جایگاه کمک نظیر علمی و ادبی این شاعر در زمان حیات خود بوده است.

این محقق ادبی، منظومه «حیدربابایه سلام» را برجسته ترین اثر ادبیات فولکور (ادبیات شفاهی) جهان خواند و گفت: هم اکنون این اثر کم نظیر در دانشگاه میشیگان آمریکا به زبان اصلی تدریس می شود و کل منظومه با صدای خود استاد در سایت رسمی این دانشگاه هم قرار دارد که این مطلب، نشان دهنده اعتبار و شهرت جهانی استادشهریار است.

نایبی افزود: در حوزه تحقیق و تحلیل نیز هم اکنون در کشورهای ترکیه و جمهوری آذربایجان آثار قابل توجهی منتشر شده است.

گفتنی است «علیرضا نایبی» متولد بهمن ماه 1361 است. نایبی در سال 80 در رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت معلم علامه طباطبایی تبریز پذیرفته شد. او دوره کارشناسی ارشد را نیز در دانشگاه تربیت مدرس تهران به سر برده است. پایان نامه نایبی با نام «نقد و تحلیل کلیه آثار نوشته شده در مورد شهریار» در بهمن ماه سال جاری، در دانشکده ادبیات دانشگاه تربیت مدرس تهران ارائه و دفاع خواهد شد.