امارات بزرگ ترین صادرکننده به ایران سرمایه: مریم موسی پور: طی سال گذشته بیش از 14 میلیارد و چهار میلیون دلار انواع کالاها از کشورهای حاشیه خلیج فارس وارد کشور شد که این میزان نسبت به سال 86 بیانگر رشد 11 درصدی در ارزش است. این در حالی است که بیش از 13 میلیارد و 436 میلیون دلار از این رقم تنها از کشور امارات وارد شده است و 24 درصد از کل رقم واردات ایران را تشکیل می دهد. مقایسه آمار اعلام شده از سوی گمرک ایران مبنی بر واردات 55میلیارد و 848میلیون و 710هزار دلار انواع کالا در سال 87 و مقایسه آن با رقم واردات از امارات در این سال که باز هم توسط گمرک ایران منتشر شده است نشان می دهد 08/24 از کل واردات ایران از کشور امارات بوده و این کشور بزرگ ترین صادرکننده به ایران بین کشورهای جهان محسوب می شود. امارات متحده عربی سال 1375 رتبه دهم کشورهای عمده صادرکننده به ایران را داشت اما از سال 1382 به بعد پله نخست صادرکنندگان کالا به ایران را به خود اختصاص داده و از آن زمان، بدون هیچ گونه تغییری بر جای خود استوار است. لازم به یادآوری است واردات از امارات متحده عربی طی سال 86، 11 میلیارد و 508 میلیون دلار بود که بنابراین واردات از این کشور در سال 87، حدود 75/16 درصد نسبت به سال 86 رشد داشته است.در عین حال کسری تراز تجاری ایران با این کشور در سال 87، حدود 11 میلیارد و 12 میلیون دلار است. امارات و صادرات مجدد در حقیقت افزایش واردات ایران از کشور امارات از سال 1377 شروع شد و این کشور تا سال 80 با یک میلیارد و 633 میلیون دلار صادرات به ایران خود را به رتبه دوم رساند. سال 82 امارات به عنوان یکی از کشورهای هم جوار خلیج فارس، جایگزین آلمان شد و آلمان به رتبه دوم کشورهای صادرکننده به ایران نزول کرد. از سال 1382 تاکنون نیز روند واردات از کشورامارات به شدت صعودی بوده است. البته بر کسی پوشیده نیست که این کشور چیزی برای صادرات به ایران ندارد اما مشکلات تجار ایرانی، واسطه ای به نام «امیرنشین دوبی» را میان راه ایران و اروپا قرار داد تا تجار ایرانی با وارداتی گران تر به شکوفایی اقتصاد امارات کمک کرده باشند. محدودیت های اعمال شده از طرف شورای امنیت و آمریکا یکی از مهم ترین دلایل افزایش شدید سیر صعودی صادرات مجدد امارات به ایران ذکر می شود اما امنیت سرمایه گذاری،عوامل بازرگانی، بانکی و لجستیک نیز از دیگر دلایل عمده خریدهای غیرمستقیم ایران از امارات است. در این میان نزدیکی جغرافیایی، کاهش هزینه حمل ونقل و تحویل سریع، پیشنهادهای بهتر فروش، امکان تقسیم اعتبارات اسنادی و سهولت عملیات بانکی، وجود نماینده های فروش و بعضاً نمایندگی انحصاری شرکت های مهم فروشنده و سازنده کالاها در امارات و ایجاد دفاتر برخی شرکت های ایرانی را نباید از یاد برد. همچنین بنا بر گزارش گمرک، از بین شش کشور دیگر حاشیه خلیج فارس شامل عربستان سعودی، بحرین، یمن، عمان، قطر و کویت، پس از امارات، عربستان سعودی با 172 میلیون و 783 هزار دلار در جایگاه دوم کشورهای صادرکننده به ایران قرارگرفته اند. این کشور در سال 86 حدود500 میلیون و 463 هزار