حرکت ملی آذربایجان به عنوان گفتمانی در جهت احقاق حقوق از دست رفته آذربایجانیها در سالهای اخیر روند پر فراز و نشیبی را طی نموده است و سیر گفتمانی این جنبش در داخل کشورنوید بخش آینده ای بهتر و سر بلندی برای ملت آذربایجان است.در این میان لزوم گشایش جبهه های جدید در گفتمان حرکت ملی و آشنایی فعالین به گفتمان این عرصه ها به وضوح احساس می شود. پس از برگزاری اجلاس دوربان ۲ در ژنو که به بر بررسی مسائل نژادپرستی در جهان پرداخت نقطه عطفی در حرکت ملی آذربایجان به وقوع پیوسته است.با حضور فاخته زمانی دبیر آداپ (انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران)در نشست ژنو و مطرح شدن مسئله نژادترستی بر علیه آذربایجانیها در ایران در چنین نشست مهمی نه تنها صدای مظلومیت ملت آذربایجان توسط فعالین حقوق بشری آذربایجانی به گوش جهانیان رسید بلکه جبهه جدیدی علیه شوئونیسم فارس در بعد بین المللی و در مبارزات فعالین آذربایجانی گشوده شده است و این جبهه کارزار بر علیه نژادپرستی فارس در ایران است. پس از این نشست و سخنان ضد اسرائیلی محمود احمدی نژاد در روز اول کنفرانس ژنو توجه جهانی بار دیگر به سوی ایران جلب شده است و مسئله آذربایجانیها در ایران در آینده ای نه چندان دورمی تواند نظر مراکز قدرت جهانی را به عنوان نمونه بارز سیاستهای نژاد پرستانه حکومت ایران را به خود جلب کند. جبهه مبارزه با نژادپرستی در ایران به رهبری ملت آذربایجان و فرزندان غیور آن در انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ) گشوده شده است اما این جبهه ادبیات خاص خود را می طلبد و با اتکا به ادبیات پیشین حرکت ملی آذربایجان هیچگاه نمی توان در این جبهه به پیروزی دست یافت. خوشبختی دیگر آذربایجانیها در این راه وجود چهره های علمی و تئوریک در این زمینه و زیر بنای لازم تئوریک این بحثها در میان فعالین آذربایجانی است.وجود افرادی همچون پروفسور علیرضا اصغرزاده استاد جامعه شناسی دانشگاه یورک که مطالعات جامعی در خصوص پدیده راسیسم و نژادپرستی انجام داده اند و انتشار کتابی با عنون نژادپرستی ای که در ایران جریان دارد نشان از پتانسیل آذربایجانیها به عنوان پرچمدار مبارزه با نژادپرستی فارسی در ایران دارد. در این میان عدم حضور پروفسور علیرضا اصغرزاده در آذربایجان ایران و عدم انتشار کتب وی در داخل کشور باعث گردیده است که این پتانسیل نتواند به حالت بالفعل در آید اما با این همه در قرن ۲۱ مشکل مسافتها از طریق انقلاب ارتباطات حل شده است و وجود تلویزیون گوناز تی وی می تواند این پتانسیل را از حالت بالقوه به حالت بالفعل در آورد. تحقق این امرمهم تنها سعه صدر مسئولین این تلویزیون و امکان دادن به شخصیتهای عملی و نه پوپولیستی جهت ارائه نظرات علمیشان در این خصوص به صورت مرتب در این تلویزیون را می طلبد. بدیهی است که در صورت آشنایی ملت آذربایجان با مفهوم واقعی و علمی نژادپرستی و مصداقهای آن در ایران توسط این استاد دانشگاه یورک شاهد جهشی بزرگ در حرکت ملی آذربایجان در داخل و تکامل تدریجی این حرکت خواهیم بود.