آخرین خبرها

تورم در دولت نهم

۱۴۰۰.۰۷.۲۸, ۰۷:۳۶
تورم در دولت نهم

Gunaz.tv
فرارو- انتشار آمارهای متضاد اقتصادی در دولت نهم به یكی از اصلی‌ترین چالش‌های فعالان اقتصادی - سیاسی بدل شده است. ارائه آمارهای مثبت در مورد جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی، نرخ تورم و نرخ بیكاری از نمونه های این آماردهی است. اعضای دولت نهم هر كدام آمارهای متفاوتی از شاخص‌های اقتصادی كشور منتشر می‌كنند. آنان در حالی به بیان دیدگاه‌های خود در این موارد می‌پردازند كه دیگر رجال اقتصادی و سیاسی در گفتاری متضاد آمارهای ارائه شده را نقض می‌كنند. جدال‌های مركز پژوهش‌های مجلس و بانك مركزی در مورد نرخ تورم نیز شاید به‌عنوان یكی از مشهودترین نقاط اختلاف به حساب آید. منتقدان اقتصادی دولت بر این باورند كه دولت قصد آمارسازی دارد. این در حالی است كه گردانندگان قوه مجریه به تكذیب این جریان می‌پردازند. مناظره کروبی و احمدی نژاد و آمارهای رئیس جمهور محمود احمدی نژاد در سال گذشته اعلام کرده بود: «تورم در دولت نهم از دولت های 28 سال گذشته کمتر بوده است.» این در حالی است که تورم برپایه سال 1383 و اعلام بانک مرکزی در سال 83 معادل 2/15 درصد بوده و در اسفند سال 87 به 4/25 درصد رسید. محمود احمدی نژاد بار دیگر در مناظره تلویزیونی با مهدی کروبی اعلام داشت: «یکی از دلایل تورم، بدهی دولت ها به بانک مرکزی بوده است. تمام دولتها از بانک مرکزی پول برداشته اند… تا قبل از دولت ما، 5 هزار و 107 میلیارد تومان که ریشه تورم بوده، بدهی داشتیم. 4 سال اول این دولت، کمترین تورم را داشتیم. 4 سال آقای خاتمی 3/17 تورم بوده و 4 سال اول دولت ما، 5/16 و برای آقای موسوی 18. الان نرخ تورم زیر 15 درصد است و پایین تر نیز می آید. مهدی کروبی در پاسخ به احمدی نژاد، با بیان اینکه تورم در حال حاضر 25 درصد است، گفت: «شما می‌گوید تورم حدود 14 درصد است و این درحالی است که مردم تورم را به خوبی لمس می‌کنند و اين مساله با زندگی آنان آمیخته است.» سپس مهدی کروبی، احمدی‌نژاد و دولتش را به خیال پردازی و توهم آفرینی متهم کرد و گفت: «شما تورم را با خیالات و ابهامات در هم آمیخته‌اید. در حالی به گفته ضرغامی رییس سازمان صداوسیما گوشت کیلويی 6 هزار تومان است؛ اما دولت شما می‌گوید کیلويی 4 هزار تومان است.» کارشناسان چه می گویند؟ به عقیده کارشناسان عامل اصلی تورم، نقدینگی است و حجم نقدینگی در دولت احمدی نژاد 74/2 برابر شده و از رقم حدود 69 هزار میلیارد تومان در پایان سال 1383 به رقم 188 هزار میلیارد تومان در رسید. در تحلیل سخنان احمدی نژاد برخی کارشناسان معتقدند دولت نهم با تکیه بر درآمد سرشار نفتی و رشد شدید قیمت نفت، دلارهای نفتی را به بازار کالاهای وارداتی هدایت کرد و با تثبیت ارز با وجود تورم داخلی بالا، در حد 900 تا 1000 تومان، شرایط را برای دو تا سه برابر شدن واردات کالاهای خارجی فراهم کرد و این به معنای یارانه دادن به تولیدکننده و کالاهای خارجی است تا جایی که واردات کالا و خدمات از مرز 70 میلیارد دلار در سال گذشته است. در نتیجه سیاست های دولت نهم عملاً بخش قابل توجهی از عرضه کالاهای مصرفی را به کالاهای خارجی وابسته کرد و تاثیر رشد شدید نقدینگی در چهار سال گذشته بر نرخ تورم را مهار کرد. اما اگر نرخ ارز متناسب با تورم افزایش می یافت و درآمد