دلار کالا به کشورمان صادر کرد اما ارزش صادرات عمان به ایران در سال 87 بالغ بر 144 میلیون دلار بود و کویت با 118 میلیون دلار، بحرین با 102 میلیون دلار، قطر با 29 میلیون دلار و یمن با سه هزار دلار در رده های بعدی صادرکنندگان عربی حوزه خلیج به ایران قرار گرفتند و با این احوال 25 درصد واردات کل کشور طی سال 87 از کشورهای حاشیه خلیج فارس صورت گرفت. صادرات به امارات صادرات ایران به مقصد امارات نیز از سال 79 به بعد به استثنای سال های 84 و 85 با روندی افزایشی همراه بوده است. بیشترین میزان صادرات ایران به کشور امارات مربوط به سال 1383 به ارزش 2394 میلیون دلار است. طی سال 87، بالغ بر دو میلیارد و 328 میلیون دلار انواع کالاهای ایرانی به امارات صادر شد که بخش عمده آن به گروه سوخت های معدنی، روغن های معدنی و محصولات حاصل از تقطیر آن تعلق داشت که ارزشی معادل یک میلیارد و 119 میلیون دلار را به خود تخصیص داد. میزان صادرات ایران به امارات در سال 86، دو میلیارد و 153 میلیون دلار بوده که بنا براین صادرات به این کشور در سال 87 رشدی حدود هشت درصد نسبت به سال86 را تجربه کرده است. سهم امارات از کل صادرات غیرنفتی ایران در سال 87 که 18میلیارد و 146میلیون و 390هزار دلار بدون احتساب صادرات میعانات گازی بوده، حدود 8/12 درصد است. در عین حال در سال جاری عراق با تصاحب جایگاه امارات متحده عربی، از لحاظ ارزش صادرات کالاهای غیرنفتی در سال 1387 (بدون احتساب میعانات گازی) به بزرگ ترین شریک تجاری ایران از لحاظ صادرات تبدیل شد. سهم بازار عراق از کل صادرات غیرنفتی کشور بیش از 13 درصد است و ایران در 12 ماهه سال 1387 بیش از دو میلیارد و 383 میلیون دلار کالای غیرنفتی به بازار عراق عرضه کرده، در حالی که صادرات ایران در مدت مشابه سال 86 به کشور عراق معادل یک میلیارد 586 میلیون دلار بوده است. اما بر اساس آمار گمرک ایران، در سال 87 بیش از سه میلیارد و 103 میلیون دلار کالا به هفت کشور حاشیه خلیج فارس صادر شد که این میزان صادرات نسبت به سال 86 تنها یک درصد رشد داشته است. همچنین عربستان سعودی طی سال 87 با واردات 394 میلیون و 465 هزار دلار که قسمت عمده آن مربوط به دو گروه عمده کالایی بود، دومین مقصد کالاهای ایرانی در حوزه کشورهای حاشیه خلیج فارس محسوب می شد، به طوری که صادرات 195 هزار و 718 تن بنزین و پارااکسیلن ارزشی معادل 162 میلیون و 518 هزار دلار به همراه داشت. همچنین مس و مصنوعات مسی دومین سری کالاهای صادراتی به عربستان، ارزشی معادل 151 میلیون و370 هزار دلار را به خود اختصاص داد. طی این مدت 125 میلیون و 515 هزار دلار از کالاهای مختلف به کویت صادر شد که بیش از 30 درصد آن مربوط به گروه حیوانات زنده و محصولات حیوانی بود. همچنین قطر از دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس مقصد بیش از 91 میلیون و 635 هزار دلار کالای ایرانی بود. عمان دیگر کشور عربی این حوزه 84 میلیون و 189 هزار دلار کالا از ایران وارد کرد و پس از آن بحرین و یمن قرار گرفتند که در مجموع 79 میلیون دلار کالا از ایران وارد این دو کشور شد.