اورمیه " پاریس کوچک " در وب سایتهای اروپایی

در شمال غربی ایران ، شهری وجود دارد که خیلی ها آن را پاریس کوچک می خوانند با مردمانی مهربان و اهل مدارا : ” ارومیه”

ارومیه ، که قدمت آن به 3000 سال قبل از میلاد می رسد و زادگاه پیامبر باستانی ایرانیان زرتشت است ، در گذر از تاریخ بس طولانی اش ، پذیرای مردمانی از اقوام و ادیان و مذاهب گوناگون شده و از این رو ، ساکنانش با هم زیستن و تساهل و تسامح را به خوبی آموخته اند.

90 درصد مردم ارومیه ، ترک هستند و شیعه ؛ با این حال در کنار آنان ، کردها ، ارامنه ، فارس ها با ادیان و مذاهبی مانند سنی ، مسیحی و یهودی روزگار می گذرانند.

ارومیه ، “باغ – شهر”ی است جلگه ای که در کنار بزرگ ترین دریاچه داخلی ایران قرار دارد ، با انبوهی از باغ های سیب ، انگور ، گیلاس ، هلو ، گردو و البته بیدمشک که عطر و بویش در همه خانه های این شهر در چهار فصل سال می پیچید.

اکثر مردم ارومیه ، علاوه بر خانه هایی که در شهر دارند ، کلبه ها و ویلاهایی نیز در باغات اطراف شهر دارند ؛ باغ هایی که گاه برای رسیدن به آنها از کناره شهر تنها 5 دقیقه زمان نیاز است تا کشتزارهایی در فاصله یک ساعتی شهر ؛ در واقع می توان گفت که ارومیه را حصاری از باغ های سر سبز و دریاچه ای آبی رنگ در بر گرفته است.

البته خشکسالی های چند سال اخیر ، باعث خشک شدن بخش بزرگی از دریاچه ارومیه شده و آن طراوت سابق را از این پهنه آبی گرفته است. دریاچه ارومیه ، آبی کاملا شور دارد به طوری که هیچ موجود زنده ای در آن امکان حیات ندارد به جز گونه ای از موجودات ریز دریایی به نام “آرتمیا” که در پرورش ماهی به کار گرفته می شود و بسیار گران بهاست. جالب اینجاست که در وسط این دریاچه شور ، جزایری با چشمه هایی از آب شیرین وجود دارد که پذیرای حیواناتی مانند آهو ، فلامینگو و پلنگ هستند.

املاح موجود در آب این دریاچه ، خاصیت شفا بخش دارد و برای بسیاری از امراض پوستی و دردهای مفصلی از آن بهره گرفته می شود.

از باغ ها و دریاچه که بگذریم ، به خود شهر می رسیم ، شهری با بیش از نیم میلیون جمعیت ، با خانه هایی که عمدتاً از آجر ساخته شده اند و با ستون هایی که نمایی رومی به شهر می دهند.

تقریباً تمام خیابان های شهر مشجر هستند ؛ عصرها و شب ها پارک ها و خیابان های اصلی شهر مانند امام ، کاشانی ، خیام ، پارک ساحلی ، جنگلی ، اللر باغی و …شاهد انبوه مردمی هستند که برای خرید یا تفریح و قدم زدن در هوای پاک شهر بیرون آمده اند . در این میان ، سهم رودخانه ای که از وسط شهر می گذرد و مردم محلی  آن را “شهرچایی” می نامند در جذب افراد ، بیش از بقیه جاهاست (البته به جز مراکز خرید که زنان عاشقش هستند!)

“شهر چایی” از کوه های اطراف ارومیه سرچشمه می گیرد و بعد از گذر از روستاها و سیراب کردن باغ ها ، از وسط شهر ارومیه می گذرد و سرانجام به دریاچه می ریزد.

در ساحل این رودخانه ، پارک های زیبایی ساخته شده و در آن میان ، یادبودی هم برای جنگ هشت ساله بنا شده است تا یاد دفاع مردم ایران در برابر حمله همسایه غربی شان یعنی عراق را گرامی داشته باشند.

ارومیه از جمله شهرهایی است که با دو کشور هم مرز است : ترکیه و عراق . از این رو در طول جنگ ، آسیب های زیادی دید. تنها در بمباران این شهر در 11 بهمن 1365 ، قریب به 500 نفر کشته شدند. شهدای ارومیه در جنگ که نماد آنها برادران باکری (از فرماندهان معروف جنگ) هستند در مکانی به نام “باغ رضوان” مدفونند و اهالی این شهر ، معمولا پنجشنبه ها برای ادای احترام به قهرمانان شهرشان به آنجا می روند.

