جنگ روانی طیف وسیعی از فعالیتها نظیر ترور و خشونت سمبلیک را (که بمنظور ارعاب ویا ترغیب مخالفان به تطبیق رفتار خود طراحی میشوند) در بر می گیرد. این دیدگاه فعالیتهای پنهانی نظیر جاسوسی ,براندازی, آدم کشی ودیگر اشکال تروریسم و سانسور را در قلمرو جنگ روانی قرار می دهد.جنگ روانی شامل شکل دادن به نگرشهای عمومی ملت نیز می شود و آن طیف وسیعی ازفعالیتها واقدامات سیاسی نظامی و حتی جنگ وگریز چریکی و دیگر اقدامات شبه نظامی را در مناطق پشت جبهه دشمن تشکیل می دهد. تعریف نهایی: جنگ روانی عبارت است از انجام اقدامات و عملیات که برای تحت شعاع قرار دادن طرز تفکرات و عقاید افراد یک جامعه و ایجاد تنشها و بحران روانی و اجتماعی با استفاده از تکنیکها و تاکتیکها و شیوه های تبلیغی و روانی (ترور, فریبکاری , سانسور, جاسوسی و خشونتهای سیاسی و نظامی)برای رسیدن به اهداف سیاسی , اجتماعی, اقتصادی و نظامی بدون رویارویی نظامی صورت میگیرد. تبلیغات و جنگ روانی تا زمانی میتواند موثر واقع شود که انسانها در جهل و بی خبری و ترس به سر برند اما زمانی که بیدار؛ آگاه و شجاع شوند ,تبلیغات و جنگ روانی تاثیر خود را از دست خواهد داد. عوامل موثر در جنگ روانی: ۱-عوامل ذهنی: الف:شناخت ذهنی افراد مخاطب ب:انگیزه های فردی ج:گرایشهای روانی ۲-عوامل عینی و محیطی الف: تفاوتهای مذهبی ب:تفاوتهای قومی نژادی ج:تفاوتهای طبقاتی خصوصیات گوناگون هر جامعه از لحاظ فکری ,رفتاری , اعتقادی ,سابقه تاریخی و موقعیت جغرافیایی در ایجاد وضعیت فرهنگ و ظرفیت فکری خاص افراد آن جامعه موثر بوده تفاوت افراد جامعه را سبب می گردد. ویژگیهای کارکنان جنگ روانی : ۱-از نزدیک با خصوصیات روانی و اجتماعی و روحیات افراد جامعه آشنایی داشته باشند. ۲-تسلط کامل به زبان جامعه ۳-سطح بالای سواد و آگاهی در رابطه با مسایل مربوط به جامعه ۴-دارا بودن فکری خلاق وتحلیلی از مسایل سیاسی شرایط موثر درپذیرش پیام در جنگ روانی : الف:دوری جستن از حرفهای انتزاعی و کلی؛باید از طرح مباحث سیاسی و ایدئولوژیکی خودداری کرد زیرا سطح فکری جامعه همیشه پایین تر از این مسائل می باشد. ب:توام کردن عملییات روانی و عملیات نظامی ج:گفتن حقیقت ، همیشه جزئی از حقیقت گفته میشود که لازم و موثر است د:پیام ارسالی باید جذاب باشد ه: پیام ارسالی باید قابل درک و ساده باشد و: پیام ارسالی نباید عواطف و عقاید مخاطب را تحت تاخت و تاز قرار دهد ز:لازم است پیام احساسات مخاطب را تحریک کند ح: پیام ارسالی باید نیاز های روانی مخاطب را پاسخ دهد اهداف جنگ روانی: ۱-القای غم؛ القای اینکه آرزوها و امید های فرد یا جامعه دور از دست رس خواهد بود. ۲-القای یاس و نا امیدی؛برای کشاندن افراد یک جامعه به سوی یاس و ناامیدی قبل هر چیز باید مردم را نسبت به تبلیغات دشمن خسته و بیزار کرد و با