روز آنلاین : بزرگ ترین دریاچه جهان در آستانه خشک شدن و سرکوب اعتراض های مردمی در اورميه

شماری از فعالان مدنی اورميه روز 13 فروردین، در اعتراض به نابودی دریاچه اورميه، تجمعی برپاکردند که با دخالت نیروی انتظامی، به تشنج گرایید و حدود 100 تن از معترضان بازداشت شدند.

این در حالیست که از یک سو به گفته مدير کل دفتر زيستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محيط زيست "برای نجات درياچه اروميه باید گامی ملی برداشته شود" و از طرف دیگر به گفته یاشارحکاک پور،روزنامه نگار آذربایجانی "با توجه به پیشینه حکومت در  بی‌توجهی به میراث فرهنگی و محیط زیست، بعضی از فعالان مدنی معتقدند  حکومت می‌خواهد این منطقه را به عمد تخریب کند و محیط زیست آن را از بین ببرد."

تجمع نجات دریاچه اورميه بنا به دعوت فعالان مدنی آذربایجان و در اعتراض به "بی توجهی مسئولان" به روند خشک شدن دریاچه اورميه شکل گرفت؛دریاچه ای که به گفته فعالان زیست محیطی در حال تبدیل به یک "شوره زار بزرگ" است.

فعالان زیست محیطی می گویند جاده و پلی که دریاچه اورميه را به دو بخش تقسیم می کند، باعث کاهش آب این دریاچه و عدم جریان آب شده است.

براساس ویدیویی که منتشر شده است، جمعیت معترض که در اطراف دریاچه اورميه تجمع کرده اند، به سردادن شعارهایی نظیر "زنده باد آذربایجان" می پردازند و نیروهای ضدشورش که آنطرف تر مستقر شده اند، هم زمان با سنگ پرانی به سوی جمعیت، به آنان حمله می کنند.

یاشار حکاک پور، روزنامه نگار و فعال حقوق بشر آذربایجانی به روز می گوید در جریان این تجمع، حدود 100 فعال آذربایجانی بازداشت شده اند.

او می گوید: "اسامی حدود 40 تن از بازداشت شدگان مشخص است که از بین این افراد حداقل 20 نفر با قرار وثیقه آزاد شده اند و بقیه در بازداشت بسر می برند. این افراد یا در پاسگاه های نیروی انتظامی و یا در بازداشت گاه اداره اطلاعات اورميه و تبریز نگهداری می شوند".

وی در پاسخ به این سئوال که آیا این تجمع خودجوش بود یا به دعوت نهاد خاصی برگزار شد، می گوید:"از حدود یک ماه پیش، فعالان مدنی فراخوانی صادر کرده بودند، مبنی بر اینکه روز 13 فروردین که روز طبیعت هم است، مردم در اعتراض به روند خشک شدن دریاچه اورميه، اعتراض بکنند".

چرا که به گفته یاشار حکاک پور، فعالان مدنی آذربایجان معتقدند خشک شدن دریاچه اورميه  نتیجه سیاست های نادرست مسئولان است: "این دریاچه در مرکز آذربایجان واقع شده و تبدیل آن به یک شوره‌زار و خشک شدن آن باعث از بین رفتن جغرافیای آذربایجان خواهد شد. این مسئله باعث ایجاد نگرانی‌هایی در این منطقه شده است."

این فعال حقوق بشر در ادامه با بیان اینکه "فعالان آذربایجان، خشک شدن دریاچه اورميه را یک امر تصادفی نمی دانند"، می افزاید: "با توجه به پیشینه حکومت در  بی‌توجهی به میراث فرهنگی و محیط زیست، و نیز نگاه بعضی از فعالان که می‌گویند حکومت می‌خواهد این منطقه را به عمد تخریب و محیط زیست آن را از بین ببرد، این حرکت بعد سیاسی پیدا کرد".

دریاچه اورميه که پنج هزار مترمربع وسعت دارد، بزرگ ترین دریاچه ایران و دومین دریاچه شور دنیا است. به نوشته ایسنا "زنگ خطر نابودی درياچه اروميه، به عنوان دومين درياچه آب شور جهان سال هاست که به صدا در آمده و يک سوم سطح اين درياچه از سال ۷۴ تاکنون به دليل کم‌آبی کاهش يافته است."

این درياچه با ۴ هزار و۸۱۰ کيلومتر مربع مساحت يکی از نادرترين ذخيره‌گاههای زيستی ايران و جهان و دارای ۱۰۲ جزيره کوچک و بزرگ است و  به همراه جزاير درونی آن از سوی سازمان يونسکو به عنوان ذخيره‌گاه طبيعی به ثبت جهانی رسيده است. ایسنا در مورد وضعیت کنونی این دریاچه نوشته است: "آمارها نشان می‌دهد از سال ۱۳۷۴ تاکنون تراز آب درياچه اروميه سير نزولی داشته به طوری که در حال حاضر به سطح ۴/۱۲۷۱ متر از سطح آبهای آزاد رسيده است که اين ميزان ۷/۲ متر کمتر از سطح تراز اکولوژيک، ۹/۶ متر کمتر از تراز حداکثری و ۳/۴ متر کمتر از متوسط دراز مدت ۴۰ ساله آن است. از سوی ديگر در حالی که ميانگين بلندمدت غلظت نمک در اين درياچه ۱۸۰ گرم بر ليتر و ميانگين غلظت نمک طی ۲۰ سال گذشته ۲۱۰ گرم بر ليتر بوده است، اين رقم هم اکنون به ۳۲۰ گرم بر ليتر و به حد فوق اشباع رسيده و موجب کاهش تعداد آرتميا و در معرض نابودی قرار گرفتن آن به عنوان تنها موجود آبزی اين درياچه شده است."

البته امير عبدوس، مدير کل دفتر زيستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محيط زيست از "تدوين برنامه اجرايی مديريت جامع حوضه آبخيز درياچه اروميه با مشارکت تمامی بخش‌های ذيربط" خبر داده و گفته است: "اين برنامه خوشبختانه پس از تصويب در کميسيون زيربنايی دولت، طی روزهای گذشته در جلسه هيات وزيران به تصويب نهايی رسيد."

سامان رسول پور

[email protected]/* */