به زودی بانک مرکزی ایران اسکناس های "مخدوش" را فاقد اعتبار خواهد دانست

به زودی بانک مرکزی ایران اسکناس های "مخدوش" را فاقد اعتبار خواهد دانست

روز پنجشنبه، 24 دسامبر (3 دی)، ابراهیم درویشی، مدیرکل ریالی و نشر بانک مرکزی ایران، در مصاحبه با رادیو و تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی گفت که "اسکناس هایی که بر روی آنها نوشته، مهر یا هرگونه علامت اضافی وجود داشته باشد از هفدهم دی اعتبار ندارد."

آقای درویشی از دارندگان اسکناس های مخدوش شده خواست تا هرچه سریعتر به شعبه های بانک ملی مراجعه و اسکناس های خود را تعویض کنند.

وی از مردم و کسبه خواست با پایان اعتبار این قبیل اسکناس ها در روز 17 دی، از پذیرش اسکناس هایی که "روی آنها نوشته اضافه وجود دارد" خودداری ورزند.

این مقام بانک مرکزی در توجیه تصمیم به سلب اعتبار از "اسکناس های مخدوش" گفت که نوشتن هر گونه مطلبی روی اسکناس ها موجب می شود که تشخیص اسکناس های جعلی از اسکناس های اصلی دشوار شود و در نتیجه، ضریب ایمنی اسکناس از میان برود.

مدیرکل ریالی و نشر بانک مرکزی گفته است که همانطور که اگر یک چک مخدوش شود، بانک ها از پرداخت وجه آن خودداری می کنند، اگر اسکناس هم مخدوش شود فاقد اعتبار خواهد بود.

هشدار بانک مرکزی در مورد بی اعتبار شدن اسکناس های نوشته دار پس از چند ماه استفاده مخالفان دولت از اسکناس به عنوان وسیله ای برای انتشار شعارها و تصاویر مورد نظر خود صورت می گیرد.

در پی اعلام پیروزی محمود احمدی نژاد در انتخابات مناقشه برانگیز دهمین دوره ریاست جمهوری، معترضان و مخالفان دولت به دلیل محدودیت رسانه ای، ممنوعیت تظاهرات و برخورد خشونت آمیز با تجمع های اعتراضی، برای ابراز دیدگاه های سیاسی خود به شعارنویسی در محل های مختلف از جمله بر روی اسکناس های رایج روی آوردند.

اعتراض از طریق اسکناس

در طول این مدت، اسکناس های رایج در ایران برای پخش انواع شعارها و اظهارنظرهای سیاسی و همچنین انتشار تصاویر و نشانه های مورد استفاده معترضان به کار گرفته شده است.

حجم اسکناس مورد استفاده در معاملات ایران بازرسی آنها را دشوار می کند

در برخی سایت های متعلق به مخالفان دولت، دستور العمل هایی برای ساخت و درج شعارها و تصاویر مختلف، از جمله تصاویر رهبران مخالفان و قربانیان خشونت ها، انتشار یافته است.

در ایران همچنان بیشتر معاملات روزمره از طریق مبادله پول نقد صورت می گیرد که به معنی بالا بودن گردش اسکناس و در نتیجه، تعداد بیشتر کسانی است که از طریق اسکناس، با شعارها و دیدگاه های سیاسی مخالفان دولت آشنا می شوند.

آقای درویشی بدون اینکه صراحتا "مخدوش شدن اسکناس ها" را به شعارهای مخالفان حکومت ارتباط دهد، گفته است "به رغم تعداد کم اسکناس های مخدوش شده، به دلیل سرعت گردش اسکناس ها، موارد مخدوش شده بیشتر به چشم می خورد."

وی متوسط عمر اسکناس در ایران را حدود پنج سال اعلام کرده و گفته است که به طور عادی، هر ساله هفتصد میلیون قطعه اسکناس در کشور امحا و جایگزین می شود که هزینه آن، سی میلیارد تومان است و مخدوش کردن اسکناس ها این هزینه را افزایش می دهد.

این مقام بانک مرکزی نگهداری مطلوب از اسکناس های در گردش را "وظیفه شرعی" همه افراد تعریف کرده است.

مشخص نیست که تصمیم بانک مرکزی در بی اعتبار اعلام کردن اسکناس های شعار نویسی شده در کمتر دو هفته آینده تا چه اندازه عملی خواهد بود.

معمولا برای خارج کردن اسکناس از گردش در هر کشوری، از جمله در گذشته در ایران، زمانی نسبتا طولانی منظور می شود تا همه دارندگان این نوع اسکناس ها بتوانند نسبت به تعویض آنها اقدام کنند.

در عین حال، اگرچه بی اعتبار اعلام کردن اسکناس های شعار نوشته و وادار کردن مردم به خودداری از قبول آنها ممکن است به عنوان راهی برای جلوگیری از انتشار دیدگاه مخالفان مورد نظر مقامات بانک بوده باشد، اما توسل به این روش می تواند باعث بروز اختلاف بین خریدار و فروشنده در هنگام انجام معامله و حتی برهم خوردن معامله شود.

همچنین، با توجه به نقش و میزان کاربرد پول نقد در ایران، که حتی در معاملات نسبتا کوچک هم مستلزم به کار گرفتن تعداد قابل توجهی اسکناس است، ممکن است الزام مردم و کسبه به بازرسی کردن کامل اسکناس ها و خودداری از قبول اسکناس های شعار نویسی شده، چندان عملی به نظر نرسد.