تکرار محرومیت ها ,خرابی ها, شکستها با استفاده از عوامل اقتصادی ,سیاسی و روانی در آنها سرخوردگی ایجاد کرد. ۱- ایجاد رعب و وحشت؛ تخریب فکری و روانی مردم و نیروی دولتی ؛ با انتشار اخبار جذاب و تازه و انتشار حقیقتی جزئی در قسمتی از خبر میتوان در مخاطب این تاثیر را گذاشت که امانت داری رعایت شده تا زمینه مناسب جهت چذیرش و واقعی جلوه دادن تفسیر خبر در اذهان بوجود آید.«هیچ کس نمی داند فردا چه خواهد شد»«روند رشد قیمتها و عدم اشتغال در همه زمینه های حیات اقتصادی کشور از فرداهای مصیبت بار خبر میدهد)). ۲- ارعاب زمانی رشد میابد که فرد دچار ترس ناگهانی گردد.یا در موقعییت بحرانی و اضطراب قرار گرفته باشد و احساس کند خطر اورا تهدید میکند.((ایجاد سرما در زمستان و اینکه حکومت مواد گرمازا را در مناطق مرکزی هزینه میکند.)) عملیات روانی به سطوح زیر تقسیم میشود: ۱/استراتژیکی ۲/تاکتیکی ۳/تثبیتی اصول عملیات روانی : اصل هدف ؛ هدف از انجام عملیات روانی چیست باید نیل به این هدف در سطح استراتژیک و شرایط سیاسی ,ایدولوژیکی,اقتصادی, جغرافیایی,و نظامی در نظر گرفته شود.در سطح تاکتیکی باید امکانات موجود, منطقه عملیاتی و دشمن در نظر گرفته شود. اصل تمرکز, اصل وحدت فرماندهی, اصل هماهنگی, اصل غافل گیری و فریب, اصل انعطاف ؛توانایی در عکس العمل سریع و مناسب و تغییر موضع در شرایط جدید که مستلزم داشتن سازمان منسجم ونظم وترتیب است اصل حفظ پشتیبانی مردمی,اصل تهاجم وشدت عمل,اصل کسب و حفاظت اطلاعات, اصل پوشش در کلیه سطوح, اصل استفاده از جنگ الکترونیک, اصل آموزش. مدار اطلاعات عملیات روانی:پس از مشخص شدن هدف و مامورییت ونحوه اجرای عملیات شامل موارد زیر میشود. ۱-مرحله هدایت؛این مرحله شامل ؛ الف: مشخص شدن اطلاعات لازم برای تصمیمات و طرحهای اعمال عملیات روانی ب: تعیین اولویتها ج: نظارت برنحوه جمع آوری اطلاعات ۲- مرحله پرورش اخبار و اطلاعات ۳- انتشار ۴- بهره برداری ۵- ارزیابی شیوه های جنگ روانی: ۱-تبلیغات: منتقل کردن افکار خود به جامعه وتثبیت این افکار روشهای تبلیغ: افراد,نشریات,اعلامیه ها,رادیو وتلوزیون مبلغها ؛افرادی هستند که مستقیما با مردم سخن می گویندکه باید موارد زیررا مورد توجه قرار دهد. ۱- مبلغ از زبان گوینده یا نویسنده یا فرد معتبر که مورد احترام جامعه است مردم را مورد خطاب قرار می دهد. ۲- مبلغ دقیقا باید بداند با افراد مورد خطاب چگونه سخن بگوید وچه بگوید. ۳- مبلغ دقیقا باید بداند که هر موضوع را به کدام گروه از جامعه عرضه کند. ۴- مورد تبلیغ باید به اندازه نه زیاد و نه کم تکرار شود. ۵- مبلغ از میان حقایق که به موضوع مورد نظر او مربوط است فقط آنهایی را میگوید که به سود او باشد و مردم عادی را قانع کند. ۶- مبلغ موضوع خود را خوب قهرمانی و مقدس جلوه می دهد. ۷-باید مطالب را