قدمت 5 هزار ساله شهر ، باعث شده آثار باستانی متعددی در آن وجود داشته باشد ؛ از جمله مسجد جامع قدیمی ارومیه که زمانی آتشکده ساسانیان بود و بنای سه گنبد. موزه ارومیه در خیابان بهشتی این شهر ، مجموعه ای کم نظیر از آثار تاریخی را در خود جای داده است. قدیمی ترین اثر این موزه ، به 7 هزار سال قبل از میلاد مربوط می شود.

بازار سنتی ارومیه نیز با بناها و آثاری از دوره های صفویه ، زندیه و قاجاریه ، جزو مهم ترین بخش های این شهر و در واقع مرکز تجارت شهر است که در آن ، طلافروشان، لباس فروشان، بزازان ، ادویه فروشان، مسگرها و فروشندگان محصولات طبیعی لبنی و عسل جای گرفته اند و روزانه دهها هزار مشتری دارند.

همچنین در حد فاصل شهر و روستاهای غربی شهر ، بازار بزرگ میوه و تره بار وجود دارد که همه روزه ، روستاییان ، محصولات تازه کشاورزی خود را به آنجا می برند و به مغازه داران می فروشند تا خرده فروشان شهر نیز با خرید از این بازار ، محله های شهر را هر روز با میوه ها و سبزی های تازه پر کنند.

سوغات ارومیه ، نقل و عرق بیدمشک است. نقل نوعی شیرینی سفید و کوچک است که مغزی از گردو ، بادام یا پسته دارد و بسیار خوشبوست و شهرتی جهانی دارد.

عرق بیدمشک نیز از گل های درختی به همین نام استحصال می شود و فوق العاده معطر است. بیدمشک ، در هر بهار گل می دهد و مردم گل هایش را می چینند و عرقش را می گیرند و سپس در تمام سال ، آن را با آب و شکر مخلوط می کنند و شربتی بی نظیر و صدالبته مفید از آن درست می کنند و بدین سان ، خانه های ارومیه ای ها در تمام سال ، آکنده از عطر بیدمشک است .

پذیرایی از مهمانان با این شربت خوش طعم ، رسم دیرینه ای در این شهر است.

ارومیه به شهر باغ های انگور هم معروف است و از این رو ، فراورده های انگور نیز در آن فراوان است ،مانند آب انگور ، سرکه انگور و از همه مهم تر شیره انگور که فوق العاده شیرین و مقوی است که به آن “دوشاب” می گویند و اکثراً هم با شیر صرف می شود.

غذاهای مردم ارومیه نیز به دلیل استفاده از مواد اولیه طبیعی و تازه و صد البته هنرمندی زنان ترک ، مثال زدنی هستند. آش های دوغ و ماست ارومیه و نیز کوفته و آبگوشت این شهر غذاهایی هستند که بسیار مورد علاقه اهالی و گردشگران اند.

همچنین رستوران های کوچکی در ارومیه وجود دارند که تنها یک نوع ساندویچ سرو می کنند: کباب سیب زمینی.

کباب سیب زمینی آنقدر خوش خوراک و پرطرفدار است که حتی روی چرخ دستی ها نیز عرضه می شود.

برای تهیه کباب سیب زمینی ، ابتدا سیب زمینی ها را می شویند و نمک می زنند ، سپس آنها را از نخ ویژه ای می گذرانند و در درون تنور قرار می دهند تا کاملاً مغز یخت شود.

سیب زمینی تنور پز و نمکی را با نان سنگک و سبزی تازه و تخم مرغ آب پز به همراه دوغ اعلای محلی می خورند ؛ قیمت این ساندویچ با تمام مخلفات و دوغ ، کمتر از یک دلار است که غدایی کاملاً سالم و به صرفه است.

ارومیه ، تا پایتخت ایران 735 کیلومتر فاصله دارد و هر روز پروازهای متعددی از فرودگاه بین المللی ارومیه به تهران صورت می گیرد و از این رو ، گردشگرانی که به پایتخت ایران می آیند تنها با یک پرواز یک ساعته با هزینه ای کمتر از 50 دلار می توانند به شهر زیبای ارومیه بروند و از مهمان نوازی مردم آن لذت ببرند.

جاده منتهی به ارومیه نیز از وسط دریاچه ارومیه می گذرد و مسافران می توانند رانندگی در وسط دریا را نیز تجربه کنند و لذت ببرند.

ارومیه ، شهری سردسیری است و لذا اغلب گردشگران ترجیح می دهند در فصل بهار یا تابستان که هوای ارومیه معتدل است به این شهر بروند و البته کسانی که اواخر تابستان به ارومیه می روند ، می توانند شاهد برداشت دهها نوع انگور و سیب از باغ های وسیع اطراف ارومیه باشند تا هم فال باشد هم تماشا!

تبریز سسی