İnsan Hüquqları İran təşkilatı (IHR) yaxın vaxtlarda bildirib ki, ABŞ-ın İrana hücumlarından sonra İranda edamların sayı artıb. CNN-in məlumatına görə, İran ilin əvvəlindən indiyədək azı 47 siyasi məhbusu edam edib. Bu rəqəm ötən ilin eyni dövründə 16 nəfər olub.

İranda edam hökmünün icrasını gözləyən şəxslərin hər birinin ailəsi yaxınlarının edam olunacağı qorxusu ilə yaşayır. Hazırda İranda, əsasən gənclər olmaqla, çox sayda şəxs siyasi xarakterli ittihamlarla edam növbəsindədir. Bu əməllər Qərb ölkələrində nəinki həbs, hətta edam cəzası ilə nəticələnməzdi.

“The Jerusalem Post” qəzetində dərc olunan məqalənin müəllifi Reyçel Avraham Cənubi Azərbaycandan olan iranlı jurnalist və İran rejiminə qarşı müxalif Əhməd Obalinin fikirlərinə yer verib.

Obali İrandakı vəziyyətlə bağlı deyib: “Prezident Tramp etirazçılardan küçələrə çıxaraq hökuməti ələ keçirmələrini istəyəndə və köməyin yolda olduğunu deyəndə, insanlar həqiqətən onun sözlərinə inandılar və ABŞ-ın həqiqətən onlara kömək etməyə gələcəyinə inandılar.

“Tramp rejimə edamları dayandırmağı, əks halda müdaxilə edəcəklərini deyəndə, insanlar həqiqətən ABŞ-ın verdiyi vədə əməl edəcəyinə inandılar. İndi İrandakı bəzi insanlar aldadıldıqlarını və prezidentin vəd etdiyi bütün yardımlar olmadan tək buraxıldıqlarını düşünürlər. Buna görə də Tramp bu dəfə həqiqətən xalqa kömək etmək və öz etibarını qorumaq məsuliyyəti daşıyır.”

O əlavə edib: “İndiyədək dünya başa düşməli idi ki, İrandakı bu rejim islah oluna bilməz. İran məhbusları edam etməyə davam edəcək ki, digərlərini etiraz etməkdən qorxutsun. Bu rejim bölgəni terrora məruz qoymaq və Qırmızı dənizdə gəmiçilik yollarına hücumlarını davam etdirmək üçün Livandan İraq, Yəmən və daha uzaqlara qədər öz proksi qüvvələrini hazırlamağa, maliyyələşdirməyə və silahlandırmağa davam edəcək.

“Bu rejim neftin qiymətlərinə təzyiq göstərmək və dünya iqtisadiyyatına təsir etmək üçün Fars körfəzi və Oman dənizində tankerlərə hücum etməyə davam edəcək. Onlar Hörmüz boğazını minalamaqla sağ qalmaq və ABŞ-a təzyiq göstərərək geri çəkilməyə məcbur etmək üçün əlverişli vasitə tapdıqlarını düşünürlər. Dünyanın və ABŞ-ın oyanaraq başa düşməsinin vaxtıdır ki, regionda davamlı sülhə aparan yeganə yol bu rejimin getməsidir.”

Obali sonda deyib: “Mən bir azərbaycanlı kimi edam olunanların və edam ediləcək insanların ailələrinə, onların bir çoxunun etnik azərbaycanlı olmasına görə, dərin hüznlə yanaşıram. Mən 17 yaşımda həbs olunanda 24 digər məhbusla birlikdə bir otaqda saxlanıldığım bir həbsxanaya yerləşdirildim. Orada insanların çılpaq beton döşəmədə uzanıb yatması üçün belə kifayət qədər yer yox idi.

“Buna görə də dincəlmək üçün növbə ilə yatmalı olurduq. Hətta belə vəziyyətdə də onlar bizi yatmaqdan məhrum etmək üçün Quran ayələrini yüksək səslə dinamiklərdən səsləndirirdilər. Bir gündən çox müddətdə tualetə getməyimizə icazə vermirdilər və bəzi məhbuslar sidik kisələrinin zədələnməsinin qarşısını almaq üçün plastik torbalara sidik ifraz etməyə məcbur olurdular. Bunlar mənim məruz qaldığım fiziki və psixoloji işgəncələrə əlavə idi.

“Mən həbsxanadan qaçana qədər ertəsi gün edam ediləcəyimi, ya yox, bilmirdim. Buna görə də edam ediləcək və ya edilməyəcək bütün məhbusların halına yanır və onlarla həmrəyəm. Görünür, bu rejim 1980-ci illər üslubunda işgəncə və edamlara qayıdır.”

Məqalədə həmçinin İran rejiminin ölkədən qaçan müxalifləri də hədəfə aldığı qeyd olunur. Əhməd Obali də İran rejiminin agentləri tərəfindən ölkə xaricində fiziki hücuma məruz qaldığını bildirib.

Məqalənin müəllifi İranda repressiyaların davam etdiyini və İran xalqının dörd onillikdən artıqdır azadlıq gözlədiyini vurğulayıb.

Mənbə: “The Jerusalem Post”
Müəllif: Reyçel Avraham
8 avqust 2026

GunAz TV
R.G