روسيه در امتداد سياست ميانجي‌گرانة خود براي دومين بار طي يك سال اخير زمينة ديدار علي‌يف و سارگ‌سيان را در پترزبورگ و گفتگوي مستقيم آنها را فراهم آورد. هر چند در اين ديدارِ غيررسمي موضوعات از جمله تعاملات دوجانبه ميان ارمنستان و آذربايجان به ويژه مسئلة قره‌باغ به صورت جدي مورد بحث قرار نگرفت،‌ اما همان طور كه مقامات روسيه نيز تأكيد كردند، صرف برقراري چنين ارتباطات مستقيمي مي‌تواند به تلطيف جو، ايجاد زمينة مناسب براي حصول يك توافق بلندمدت و رفع نهايي مسئله كمك كند. گروه تحليل: با عنايت به تشديد تلاش‌هاي سياسي و ديپلماتيك اتحادية اروپا در فضاي پس از جنگ اوت براي رخنه در حوزة خارج نزديك كه روسيه همچنان آن را حيات خلوت خود مي‌داند، مسكو درصدد برآمده تا عرصة را به يكباره به رقيب خود واگذار نكرده و موقعيت سياسي خود را در اين گستره حفظ و تثبيت كند. در اين ميان، جريان‌يابي برنامة «مشاركت شرقيِ» كه جذب شش كشور پيراموني روسيه از جمله آذربايجان، ارمنستان، گرجستان، مولداوي و اكراين را هدف‌گذاري كرده، اسباب برخي نگراني‌ها را در كرملين برانگيخته است. با اين ملاحظه، روسيه با اغتنام از بحران روابط ميان آذربايجان و ارمنستان به ويژه در موضوع قره‌باغ به عنوان دست‌آويزي براي تثبيت بازيگري سياسي خود در قفقاز جنوبي تلاش دارد در تقابل با اتحادية اروپا موقعيت سياسي خود را خارج نزديك حفظ و تقويت كند. در همين راستا، مسكو به عنوان يكي از ميانجي‌گران اصلي بين ايروان و باكو، در حاشية نشست اقتصادي پترزبورگ و‌ به ابتكار دميتري مدويديف، زمينة ديدار رؤساي جمهوري ارمنستان و آذربايجان را فرآهم آورد و طرفين در اين ديدار با حضور مدويديف به بررسي اوضاع منطقه، تعاملات دوجانبه و چگونگي رفع مشكلات پرداختند. در اين ديدار به سان ديدارهاي قبل مسئلة قره‌باغ، چگونگي حل و فصل اين مناقشه و بهبود روابط ميان باكو و ايروان موضوع اصلي گفتگوها بود. هرچند در اين ديدار بحث در خصوص اين مسئله به صورت جدي مطرح و به عبارتي هيچ پيشرفتي مشخصي از قِبَلِ اين نشست حاصل نشد، اما همان طور كه مدويديف نيز اشاره كرد، روسيه اميدوار است با تكرار اين نشست‌هاي، طرفين در فضاي متعامل و گفتگو به حل و فصل مشكلات في‌مابين اقدام كنند. با همين ملاحظه بود كه پيش از اين ديدار، سرگئي پري‌خودكا، معاون مدويديف نيز تأكيد كرده بود كه در ديدار سارگ‌سيان و علي‌يف جزئيات موضوع قره‌باغ و مسائل مرتبط با آن به صورت جدي مورد بحث قرار نخواهد گرفت و روسيه درصدد آن است تا با برقرار كردن ديدارهاي مستقيم بين سران دو كشور، چهارچوبي از تعامل مستقيم بين آنها ايجاد كند تا در اين بستر طرفين طي يك فرآيند به حل و فصل مشكلات خود اقدام كنند. مدويديف نيز با تأكيد بر مفيد بودن اين گونه ديدارها، گفتگو را مؤلفه‌اي مهم در رفع تنش در روابط ايروان و باكو دانست. شايان ذكر است كه ديدار اخير علي‌يف و سارگ‌سيان در پترزبورگ، پنجمين ديدار مستقيم آنها محسوب مي‌شود كه طرفين پيش از اين و در سال گذشته در همين شهر، پيش از آن در بارويخا (روسيه)، زوريخ و پراگ نيز با يكديگر ديدار و در باب مسائل دوجانبه،‌ به ويژه موضوع قره‌باغ با يكديگر گفتگو كرده بودند. به تأكيد المار مام‌ِ‌دياروف، وزير خارجة آذربايجان در ديدار علي‌يف و سارگ‌سيان موضوعات مختلف دوجانبه از جمله مسئله قره‌باغ مورد بحث قرار گرفت، طرف آذري ضمن ابراز ديدگاه‌هاي خود پيرامون تحولات دوجانبه به طرف ارمني خود تأكيد كرد كه گفتگو‌هاي دوجانبه مي‌تواند در چهارچوب اصول فرآيند پراگ و سند مادريد ادامه يابد. مقامات روسيه با تأكيد بر اينكه حل و فصل مشكلات روابط باكو و ايروان بايد با تعامل و گفتگو انجام شده، هيچ دستور‌العملي از بيرون به اين دو كشور تحميل نشود و تصميم نهايي در اين خصوص را بايد آذري‌ها و ارمني‌ها اتخاذ كنند، اين ديدگاه را موضع رسمي روسيه عنوان و در عين حال تأكيد كرده‌اند كه از هر تلاش‌ جمعي كه مورد قبول باكو و ايروان باشد و به تثبيت اوضاع در قفقاز جنوبي كمك كند نيز حمايت خواهند كرد. به اين اعتبار، آنها تلاش‌هاي ميانجي‌گرانة خود را با هدف تحقق اين منظور و براي ايجاد فضاي تعاملي بين باكو و ايروان توجيه مي‌كنند. اين مسئله را نيز نبايد از نظر دور داشت كه يكي از مؤلفه‌هاي اصلي و برگ‌هاي برندة روسيه براي بازي در روندهاي سياسي قفقاز جنوبي از جمله در مذاكرات جاري ميان ارمنستان و آذربايجان وابستگي‌هاي ساختاري و متنوع ايروان به مسكو در حوزه‌ها و زمينه‌هاي مختلف از جمله در حوزة اقتصادي است. با عنايت به مشكلات ايوران در اين حوزه، مسكو سعي مي‌كند كه با اين اهرم، ايروان را به تسامح بيشتر سوق دهد. زير همين شرايط بود كه سارگ‌سيان در مذاكره با مدويديف از وي تقاضاي اعطا‌ي وامي ديگر از سوي روسيه به مبلغ 500 ميليون دلار به ارمنستان كرد و اين كمك را براي غلبة ارمنستان به مشكلات اقتصادي خود در شرايط دشوار فعلي ضروري دانست و به تبع گفتگو در خصوص همين وام بود كه او تأكيد كرد كه ايروان رايزني‌هاي خود را با روسيه و گروه مينسك سازمان امنيت و همكاري اروپا براي رفع مشكل قره‌باغ را مجدانه دنبال خواهد كرد. مقامات آذري با عنايت به همين اهرم فشار روسيه است كه بارها از مسكو خواسته‌اند تا با كاربست آن ايروان را براي بازگرداندنِ قره‌باغ به آذربايجان زير فشار قرار دهد.( ايراس)