طوری تنظیم کند که نظر کودکان و نوجوانان را جلب کند. تکنیکهای تبلیغ: ۱- جلب توجه مخاطب ۲- قابلیت انگیزش و تصدیق ۳- سر در گم کردن ۴- دروغ ۵- تکرار ۶- مبالغه ۷- کنایه و اشاره ۸- تجاهل ۹- همرنگی با جماعت تاکتیکهای تبلیغات: ۱- در نظر داشتن مخاطب؛در هر لحظه از جمع آوری اطلاعات و اعمال تبلیغ وارزیابی آن با مخاطب را در نظر داشت. ۲- ظاهر سازی ؛از اظهار خصومت با دشمن وگروه هدف خودداری گردد.از لجبازی ,توهین وعیب جویی اجتناب شود. ۳-شایعه سازی؛باید شایعه را مطرح و به شایعه بودن آن اعتراف کرد.با این کار ضمن اینکه مبلغ خوشنامی خود را حفظ مینماید شایعه را پراکنده می کند. ۴- حمله به نقاط ضعف دشمن ۵- زیرکی؛مبلغ باید اصول را بداند و از شیوه های تلقین و ترغیب استفاده کند.از جملات کوتاه و جذاب استفاده گردد. ۶- استمرار تبلیغات انواع شایعات ۱- اضطراب انگیز؛درزمان اضطراب مردم و زمانی که مردم از چیزی ترسیده اند منتشر میشود. ۲- اطمینان بخش؛ ایجاد دلخوشی وامید. ۳- وحشت بخش عوامل ترغیب مردم به قبول پیام: ۱-پرستیژ یا اثر نهفته؛ اگر پیام توسط افرادی که نزد مخاطب از وجهه بالایی برخوردارند ارائه شود و یا با استدلال به منبع معتبری نسبت داده شود پذیرش بسیار سریع خواهد بود. ۲- ارئه یک یا دو جانبه پیام؛اگر پیام با دو جنبه استدلالی و برهان خلف ارائه شود پذیرش آسان خواهد بود یا اول ایجاد شک و تردید سپس تزریق پیام. ۳-جاذبه های هیجانی ؛زمانی که استدلالهای منطقی کار ساز نیستند از جاذبه های هیجانی باید استفاده کرد. ۴- نتیجه گیریهای صریح در مقابل نتیجه گیریهای تلویحی. انواع تحریف : تحریف لفظی؛تحریف کننده از خود ساز و برگهایی بر پیکره وقایع و حقایق اضافه می کند و چهره روشن حقایق را تاریک و زشت میسازد به عبارت دیگر لفظ را کم یا زیاد میکند یا ظاهر مطلبی را عوض میکند. تحریف معنوی ؛جملات را توری تفسیر و توجیه می نماید تا درست بر خلاف معانی واقعی آنها باشد در اینگونه موارد بیشتر بر روی عوامل وقایع و جملات و یا هدف آنها میتوان مانوور کرد. ترور : تهدید و تلاش در برانگیختن ترس در مخاطب جهت تحت فشار قرار دادن وی برای اطاعت و تسلیم بوده و یکی از موثر ترین شیوه های جنگ روانی به شمار می آید. اصطلاح ترور در برگیرنده مراتب و درجات متعددی از ایجاد نگرانی , دلهره و ترس همراه با قتل و کشتار فیزیکی است. ترور اساسا یک تهدید است که جهت موثر افتادن باید با اقدامات عملی پشتیبانی و حمایت گردد.کارشناسان معتقدند هر چه اقدام ترور خشن تر باشد تاثیر مورد انتظار بیشتر خواهد بود. انواع ترور: ۱- ترور شخص یا ترور فیزیکی ۲- ترور شخصییتی ؛ این نوع در مواردی بسیار موثر تر از نوع اول می باشد ترور وسیله است نه هدف که متاسفانه اکثرا به علت عدم وجود یک برنامه خاص یا خصلت اجتماعی عملا به هدف تبدیل می گردد