نفت بالا می رفت و فرصت طلایی درآمد ارزی 270 میلیارد دلاری فراهم نمی شد، رشد شدید نقدینگی آثار خود را بر تورم می گذاشت. مقایسه دولت ها و رشد نقدینگی و تورم در دوره هشت ساله دولت موسوی 1045 میلیارد تومان به نقدینگی اضافه و حجم نقدینگی در این دوره سه برابر شد یا به عبارتی 200 درصد رشد کرد. البته باید شرایط متفاوت آن روز شامل تحریم ها، کاهش شدید درآمد نفت و هزینه های جنگ را در نظر گرفت و اضافه کرد که دولت موسوی در چنین شرایطی مجبور به افزایش نقدینگی، استقراض از بانک مرکزی و رشد پایه پولی بوده است. متوسط نرخ تورم بر پایه سال 1383 در این دوره هشت ساله و با شرایط ویژه 92/27 درصد در هر سال بوده است. در دولت هشت ساله هاشمی رفسنجانی نیز به حجم نقدینگی 10 هزار میلیارد تومان اضافه شد که نسبت به سال 1367 و اول دوره این دولت 5/7 برابر و 642 درصد اضافه شده است. نرخ تورم متوسط سالانه این دوره نیز بر پایه اعداد بانک مرکزی و سال پایه 1383 حدود 60 درصد بوده است. در دولت هشت ساله خاتمی نیز به حجم نقدینگی 56 هزار و 930 میلیارد تومان اضافه شده و 488 درصد رشد کرده و 88/5 برابر شده است. متوسط نرخ تورم سالانه بر پایه سال 1383 نیز8/21 درصد بوده که پایین ترین نرخ تورم در 28 سال گذشته و دولت های این دوره بوده است. اما در دولت چهار ساله احمدی نژاد نیز به حجم نقدینگی 119 هزار و 410 میلیارد تومان اضافه شده که نسبت به سال 1383، 74/2 برابر شده یا 174 درصد رشد کرده است. این حجم نقدینگی در طول تاریخ بی نظیر بوده و عملاً نقدینگی را 74/2 برابر کرده و حجم آن را از 68 هزار و 586 میلیارد تومان در سال 83 به 188 هزار میلیارد تومان در پایان سال 87 رسانده است. سطح قیمت ها در این چهار سال 91 درصد رشد کرده و عدد شاخص تورم بر مبنای سال 83 از 100 در سال 83 به 191 در سال 87 رسیده است. به عبارت دیگر میانگین تورم سالانه دولت نهم 75/22 درصد است که حداقل نرخ تورم دولت احمدی نژاد از نرخ تورم متوسط دولت خاتمی که 8/21 درصد بوده، بالاتر است. دلیل عدم همخوانی آمارهای دولت عباسعلی زالی، رئیس سابق مركز آماری ایران در دولت هشتم در خصوص عدم همخوانی آمارهای دولتی گفته است: « آمارگیری فعالیتی بسیار گسترده است. اگر قرار باشد كه این جریان از سوی مركز آمار پیگیری شود به تشكیلات بسیار گسترده نیاز دارد. از طرف دیگر اوضاع را به همین شكل نمی‌توان رها گذاشت كه هر نهادی آماری را ارائه كند. در دولت هشتم حركتی آغاز شده بود تا به این وضع سامان داده شود. در آن زمان 28 كمیته بین مركز آمار و كمیته‌های مختلف شكل داده شده بود تا آنها براساس مفاهیم و تعاریف مختلف به یكسری تفاهم‌ها برسند. به این شكل استاندارد‌هایی ایجاد می‌شد. نهاد یا وزارتخانه خاصی می‌توانست آمار را تهیه كند. پس از آن مركز آمار به دلیل آنكه در جریان امور بود، این آمار را مورد تایید قرار می‌دهد. بنابراین تنها آماری مورد قبول دولت قرار می‌گرفت كه این مهر تایید برای آن وجود داشت. اما امروز مركز آمار دیگر همراهی و توجه دستگاه‌های دیگر را در كنار خود ندارد. از طرف دیگر مسیر گذشته فراموش شده است. در دولت قبل دو میلیارد تومان ردیف بودجه برای موضوعات آماری در نظر گرفته شده بود، ولی این اعتبار هم از بین رفته است.» آمار رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

اخبار منتخب

Most Read